489. Ký Sự về Trưởng Lão Dhammaruci

BJT 5193Vào lúc đức Phật, đấng Chiến Thắng Dīpaṅkara đã chú nguyện cho (vị ẩn sĩ) Sumedha rằng: “Vô lượng kiếp về sau, vị này sẽ trở thành đức Phật.

BJT 5194Người mẹ sanh ra vị này sẽ có tên là Māyā. Người cha tên là Suddhodana. Vịnày sẽ là Gotama.

BJT 5195Sau khi đã ra sức nỗ lực và thực hiện hành động khó thực hành được, vị này sẽ được giác ngộ ở gốc cội cây Assattha, trở thành bậc Toàn Giác có danh vọng lớn lao.

BJT 5196Upatissa và Kolita sẽ là (hai vị) Thinh Văn hàng đầu. Vị thị giả tên là Ānanda sẽ phục vụ đấng Chiến Thắng này.

BJT 5197Khemā và Uppalavaṇṇā sẽlà (hai vị) nữ Thinh Văn hàng đầu. Citta và luôn cảĀḷavaka sẽ là hai nam cư sĩ hàng đầu.

BJT 5198Khujjuttarā và Nandamātā sẽ là hai nữ cư sĩ hàng đầu. Cội Bồ Đề của đấng Chiến Thắng này được gọi tên là ‘Assattha’.”

BJT 5199Sau khi nghe được lời nói này của bậc Đại Ẩn Sĩ không ai sánh bằng, chư Thiên và nhân loại, được hoan hỷ, chắp tay lên lễ bái.

BJT 5200Khi ấy, tôi đã là người trai trẻ khéo được học tập tên Megha. Tôi đã nghe được lời chú nguyện thù thắng của bậc Đại Hiền Trí đến vị Sumedha.

BJT 5201Có được niềm tin với vị Sumedha đầy lòng bi mẫn, trong khi vị anh hùng ấy đang hành hạnh xuất gia, tôi đã cùng xuất gia (với vị ấy).

BJT 5202Tôi đã thu thúc trong giới bổn Pātimokkhavà ở năm giác quan, có sự nuôi mạng trong sạch, có niệm, là vị anh hùng, là người thực hành lời dạy của đấng Chiến Thắng.

BJT 5203Trong khi đang an trú như thế, do một người bạn xấu xa nào đó tôi bị xúi giục vào hành vi sai trái và đã đánh mất đạo lộ tốt đẹp.

BJT 5204Là người bị tác động bởi sự suy tầm, tôi đã xa lìa lời giáo huấn. Sau đó vì người bạn tồi ấy, tôi đã phạm vào việc giết chết người mẹ.

BJT 5205Tôi đã thực hiện nghiệp vô gián, với tâm ý xấu xa tôi đã giết chết (người mẹ). Từ nơi ấy chết đi, tôi đã đi đến đại địa ngục Avīci vô cùng khiếp đảm.

BJT 5206Trong khi đang ở chốn đọa đày, bị khổ sở, tôi đã chịu đựng dài lâu. Tôi đã không nhìn thấy vị anh hùng Sumedha bậc cao quý của loài người nữa.

BJT 5207Trong kiếp này, tôi đã là loài cá khổng lồ ở biển cả. Sau khi nhìn thấy con thuyền ở biển khơi, tôi đã đến gần mục tiêu của việc kiếm mồi.

BJT 5208Sau khi nhìn thấy tôi, các người thương buôn kinh sợ đã tưởng nhớ đến đức Phật tối thượng. Tôi đã nghe tiếng kêu lớn “Gotama” đã được thốt lên bởi những người ấy.

BJT 5209Sau khi nhớ lại sự hiểu biết trước đây, từ nơi ấy tôi đã mệnh chung. Tôi đã được sanh ra trong gia đình sung túc dòng dõi Bà-la-môn ở thành Sāvatthī.

BJT 5210Có tên là Dhammaruci, tôi đã là người ghê tởm tất cả các điều ác. Vào lúc bảy tuổi tính từ khi sanh, tôi đã nhìn thấy bậc Quang Đăng của thế gian.

BJT 5211Tôi đã đi đến tu viện Jetavana to lớn và đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Tôi đã đi đến (nương nhờ) đức Phật ba lần vào ban đêm và ban ngày.

BJT 5212Khi ấy, bậc Hiền Trí đã nhìn thấy và đã nói với tôi rằng: “Này Dhammaruci, lâu thật.” Do đó, tôi đã nói với đức Phật về sự việc quá khứ đã xảy ra:

BJT 5213“Thật là lâu lắm, hôm nay con quả nhiên được nhìn thấy hình dáng xinh đẹp của Ngài, thân thể không gì sánh bằng, có một trăm phước tướng, là vật làm duyên đưa đến Niết Bàn trước đây.

BJT 5214Bạch đấng Đại Hiền Trí, bóng tối đã được Ngài tiêu diệt lâu lắm rồi. Dòng sông (ái dục) đã được làm cho khô cạn nhờ vào sự hộ trì tốt đẹp. Sự ô nhiễm đã được làm trong sạch lâu lắm rồi. Con mắt đã có được cấu tạo bằng trí tuệ.

BJT 5215Bạch đức Gotama, con được gần gũi với Ngài trong thời gian dài, con đã không bị tiêu hoại lần nữa trong khoảng thời gian dài. Hôm nay con được hội tụ với Ngài lần nữa bởi vì những việc đã làm không bị hoại diệt.”

BJT 5216Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói), tôi sống không còn lậu hoặc.

BJT 5217Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.

BJT 5218Bốn (tuệ) phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

Đại đức trưởng lão Dhammaruci đã nói lên những lời kệ này như thế ấy.

Ký sự về trưởng lão Dhammaruci là phần thứ chín.

“Yadā dīpaṅkaro buddho,

sumedhaṁ byākarī jino;

‘Aparimeyye ito kappe,

ayaṁ buddho bhavissati.

Imassa janikā mātā,

māyā nāma bhavissati;

Pitā suddhodano nāma,

ayaṁ hessati gotamo.

Padhānaṁ padahitvāna,

katvā dukkarakārikaṁ;

Assatthamūle sambuddho,

bujjhissati mahāyaso.

Upatisso kolito ca,

aggā hessanti sāvakā;

Ānando nāma nāmena,

upaṭṭhissatimaṁ jinaṁ.

Khemā uppalavaṇṇā ca,

aggā hessanti sāvikā;

Citto āḷavako ceva,

aggā hessantupāsakā.

Khujjuttarā nandamātā,

aggā hessantupāsikā;

Bodhi imassa vīrassa,

assatthoti pavuccati’.

Idaṁ sutvāna vacanaṁ,

asamassa mahesino;

Āmoditā naramarū,

namassanti katañjalī.

Tadāhaṁ māṇavo āsiṁ,

megho nāma susikkhito;

Sutvā byākaraṇaṁ seṭṭhaṁ,

sumedhassa mahāmune.

Saṁvisaṭṭho bhavitvāna,

sumedhe karuṇāsaye;

Pabbajantañca taṁ vīraṁ,

sahāva anupabbajiṁ.

Saṁvuto pātimokkhasmiṁ,

indriyesu ca pañcasu;

Suddhājīvo sato vīro,

jinasāsanakārako.

Evaṁ viharamānohaṁ,

pāpamittena kenaci;

Niyojito anācāre,

sumaggā paridhaṁsito.

Vitakkavasiko hutvā,

sāsanato apakkamiṁ;

Pacchā tena kumittena,

payutto mātughātanaṁ.

Akariṁ ānantariyaṁ,

ghātayiṁ duṭṭhamānaso;

Tato cuto mahāvīciṁ,

upapanno sudāruṇaṁ.

Vinipātagato santo,

saṁsariṁ dukkhito ciraṁ;

Na puno addasaṁ vīraṁ,

sumedhaṁ narapuṅgavaṁ.

Asmiṁ kappe samuddamhi,

maccho āsiṁ timiṅgalo;

Disvāhaṁ sāgare nāvaṁ,

gocaratthamupāgamiṁ.

Disvā maṁ vāṇijā bhītā,

buddhaseṭṭhamanussaruṁ;

Gotamoti mahāghosaṁ,

sutvā tehi udīritaṁ.

Pubbasaññaṁ saritvāna,

tato kālaṅkato ahaṁ;

Sāvatthiyaṁ kule iddhe,

jāto brāhmaṇajātiyaṁ.

Āsiṁ dhammaruci nāma,

sabbapāpajigucchako;

Disvāhaṁ lokapajjotaṁ,

jātiyā sattavassiko.

Mahājetavanaṁ gantvā,

pabbajiṁ anagāriyaṁ;

Upemi buddhaṁ tikkhattuṁ,

rattiyā divasassa ca.

Tadā disvā muni āha,

ciraṁ dhammarucīti maṁ;

Tatohaṁ avacaṁ buddhaṁ,

pubbakammapabhāvitaṁ.

Suciraṁ satapuññalakkhaṇaṁ,

Patipubbena visuddhapaccayaṁ;

Ahamajjasupekkhanaṁ vata,

Tava passāmi nirupamaṁ viggahaṁ.

Suciraṁ vihatattamo mayā,

Sucirakkhena nadī visositā;

Suciraṁ amalaṁ visodhitaṁ,

Nayanaṁ ñāṇamayaṁ mahāmune.

Cirakālasamaṅgito tayā,

Avinaṭṭho punarantaraṁ ciraṁ;

Punarajjasamāgato tayā,

Na hi nassanti katāni gotama.

Kilesā jhāpitā mayhaṁ,

…pe…

viharāmi anāsavo.

Svāgataṁ vata me āsi,

…pe…

kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

Paṭisambhidā catasso,

…pe…

kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

Itthaṁ sudaṁ āyasmā dhammaruciyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Dhammaruciyattherassāpadānaṁ navamaṁ.