3. Lịch Sử Đức Phật Dīpaṅkara:

Inda-bh 1Lúc bấy giờ, sau khi đã dâng vật thực đến đấng Lãnh Đạo Thế Gian cùng với hội chúng (tỳ khưu), họ đã đi đến nương nhờ (quy y) bậc Đạo Sư Dīpaṅkara ấy.

Inda-bh 2Đức Như Lai đã an trú người này vào việc đi đến nương nhờ (quy y), người kia vào năm giới, người khác vào mười giới.

Inda-bh 3Ngài ban cho vị này tư cách Sa-môn trong bốn quả vị tối thượng. Ngài ban cho vị kia tuệ phân tích thuộc về các pháp không gì sánh kịp.

Inda-bh 4Đấng Nhân Ngưu ban cho người này tám tầng thiền quý báu, ban tặng cho người kia ba minh, sáu thắng trí (lục thông).

Inda-bh 5Bậc Đại Hiền Triết ấy đã giáo huấn đám đông bằng phương thức ấy. Nhờ vậy, Giáo Pháp của đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã được phổ biến rộng rãi.

Inda-bh 6Vị có tên Dīpaṅkara, có quai hàm lớn vai rộng, giúp cho nhiều chúng sanh vượt qua, giúp cho họ hoàn toàn thoát khỏi khổ cảnh.

Inda-bh 7Sau khi nhìn thấy chúng sanh có thể giác ngộ dầu ở cách trăm ngàn do-tuần, bậc Đại Hiền Triết đi đến trong khoảnh khắc và giác ngộ người ấy.

Inda-bh 8Trong sự lãnh hội lần thứ nhất, đức Phật đã giác ngộ một trăm koṭi (1 tỷ) vị. Trong sự lãnh hội lần thứ nhì, bậc Lãnh Đạo đã giác ngộ chín mươi koṭi (chín trăm triệu) vị.

Inda-bh 9Và khi đức Phật thuyết giảng Giáo Pháp ở tại cung trời, đã có sự lãnh hội lần thứ ba là của chín mươi ngàn koṭi (chín trăm tỷ) vị.

Inda-bh 10Bậc Đạo Sư Dīpaṅkara có ba lần tụ hội. Cuộc tụ hội lần thứ nhất là của một trăm ngàn koṭi (một ngàn tỷ, một triệu triệu) vị.

Inda-bh 11Hơn nữa, khi đấng Chiến Thắng sống biệt cư tại đỉnh núi Nārada, một trăm koṭi bậc Lậu Tận không còn ô nhiễm đã tụ hội lại.

Inda-bh 12Vào thời gian đấng Đại Hùng ngự ở ngọn núi Sudassana, bậc Đại Hiền Triết đã hành lễ Pavāraṇā với chín mươi ngàn koṭi vị.

Inda-bh 13Vào lúc bấy giờ, ta là đạo sĩ bện tóc có khổ hạnh cao tột, đi lại ở trên không trung, toàn hảo về năm thắng trí.

Inda-bh 14Đã có sự lãnh hội Giáo Pháp của mười ngàn, hai mươi ngàn vị. Sự lãnh hội của một hai vị là không kể đến theo cách thức tính toán.

Inda-bh 15Khi ấy, Giáo Pháp vô cùng thanh tịnh của đức Thế Tôn Dīpaṅkara đã được phát triển, thành công, và phổ biến rộng rãi đến số đông người.

Inda-bh 16Bốn trăm ngàn vị Lục Thông có đại thần lực luôn luôn tề tựu xung quanh bậc Thông Suốt Thế Gian Dīpaṅkara.

Inda-bh 17Vào lúc bấy giờ, những ai từ bỏ bản thể nhân loại còn là những bậc Hữu Học có tâm trí chưa được thành đạt, những người ấy bị chê trách.

Inda-bh 18Nhờ vào các vị A-la-hán có các lậu hoặc đã tận không còn ô nhiễm như thế ấy, lời tuyên thuyết được khéo léo đươm hoa luôn luôn sáng chói.

Inda-bh 19Thành phố có tên là Rammavatī, vị vua dòng Sát-đế-lỵ tên là Sudeva, người mẹ của đấng Đạo Sư Dīpaṅkara tên là Sumedhā.

Inda-bh 20Đấng Chiến Thắng đã ở giữa gia đình trong mười ngàn năm. Có ba tòa lâu đài tuyệt vời gọi tên là Haṁsā, Koñcā, và Mayūrā.

Inda-bh 21Có ba trăm ngàn phụ nữ được trang điểm. Nữ nhân ấy (người vợ) tên là Padumā. Con trai tên là Usabhakkhandha.

Inda-bh 22Sau khi nhìn thấy bốn điều báo hiệu, đấng Chiến Thắng đã ra đi bằng phương tiện voi và đã ra sức nỗ lực mười tháng không thiếu sót.

Inda-bh 23Sau khi thực hành hạnh nỗ lực, bậc Hiền Triết đã giác ngộ bằng tâm. Bậc Đại Hiền Triết Dīpaṅkara đã được đấng Phạm Thiên thỉnh cầu.

Inda-bh 24Bậc Đại Hùng, đấng Chiến Thắng oai lực, có bánh xe (Chánh Pháp) được chuyển vận tại tu viện Nandā. Ngồi ở gốc cây Sirisa, Ngài đã khuất phục hàng ngoại đạo.

Inda-bh 25Sumaṅgala và Tissa đã là (hai vị) Thinh Văn hàng đầu. Vị thị giả của bậc Đạo Sư Dīpaṅkara tên là Sāgata.

Inda-bh 26Nandā và luôn cả Sunandā đã là (hai vị) nữ Thinh Văn hàng đầu. Cội cây Bồ Đề của đức Thế Tôn ấy được gọi tên là “Pipphalī.”

Inda-bh 27Tapussa và Bhallika đã là (hai) thí chủ hộ độ hàng đầu. Sirimā và Soṇā đã là (hai) nữ thí chủ hộ độ của bậc Đạo Sư Dīpaṅkara.

Inda-bh 28Cao tám mươi cánh tay, vị Đại Hiền Triết Dīpaṅkara sáng ngời như cây cột đèn, như là cây Sālā chúa đã được trổ hoa.

Inda-bh 29Tuổi thọ của vị Đại Ẩn Sĩ ấy là một trăm ngàn năm. Trong khi tồn tại đến chừng ấy, vị ấy đã giúp cho nhiều chúng sanh vượt qua.

Inda-bh 30Ngài đã làm rạng rỡ Chánh Pháp và đã giúp cho dân chúng vượt qua. Sau khi rực cháy như là khối lửa, Ngài cùng với các vị Thinh Văn đã Niết Bàn.

Inda-bh 31Thần thông ấy, danh tiếng ấy, và các bánh xe châu báu ấy ở hai bàn chân, tất cả đều hoàn toàn biết mất; phải chăng tất cả các hành là trống không?

Inda-bh 32Đấng Chiến Thắng, bậc Đạo Sư Dīpaṅkara đã Niết Bàn tại tu viện Nandā. Bảo tháp của đấng Chiến Thắng dành cho vị ấy có chiều cao ba mươi sáu do-tuần là ở ngay tại nơi ấy.”

Lịch sử đức Phật Dīpaṅkara là phần thứ nhất.

“Tadā te bhojayitvāna,

sasaṅghaṁ lokanāyakaṁ;

Upagacchuṁ saraṇaṁ tassa,

dīpaṅkarassa satthuno.

Saraṇāgamane kañci,

nivesesi tathāgato;

Kañci pañcasu sīlesu,

sīle dasavidhe paraṁ.

Kassaci deti sāmaññaṁ,

caturo phalamuttame;

Kassaci asame dhamme,

deti so paṭisambhidā.

Kassaci varasamāpattiyo,

Aṭṭha deti narāsabho;

Tisso kassaci vijjāyo,

Chaḷabhiññā pavecchati.

Tena yogena janakāyaṁ,

ovadati mahāmuni;

Tena vitthārikaṁ āsi,

lokanāthassa sāsanaṁ.

Mahāhanusabhakkhandho,

dīpaṅkarassa nāmako;

Bahū jane tārayati,

parimoceti duggatiṁ.

Bodhaneyyaṁ janaṁ disvā,

satasahassepi yojane;

Khaṇena upagantvāna,

bodheti taṁ mahāmuni.

Paṭhamābhisamaye buddho,

koṭisatamabodhayi;

Dutiyābhisamaye nātho,

navutikoṭimabodhayi.

Yadā ca devabhavanamhi,

buddho dhammamadesayi;

Navutikoṭisahassānaṁ,

tatiyābhisamayo ahu.

Sannipātā tayo āsuṁ,

dīpaṅkarassa satthuno;

Koṭisatasahassānaṁ,

paṭhamo āsi samāgamo.

Puna nāradakūṭamhi,

pavivekagate jine;

Khīṇāsavā vītamalā,

samiṁsu satakoṭiyo.

Yamhi kāle mahāvīro,

sudassanasiluccaye;

Navakoṭisahassehi,

pavāresi mahāmuni.

Dasavīsasahassānaṁ,

dhammābhisamayo ahu;

Ekadvinnaṁ abhisamayā,

gaṇanāto asaṅkhiyā.

Vitthārikaṁ bāhujaññaṁ,

iddhaṁ phītaṁ ahū tadā;

Dīpaṅkarassa bhagavato,

sāsanaṁ suvisodhitaṁ.

Cattāri satasahassāni,

chaḷabhiññā mahiddhikā;

Dīpaṅkaraṁ lokaviduṁ,

parivārenti sabbadā.

Ye keci tena samayena,

jahanti mānusaṁ bhavaṁ;

Apattamānasā sekhā,

garahitā bhavanti te.

Supupphitaṁ pāvacanaṁ,

arahantehi tādihi;

Khīṇāsavehi vimalehi,

upasobhati sabbadā.

Nagaraṁ rammavatī nāma,

sudevo nāma khattiyo;

Sumedhā nāma janikā,

dīpaṅkarassa satthuno.

Dasavassasahassāni,

agāraṁ ajjha so vasi;

Haṁsā koñcā mayūrā ca,

tayo pāsādamuttamā.

Tīṇi satasahassāni,

nāriyo samalaṅkatā;

Padumā nāma sā nārī,

usabhakkhandho atrajo.

Nimitte caturo disvā,

hatthiyānena nikkhami;

Anūnadasamāsāni,

padhāne padahī jino.

Padhānacāraṁ caritvāna,

abujjhi mānasaṁ muni;

Brahmunā yācito santo,

dīpaṅkaro mahāmuni.

Vatti cakkaṁ mahāvīro,

nandārāme sirīghare;

Nisinno sirīsamūlamhi,

akā titthiyamaddanaṁ.

Sumaṅgalo ca tisso ca,

ahesuṁ aggasāvakā;

Sāgato nāmupaṭṭhāko,

dīpaṅkarassa satthuno.

Nandā ceva sunandā ca,

ahesuṁ aggasāvikā;

Bodhi tassa bhagavato,

pipphalīti pavuccati.

Tapussabhallikā nāma,

ahesuṁ aggupaṭṭhakā;

Sirimā koṇā upaṭṭhikā,

dīpaṅkarassa satthuno.

Asītihatthamubbedho,

dīpaṅkaro mahāmuni;

Sobhati dīparukkhova,

sālarājāva phullito.

Satasahassavassāni,

āyu tassa mahesino;

Tāvatā tiṭṭhamāno so,

tāresi janataṁ bahuṁ.

Jotayitvāna saddhammaṁ,

santāretvā mahājanaṁ;

Jalitvā aggikkhandhova,

nibbuto so sasāvako.

Sā ca iddhi so ca yaso,

Tāni ca pādesu cakkaratanāni;

Sabbaṁ tamantarahitaṁ,

Nanu rittā sabbasaṅkhārā.

Dīpaṅkaro jino satthā,

Nandārāmamhi nibbuto;

Tatthevassa jinathūpo,

Chattiṁsubbedhayojano”ti.

Dīpaṅkarassa bhagavato vaṁso paṭhamo.