BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Ba tính chất của thửa ruộng nên được hành trì,’ ba tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như thửa ruộng có đầy đủ đường dẫn nước. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên có đầy đủ đường lối về phận sự và công việc được hành xử tốt đẹp. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của thửa ruộng nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, thửa ruộng có đầy đủ bờ bao, và với bờ bao ấy bảo vệ nước và làm cho thóc lúa kết hạt. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên có đầy đủ bờ bao về giới và sự hổ thẹn tội lỗi, với bờ bao về giới và sự hổ thẹn tội lỗi ấy nên bảo vệ bản thể Sa-môn rồi nên nắm lấy bốn quả vị Sa-môn. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của thửa ruộng nên được hành trì.
BJT 3Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, thửa ruộng có đầy đủ khả năng sản xuất, là nguồn sanh lên niềm vui cho người nông dân, hạt giống được gieo dầu ít mà đạt được nhiều, được gieo nhiều thì đạt được nhiều hơn. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên có đầy đủ khả năng sản xuất, có sự ban cho các quả báu lớn lao, nên là nguồn sanh lên niềm vui cho các thí chủ để rồi vật được bố thí ít trở thành nhiều, vật được bố thí nhiều trở thành nhiều hơn. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ ba của thửa ruộng nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão Upāli, vị rành rẽ về Luật nói đến:
‘Nên giống như thửa ruộng có sự ban cho lớn lao về khả năng sản xuất, vị nào ban cho quả báu lớn lao, vị ấy gọi là thửa ruộng cao quý.’”
Câu hỏi về tính chất của thửa ruộng là thứ tư.
“Bhante nāgasena, ‘khettassa tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānī”ti?
“Yathā, mahārāja, khettaṁ mātikāsampannaṁ hoti;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sucaritavattappaṭivattamātikāsampannena bhavitabbaṁ.
Idaṁ, mahārāja, khettassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, khettaṁ mariyādāsampannaṁ hoti, tāya ca mariyādāya udakaṁ rakkhitvā dhaññaṁ paripāceti;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sīlahirimariyādāsampannena bhavitabbaṁ, tāya ca sīlahirimariyādāya sāmaññaṁ rakkhitvā cattāri sāmaññaphalāni gahetabbāni.
Idaṁ, mahārāja, khettassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, khettaṁ uṭṭhānasampannaṁ hoti, kassakassa hāsajanakaṁ appampi bījaṁ vuttaṁ bahu hoti, bahu vuttaṁ bahutaraṁ hoti;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena uṭṭhānasampannena vipulaphaladāyinā bhavitabbaṁ, dāyakānaṁ hāsajanakena bhavitabbaṁ, yathā appaṁ dinnaṁ bahu hoti, bahu dinnaṁ bahutaraṁ hoti.
Idaṁ, mahārāja, khettassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Bhāsitampetaṁ, mahārāja, therena upālinā vinayadharena—
‘Khettūpamena bhavitabbaṁ,
Uṭṭhānavipuladāyinā;
Esa khettavaro nāma,
Yo dadāti vipulaṁ phalan’”ti.
Khettaṅgapañho catuttho.
PTS vp En 367 PTS cs 7 ‘Venerable Nāgasena, those three qualities of the rice field you say he ought to have, which are they?’
‘Just, O king, as the rice field is provided with canals for irrigation; just so, O king, should the strenuous Bhikshu, earnest in effort, be provided with the lists of the various duties incumbent on the righteous man—the canals that bring the water to the rice fields of the Buddha’s doctrine. This, O king, is the first of the qualities of the rice field he ought to have.
PTS cs 8 ‘And again, O king, just as the rice field is provided with embankments whereby men keep the water in, and so bring the crop to maturity; just so, O king, should the strenuous Bhikshu, earnest in effort, be provided with the embankments of righteousness of life, and shame at sin, and thereby keep his Samaṇaship intact, and gain the fruits thereof. This, O king, is the second quality of the rice field he ought to have.
PTS cs 9 ‘And again, O king, just as the rice field is fruitful, filling the heart of the farmer with joy, so that if the seed be little the crop is great, and if the seed be much the crop is greater still; just so, O king, should the strenuous Bhikshu, earnest in effort, be fruitful to the bearing of much good fruit, making the hearts of those who support him to rejoice, so that where little is given the result is great, and where much is given the result is greater still. PTS vp En 368 This, O king, is the third quality of the rice field he ought to have. For it was said, O king, by Upāli, the Elder, he who carried the rules of the Order in his head:
“Be fruitful as a rice field, yea, be rich
In all good works! For that is the best field
Which yieldeth to the sower the goodliest crop.”’
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Ba tính chất của thửa ruộng nên được hành trì,’ ba tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như thửa ruộng có đầy đủ đường dẫn nước. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên có đầy đủ đường lối về phận sự và công việc được hành xử tốt đẹp. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của thửa ruộng nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, thửa ruộng có đầy đủ bờ bao, và với bờ bao ấy bảo vệ nước và làm cho thóc lúa kết hạt. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên có đầy đủ bờ bao về giới và sự hổ thẹn tội lỗi, với bờ bao về giới và sự hổ thẹn tội lỗi ấy nên bảo vệ bản thể Sa-môn rồi nên nắm lấy bốn quả vị Sa-môn. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của thửa ruộng nên được hành trì.
BJT 3Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, thửa ruộng có đầy đủ khả năng sản xuất, là nguồn sanh lên niềm vui cho người nông dân, hạt giống được gieo dầu ít mà đạt được nhiều, được gieo nhiều thì đạt được nhiều hơn. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên có đầy đủ khả năng sản xuất, có sự ban cho các quả báu lớn lao, nên là nguồn sanh lên niềm vui cho các thí chủ để rồi vật được bố thí ít trở thành nhiều, vật được bố thí nhiều trở thành nhiều hơn. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ ba của thửa ruộng nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão Upāli, vị rành rẽ về Luật nói đến:
‘Nên giống như thửa ruộng có sự ban cho lớn lao về khả năng sản xuất, vị nào ban cho quả báu lớn lao, vị ấy gọi là thửa ruộng cao quý.’”
Câu hỏi về tính chất của thửa ruộng là thứ tư.
“Bhante nāgasena, ‘khettassa tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānī”ti?
“Yathā, mahārāja, khettaṁ mātikāsampannaṁ hoti;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sucaritavattappaṭivattamātikāsampannena bhavitabbaṁ.
Idaṁ, mahārāja, khettassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, khettaṁ mariyādāsampannaṁ hoti, tāya ca mariyādāya udakaṁ rakkhitvā dhaññaṁ paripāceti;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sīlahirimariyādāsampannena bhavitabbaṁ, tāya ca sīlahirimariyādāya sāmaññaṁ rakkhitvā cattāri sāmaññaphalāni gahetabbāni.
Idaṁ, mahārāja, khettassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, khettaṁ uṭṭhānasampannaṁ hoti, kassakassa hāsajanakaṁ appampi bījaṁ vuttaṁ bahu hoti, bahu vuttaṁ bahutaraṁ hoti;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena uṭṭhānasampannena vipulaphaladāyinā bhavitabbaṁ, dāyakānaṁ hāsajanakena bhavitabbaṁ, yathā appaṁ dinnaṁ bahu hoti, bahu dinnaṁ bahutaraṁ hoti.
Idaṁ, mahārāja, khettassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Bhāsitampetaṁ, mahārāja, therena upālinā vinayadharena—
‘Khettūpamena bhavitabbaṁ,
Uṭṭhānavipuladāyinā;
Esa khettavaro nāma,
Yo dadāti vipulaṁ phalan’”ti.
Khettaṅgapañho catuttho.