Nội dung bài kinh
Tôi nghe như vầy:
Một thời, đức Phật ở tại núi Kỳ-xà-quật, thành La-duyệt cùng chúng đại Tỳ kheo năm trăm vị.
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Các ngươi có thấy núi Linh thứu này không?”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Dạ, có thấy.”
“Các ngươi nên biết, quá khứ lâu xa, núi này còn có tên khác. Các ngươi có thấy núi Quảng phổ không?”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Dạ, có thấy.”
“Các ngươi nên biết, quá khứ lâu xa, núi này còn có tên khác, không giống với ngày nay. Các ngươi có thấy núi Bạch thiện không?’
Các Tỳ-kheo đáp:
“Dạ, có thấy.”
“Quá khứ lâu xa, núi này còn có tên khác, không giống với ngày nay. Các ngươi có thấy núi Phụ trọng không?’
Các Tỳ-kheo đáp:
“Dạ, có thấy.”
“Các ngươi có thấy núi Tiên nhân quật không?”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Dạ, có thấy.”
“Quá khứ lâu xa, núi này cũng có tên như vậy. Vì sao vậy? Núi Tiên nhân là nơi thường có các vị Bồ tát thần túc, đắc đạo A-la-hán và các vị tiên nhân cư trú. Các vị Bích-chi-phật cũng du hành trong núi ấy. Nay Ta nói danh hiệu của các vị Bích-chi-phật, các vị hãy lắng nghe và ghi nhớ kỹ. Có Bích-chi-phật tên A-lợi-tra, Bà-lợi-tra, có Bích-chi-phật tên Thẩm Đế Trọng, có Bích-chi-phật hiệu Thiện Quán, có Bích-chi-phật hiệu Cứu Cánh, có Bích-chi-phật hiệu Thông Minh, có Bích-chi-phật hiệu Vô Cấu, có Bích-chi-phật hiệu Đế-xa, Niệm Quán, Vô Diệt, Vô Hình, Thắng, Tối Thắng, Cực Đại, Cực Lôi Điển, Quang Minh. Này các Tỳ-kheo! Khi Như Lai không xuất thế, bấy giờ trong núi này có năm trăm vị Bích-chi-phật này ở trong núi Tiên nhơn này. Khi Như Lai ở trên trời Đâu-suất muốn lai sinh, Thiên tử Tịnh cư tự đến đây thông báo và ra lệnh cho tất cả thế gian: ‘Hãy làm thanh tịnh cõi Phật để hai năm sau Như Lai sẽ xuất hiện ở đời.’
“Các vị Bích-chi-phật sau khi nghe vị thiên nhơn nói rồi, đều bay lên hư không mà nói kệ này:
Khi Phật chưa xuất thế,
Hiền Thánh trú nơi đây.
Bích-chi-phật tự ngộ,
Thường sống trong núi này.
Núi này tên Tiên nhơn
Nơi ở Bích-chi-phật
Tiên nhơn và La-hán
Không lúc nào vắng mặt.
“Lúc ấy, các vị Bích-chi-phật liền ở trên không trung thiêu thân nhập Bát-niết-bàn. Vì sao vậy? Vì đời không hai hiệu Phật, nên phải diệt độ vậy. Trong đòan khách buôn không cần hai người lãnh đạo. Trong một nước không có hai vua. Một cõi Phật không hai tôn hiệu. Vì sao vậy? Vì trong quá khứ lâu xa, thành La-duyệt có vua tên Hỷ Ích thường nghĩ đến thống khổ địa ngục, cũng nghĩ đến nỗi khổ ngạ quỷ, súc sanh. Bấy giờ, vua ấy liền tự nghĩ: ‘Ta thường nhớ nghĩ đến thống khổ nơi địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh; nay ta không nên đi vào ba đường dữ này. Nên xả bỏ hết ngôi vua, vợ con, tôi tớ, với lòng tin kiên cố xuất gia học đạo.’
“Bấy giờ, đại vương Hỷ Ích chán ghét nổi khổ này liền xả bỏ ngôi vua, cạo bỏ râu tóc, đắp ba pháp y, xuất gia học đạo, ở tại nơi vắng vẻ tự khắc chế mình, quán năm thủ uẩn, quán rõ vô thường: đây là sắc, đây là sự tập khởi của sắc, đây là sự diệt tận của sắc; thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy, thảy đều vô thường. Khi đang quán năm thủ uẩn này, tháy rằng các pháp có thể tập khởi là pháp diệt tận. Sau khi quán sát pháp này, liền thành Bích-chi-phật.
“Lúc ấy, Bích-chi-phật Hỷ Ích đã thành đạo quả, liền nói kệ này:
Ta nghĩ khổ địa ngục,
Súc sanh, trong năm đường;
Bỏ nó mà học đạo;
Một mình không sầu ưu.
“Lúc ấy, Bích-chi-phật này ở trong núi Tiên nhơn kia. Tỳ-kheo, nên biết, do phương tiện này mà biết trong núi này thường có Bồ-tát thần túc, những bậc Chân nhơn đắc đạo, người học đạo tiên đang cư trú trong đó. Cho nên gọi là núi Tiên nhơn, không có tên nào khác. Khi Như Lai không xuất hiện ở đời, chư thiên thường đến núi này đảnh lễ. Vì sao vậy? Trong núi này toàn là các bậc Chân nhân, không có lẫn lộn. Nếu khi Phật Di-lặc giáng thần xuống thế gian, tên các núi đều đổi khác, chỉ có núi Tiên nhân vẫn không tên khác. Trong Hiền kiếp này, tên núi này cũng không khác. Tỳ-kheo, các ngươi nên thân cận núi này, cung kính, thừa sự sẽ tăng ích các công đức.
“Các Tỳ-kheo, hãy học điều này như vậy.”
Bấy giờ cácTỳ-kheo nghe những điều Phật dạy, hoan hỳ phụng hành.
Nội dung bài kinh
T 0723a01
T 0723a02
增壹阿含經卷第三十二
T 0723a03
T 0723a04
東晉罽賓三藏瞿曇僧伽提婆譯
T 0723a05
力品第三十八之二
T 0723a06
聞如是:
一時,佛在羅閱城耆闍崛山
T 0723a07
中,與大比丘眾五百人俱。
爾時,世尊告諸
T 0723a08
比丘:「汝等見此靈鷲山乎?」
諸比丘對曰:「唯
T 0723a09
然,見之。」
「卿等當知,過去久遠世時,此山更
T 0723a10
有異名。汝等復見此廣普山乎?」
諸比丘對
T 0723a11
曰:「唯然,見之。」
「汝等當知,過去久遠,此山更
T 0723a12
有異名,不與今同。汝等見白善山乎?」
諸
T 0723a13
比丘對曰:「唯然,見之。」
「過去久遠,此山更有異
T 0723a14
名,不與今同。汝等頗見此負重山乎?」
諸
T 0723a15
比丘對曰:「唯然,見之。」
「汝等頗見此仙人掘
T 0723a16
山乎?」
諸比丘對曰:「唯然,見之。」
「此山過去久
T 0723a17
遠,亦同此名,更無異名。所以然者,此仙人
T 0723a18
山,恒有神通菩薩、得道羅漢、諸仙人所居之
T 0723a19
處;又辟支佛亦在中遊戲。我今當說辟支
T 0723a20
佛名號,汝等諦聽!善思念之!有辟支佛,名
T 0723a21
阿利吒、婆利吒,審諦重辟支佛、善觀辟
T 0723a22
支佛、究竟辟支佛、聰明辟支佛、無垢辟支佛、
T 0723a23
帝奢念觀辟支佛,無滅、無形、勝、最勝、極大、
T 0723a24
極雷電光明辟支佛。此,比丘!諸辟支佛若如
T 0723a25
來不出世時,爾時此山中有此五百辟支
T 0723a26
佛,居此仙人山中。如來在兜術天上欲來
T 0723a27
生時,淨居天子自來在此,相告:『普勅世間,
T 0723a28
當淨佛土,却後二歲,如來當出現於世。』
「是
T 0723a29
諸辟支佛聞天人語已,皆騰在虛空,而
T 0723b01
說此偈:
T 0723b02
「『諸佛未出時, 此處賢聖居,
T 0723b03
自悟辟支佛, 恒居此山中。
T 0723b04
此名仙人山, 辟支佛所居,
T 0723b05
仙人及羅漢, 終無空缺時。』
T 0723b06
「是時,諸辟支佛即於空中燒身取般涅槃。
T 0723b07
所以然者,世無二佛之號,故取滅度耳。
T 0723b08
一商客中終無二導師,一國之中亦無二
T 0723b09
王,一佛境界無二尊號。所以然者,過去久
T 0723b10
遠,此羅閱城中有王名喜益,彼恒念地獄
T 0723b11
苦痛,亦念餓鬼、畜生之痛。爾時,彼王便作是
T 0723b12
念:『我今恒憶地獄、畜生、餓鬼之苦痛,我今
T 0723b13
不宜更入此三惡道中。今宜盡捨國王正
T 0723b14
位、妻子、僕從,以信堅固,出家學道。』
「爾時,大王
T 0723b15
喜益,厭此酸苦,即捨王位,剃除鬚髮,著三
T 0723b16
法衣,出家學道,在空閑之處,而自剋已,觀
T 0723b17
五盛陰,觀了無常。所謂此色,此色習,此色
T 0723b18
盡,痛、想、行、識,亦復如是,皆悉無常。當觀此
T 0723b19
五盛陰時,諸可習法,盡是滅法;觀此法
T 0723b20
已,然後成辟支佛道。
「是時,喜益辟支佛已
T 0723b21
成道果,便說此偈:
T 0723b22
「『我憶地獄苦, 畜生五道中,
T 0723b23
捨之今學道, 獨逝而無憂。』
T 0723b24
「是時,此辟支佛在彼仙人山中。比丘當知,以
T 0723b25
此方便,知此山中恒有神通菩薩、得道真人、
T 0723b26
學仙道者而居其中,是故名曰仙人之山,
T 0723b27
更無異名。若如來不出現於世時,此仙人
T 0723b28
山中諸天恒來恭敬。所以然者,斯山中純是
T 0723b29
真人,無有雜錯者。若彌勒佛降神世時,此
T 0723c01
諸山名各各別異,此仙人山更無異名。此賢
T 0723c02
劫之中,此山名亦不異。汝等,比丘!當親近
T 0723c03
此山,承事恭敬,便當增益諸功德。如是,比
T 0723c04
丘!當作是學。」
爾時,諸比丘聞佛所說,歡喜
T 0723c05
奉行。
T 0723c06