Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn thuyết pháp cho hàng vạn người đang vây quanh trước sau. Lúc ấy, có Bà-la-môn bên sông vai gánh một gánh nặng đi đến chỗ Thế Tôn. Đến nơi, ông đặt gánh, đứng im lặng một bên Thế Tôn. Khi ấy, bà-la-môn này suy nghĩ như vầy: “Hôm nay Sa-môn Cù-đàm thuyết pháp cho hàng vạn nghìn người vây quanh trước sau. Hiện tại ta thanh tịnh không khác gì Sa-môn Cù-đàm. Vì sao vậy? Vì Sa-môn Cù-đàm ăn lúa gạo cùng các loại thức ăn tốt, hiện tại ta chỉ ăn trái cây để tự nuôi mạng sống.”
Bấy giờ, Thế Tôn đã biết những ý nghĩ trong tâm bà-la-môn, nên bảo các Tỳ-kheo:
“Nếu có chúng sanh nào mà tâm bị nhuộm dính với hai mươi mốt kết, thì nên quán sát rằng người đó chắc chắn sẽ đọa đường dữ, không sinh về cõi lành. Những gì là hai mươi mốt kết? Sân tâm kết, nhuế hại tâm kết, thùy miên tâm kết, trạo cử tâm kết, nghi tâm kết, nộ tâm kết, kỵ tâm kết, não tâm kết, tật tâm kết, tắng tâm kết, vô tàm tâm kết, vô quý tâm kết, huyễn tâm kết, gian tâm kết, ngụy tâm kết, tránh tâm kết, kiêu tâm kết, mạn tâm kết, đố tâm kết, tăng thượng mạn tâm kết, tham tâm kết. Này các Tỳ-kheo, nếu người nào mà tâm bị nhuộm dính với hai mươi mốt kết, thì nên quán sát rằng người đó chắc chắn sẽ đọa đường dữ, không sinh về cõi lành.
“Giống như tấm giạ trắng mới, để lâu ngày nên mục nát, có nhiều bụi bặm. Dù có muốn nhuộm thành màu xanh, vàng, đỏ, đen, rốt cuộc cũng không thành được. Vì sao? Vì có bụi bặm. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, nếu người mà tâm bị nhuộm dính với hai mươi mốt kết, thì nên quán sát rằng người đó chắc chắn sẽ đọa đường dữ, không sinh về cõi lành.
“Giả sử lại có người mà tâm không bị nhuộm bởi hai mươi mốt kết này, thì nên biết, người này chắc sẽ sinh lên cõi trời, không đọa vào trong địa ngục. Giống như tấm giạ mới, trắng sạch, tùy theo ý muốn thành gì, màu xanh, vàng, đỏ, đen, thì chắc sẽ thành những màu này, không hề hư hại. Vì sao vậy? Vì sự tinh sạch của nó. Ở đây, cũng như vậy, người nào mà tâm không bị nhuộm bởi hai mươi mốt kết này, thì nên biết, người đó chắc chắn sinh lên cõi trời, không đọa vào đường ác.
“Nếu đệ tử Hiền Thánh kia khởi sân tâm kết; quán sát biết rồi, liên dứt trừ chúng. Hoặc khởi nhuế hại tâm kết, khởi thùy miên tâm kết, khởi trạo cử tâm kết, khởi nghi tâm kết, khởi nộ tâm kết, khởi kỵ tâm kết, khởi não tâm kết, khởi tật tâm kết, khởi tắng tâm kết, khởi vô tàm tâm kết, khởi vô quý tâm kết, khởi huyễn tâm kết, khởi gian tâm kết, khởi ngụy tâm kết, khởi tránh tâm kết, khởi kiêu tâm kết, khởi mạn tâm kết, khởi đố tâm kết, khởi tăng thượng mạn tâm kiết, khởi tham tâm kiết; quán biết rồi liền có thể dứt trừ chúng.
“Nếu đệ tử Hiền Thánh kia không sân, không nhuế, không có ngu si, tâm ý hòa vui, đem tâm từ trải khắp một phương mà tự an trú; hai phương, ba phương, bốn phương cũng như vậy; bốn góc, trên dưới, ở trong tất cả cũng như tất cả thế gian, với tâm không oán, không hận, vô lượng, vô hạn, không thể tính biết, mà tự an trú, đem tâm từ này rải khắp tràn đầy, ở trong đó được hoan hỷ rồi, tâm ý liền chính.
“Lại đem tâm bi trải khắp một phương mà tự an trú; hai phương, ba phương, bốn phương cũng như vậy; bốn góc, trên dưới, ở trong tất cả cũng như tất cả thế gian, với tâm không oán, không hận, vô lượng, vô hạn, không thể tính biết, mà tự an trú, đem tâm bi này trang trải đầy khắp, ở trong đó được hoan hỷ rồi, thì tâm ý liền chính.
“Lại đem tâm hỷ trải khắp một phương mà tự an trú; hai phương, ba phương, bốn phương cũng như vậy; bốn góc, trên dưới, ở trong tất cả cũng như tất cả thế gian, với tâm không oán, không hận, vô lượng, vô hạn, không thể tính biết, mà tự an trú, đem tâm hỷ này rải khắp tràn đầy, ở trong đó được hoan hỷ rồi, tâm ý liền chính.
“Lại đem tâm xảtrải khắp một phương mà tự an trú; hai phương, ba phương, bốn phương cũng như vậy; bốn góc, trên dưới, ở trong tất cả cũng như tất cả thế gian, với tâm không oán, không hận, vô lượng, vô hạn, không thể tính biết, mà tự an trú, đem tâm xar này trang trải đầy khắp, ở trong đó được hoan hỷ rồi, thì tâm ý liền chính.
“Bấy giờ, người ấy thành tựu tín căn nơi Như Lai, gốc rễ không di dời, dựng ngọn cờ cao hiển mà Chư thiên, Long thần, A-tu-la, Sa-môn, Bà-la-môn, hay người đời, đều không thể làm cho lay động; ở trong đó mà sinh tâm hoan hỷ, chân chánh tin tưởng rằng đây là bậc Chí chơn, Đẳng chánh giác, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Điều ngự trượng phu, Thiên Nhân sư, Phật Thế Tôn. Người ấy ở trong đó được hoan hỷ rồi, tâm ý liền chính.
“Người ấy cũng lại thành tựu tín tâm không thể di động đối với Pháp của Như Lai; pháp ấy thật là thanh tịnh, được mọi người người yêu kính, được bậc trí như thật quán sát. Người ấy liền ở trong đó mà sinh tâm hoan hỷ.
“Người ấy lại thành tựu tín tâm đối với Thanh Chúng. Thánh chúng của Như Lai rất là thanh tịnh, tánh hạnh thuần hòa, thành tựu pháp tùy pháp, thành tựu mọi giới, thành tựu tam-muội, thành tựu trí tuệ, thành tựu giải thoát, thành tựu giải thoát kiến tuệ. Thánh chúng ấy gồm có bốn đôi tám bậc. Đó là Thánh chúng của Như Lai, đáng yêu đáng quí, thật đáng thừa sự. Người ấy ở trong đó mà được hoan hỷ, tâm ý liền chính.
“Vị ấy lại bằng tâm tam-muội này, thanh tịnh không ô uế, các kết dứt sạch, cũng không còn cáu bẩn, tánh hạnh nhu nhuyến, chứng đắc thần thông, liền tự biết mọi việc trong vô lượng đời trước. Từ nơi nào đến, không đâu là không biết; hoặc là một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một nghìn đời, trăm nghìn đời; kiếp thành, kiếp bại, kiếp không thành bại, kiếp thành bại, không thành bại; vô số kiếp thành bại, vô số kiếp không thành bại; ta đã từng ở nơi kia hiệu gì, tên gì, họ gì, sống như vậy, ăn như vậy, chịu khổ vui như vậy, thọ mạng có ngắn dài; chết từ chỗ kia sinh chỗ nọ, chết từ chỗ kia sinh chỗ này. Tự biết mọi việc trong vô lượng đời trước.
“Vị ấy lại bằng tâm tam-muội này, thanh tịnh không vết nhơ, biết mọi suy nghĩ trong tâm của chúng sanh. Vị ấy lại dùng thiên nhãn quán sát các loài chúng sanh, kẻ này sinh, kẻ kia chết, sắc đẹp, sắc xấu, đường lành, đường dữ; hoặc tốt, hoặc xấu tùy hành vi chúng sanh đã tạo đưa đến quả báo; thảy đều biết tất cả. Hoặc có chúng sanh thân hành ác, khẩu hành ác, tâm hành ác, phỉ báng Thánh hiền, tạo ra hành tà kiến, thân hoại mạng chung sinh trong địa ngục, ba đường dữ. Hoặc lại có chúng sanh thân hành thiện, khẩu hành thiện, tâm hành thiện, không phỉ báng Thánh hiền, chánh kiến, không có tà kiến, thân hoại mạng chung sinh về cõi lành trên trời. Đó gọi là thiên nhãn thanh tịnh quán sát các loài chúng sanh, kẻ này sinh, kẻ kia chết, sắc đẹp, sắc xấu, đường lành, đường dữ; hoặc tốt, hoặc xấu tùy hành vi chúng sanh đã tạo đưa đến quả báo; thảy đều biết tất cả.
“Vị ấy lại bằng tâm tam-muội này, thanh tịnh không vết nhơ, không có kết sử, tâm tánh nhu nhuyến, chứng đắc thần thông. Lại với lậu tận thông mà tự an trú. Vị ấy quán biết như thật đây là khổ. Lại quán tập khởi khổ. Lại quán diệt tận khổ. Lại quán xuất yếu của khổ. Vị ấy quán biết như thật rồi, tâm giải thoát dục lậu; tâm giải thoát hữu lậu, vô minh lậu. Đã được giải thoát rồi, liền được trí giải thoát, biết rằng ‘Sinh đã hết, phạm hạnh đã lập, những việc cần làm đã làm xong, không còn tái sinh đời sau nữa.”
“Như vậy, Tỳ-kheo, đệ tử Hiền thánh tâm được giải thoát, dù có ăn lúa gạo tốt nhất, các loại thức ăn ngon lành nhiều như Tu-di, thì rốt cuộc cũng không có tội. Vì sao vậy? Vì không dục, ái diệt tận, không sân, hết nhuế, không ngu si, ngu si đã diệt tận. Đó gọi là Tỳ-kheo trong Tỳ-kheo, bên trong đã tắm rửa sạch sẽ rồi.”
Bấy giờ, Bà-la-môn bên sông bạch Thế Tôn:
“Thưa Sa-môn Cù-đàm, Ngài nên đến bên sông Tôn-đà-la tắm rửa.”
Thế Tôn bảo:
“Bà-la-môn, thế nào gọi là nước sông Tôn-đà-la?”
Bà-la-môn thưa:
“Nước sông Tôn-đà-la, đó là vực sâu của phước, là ánh sáng của đời. Nếu có Nhân vật nào tắm nước sông này, thì tất cả các ác đều được trừ hết.”
Bấy giờ, Thế Tôn liền nói kệ này:
Thân này vô số kiếp,
Đã từng tắm sông này;
Cùng các vũng hồ nhỏ,
Không đâu không trải qua.
Người ngu thường thích chúng,
Hạnh tối không thanh tịnh.
Trong thân đầy tội cũ,
Sông kia sao rửa được.
Người tịnh luôn vui sướng.
Vui sướng vì giới tịnh.
Người sạch tạo hạnh sạch,
Nguyện kia chắc quả thành.
Cẩn thận, chớ lấy cắp;
Hành từ, không sát sinh;
Thành thật, không nói dối,
Tâm bình không tăng giảm.
Nay ngươi tắm ở đây,
Chắc được nơi an ổn;
Sông kia đưa đến đâu?
Như mù đi vào tối.
Bấy giờ, Bà-la-môn bạch Thế Tôn:
“Bạch Cù-đàm, thôi, thật quá đủ! Giống như người lưng còng được thẳng, người tối thấy được sáng, người lạc lối được chỉ đường, nhà tối được thắp đèn, người không mắt được cho mắt. Cũng vậy, Sa-môn Cù-đàm đã dùng vô số phương tiện nói diệu pháp này. Xin cho phép con hành đạo.”
Lúc ấy, Bà-la-môn bên sông liền được hành đạo, lãnh thọ giới cụ túc, vì mục đích mà thiện gia nam tử xuất gia học đạo, tu phạm hạnh vô thượng, cho đến như thật biết rằng, ‘Sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những việc cần làm đã làm xong, không còn tái sinh đời sau nữa.’ Tôn giả Tôn-đà-la-đế-lợi đắc A-la-hán.”
Sau khi tôn giả Tôn-đà-la Đế-lợi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
聞如是：
一時，佛在舍衛國祇樹給孤獨 T 0573c02園。
爾時，世尊與數千萬眾，前後圍遶而為說 T 0573c03法。爾時，江側婆羅門身負重擔，便至世尊 T 0573c04所。到已捨擔，一面在世尊所，默然而住。爾時， T 0573c05彼婆羅門作是思惟：「今日沙門瞿曇與數 T 0573c06千萬眾，前後圍遶而為說法。我今清淨，與沙 T 0573c07門瞿曇等無有異。所以然者，沙門瞿曇食 T 0573c08好粳糧，種種餚饌，今我食菓蓏以自濟命。」
T 0573c09爾時，世尊以知婆羅門心中所念，告諸比 T 0573c10丘：「其有眾生以二十一結染著心者，當 T 0573c11觀彼人必墮惡趣，不生善處。云何為二十 T 0573c12一結？瞋心結、恚害心結、睡眠心結、調戲心 T 0573c13結、疑是心結、怒為心結、忌為心結、惱為心結、 T 0573c14疾為心結、憎為心結、無慚心結、無愧心結、幻 T 0573c15為心結、姦為心結、偽為心結、諍為心結、憍為 T 0573c16心結、慢為心結，妬為心結、增上慢為心結、 T 0573c17貪為心結，諸比丘！若有人有此二十一結染 T 0573c18著心者，當觀其人必墮惡趣，不生善處。猶 T 0573c19如白 ［疊＊毛］ 新衣，久久朽故，多諸塵垢，意欲染 T 0573c20成其色，青、黃、赤、黑終不得成。何以故？以有 T 0573c21塵垢故。如是，比丘！若有人以此二十一 T 0573c22結染著心者，當觀其人必墮惡趣，不生 T 0573c23善處。
「設復有人無此二十一結染著心者， T 0573c24當知斯人必生天上，不墮地獄中。猶如新 T 0573c25淨白 ［疊＊毛］ ，隨意欲作何色，青、黃、赤、黑，必成其 T 0573c26色，終不敗壞。所以然者，以其淨故。此亦 T 0573c27如是，其有無此二十一結染著心者，當觀 T 0573c28其人必生天上，不墮惡趣。
「若彼賢聖弟子 T 0573c29起瞋恚心結，觀已，便能息之。起恚害心結、 T 0574a01起睡眠心結、起調戲心結、起疑心結、起怒 T 0574a02心結、起忌心結、起惱心結、起疾心結、起 T 0574a03憎心結、起無慚心結、起無愧心結、起幻心 T 0574a04結、起姦心結、起偽心結、起諍心結、起憍心 T 0574a05結、起慢心結、起妬心結、起增上慢心結、起 T 0574a06貪心結。
「若彼賢聖弟子無瞋、無恚、無有愚惑， T 0574a07心意和悅，以慈心普滿一方而自娛樂，二 T 0574a08方、三方、四方亦爾。四維上下，於一切中，一 T 0574a09切亦一切，一切世間以無限無量，不可 T 0574a10稱計，心無恚怒而自遊戲。以此慈心，遍滿 T 0574a11其中，得歡喜已，心意便正。
「復以悲心普滿 T 0574a12一方而自娛樂，二方、三方、四方亦爾，四維上 T 0574a13下，於一切中，一切亦一切，一切世間以無 T 0574a14量無限，不可稱計，心無恚怒而自遊戲。以 T 0574a15此悲心，遍滿其中，得歡喜已，心意便正。
「復 T 0574a16以喜心普滿一方而自娛樂，二方、三方、四 T 0574a17方亦爾，四維上下，於一切中，一切亦一切， T 0574a18一切世間，以無量無限不可稱計，心無恚 T 0574a19怒而自遊戲。以此喜心，遍滿其中，得歡喜 T 0574a20已，心意便正。
「復以護心普滿一方而自娛 T 0574a21樂，二方、三方、四方亦爾，四維上下，於一切中， T 0574a22一切亦一切，一切世間以無量無限不可 T 0574a23稱計，心無恚怒而自遊戲。以此護心，遍滿 T 0574a24其中，得歡喜已，心意便正。
「便於如來所成 T 0574a25於信根，根本不移，豎高顯幢，不可移動。 T 0574a26諸天、龍、神、阿須倫、沙門、婆羅門，或世人民，於 T 0574a27中得歡喜，心意便正。此是如來、至真、等正覺、 T 0574a28明行成為、善逝、世間解、無上士、道法御、天人 T 0574a29師，號佛、眾祐，於中得歡喜，心意便正，亦復 T 0574b01成就於法。如來法者，甚為清淨，不可移動， T 0574b02人所愛敬。如是智者當作是觀，便於中 T 0574b03而得歡喜，亦復成就於眾。如來聖眾甚為 T 0574b04清淨，性行純和，法法成就，戒成就、三昧成 T 0574b05就、智慧成就、解脫成就、解脫見慧成就。聖眾 T 0574b06者，四雙八輩，此是如來聖眾，可愛可貴，實 T 0574b07可承事。於中得歡喜，心意便正。
「彼復以此 T 0574b08三昧，心清淨無瑕穢，諸結便盡，亦無沾 T 0574b09污，性行柔軟，逮於神通，便得自識無量宿 T 0574b10命事，所從來處，靡不知之。若一生、二生、三 T 0574b11生、四生、五生、十生、二十生、三十生、四十生、五 T 0574b12十生、百生、千生、百千生，成敗劫、不成敗劫、成 T 0574b13敗不成敗劫、無數成敗劫、無數不成敗劫，我 T 0574b14曾在彼，字某、名某、姓某，如是生、如是食、受 T 0574b15如是苦樂，受命長短，從彼終生彼間，從 T 0574b16彼終生此間。如是自識無數宿命事。
「復以 T 0574b17此三昧，心清淨無瑕穢，知眾生心所念之 T 0574b18事。彼復以天眼觀眾生類，有生者、有終者， T 0574b19善色、醜色，善趣、惡趣，若好、若醜，隨眾生行所 T 0574b20作果報，皆悉知之。或有眾生，身行惡、口行 T 0574b21惡、心行惡，誹謗賢聖，邪見造邪見行，身壞 T 0574b22命終，生三惡道，趣泥 黎 中。或復有眾生，身 T 0574b23行善、口行善、意行善，不誹謗賢聖，正見、無 T 0574b24有邪見，身壞命終，生天上善處。是謂清淨 T 0574b25天眼觀眾生類：有生者、有終者，善色、醜色，善 T 0574b26趣、惡趣，若好、若醜，隨眾生行所作果報，皆悉 T 0574b27知之。
「彼復以此三昧，心清淨無瑕穢，無有 T 0574b28結使，心性柔軟，逮於神通。復以漏盡通而 T 0574b29自娛樂。彼觀此苦，如實知之；復觀苦習， T 0574c01復觀苦盡，復觀苦出要，如實知之。彼作是 T 0574c02觀已，欲漏心得解脫，有漏心、無明漏心得 T 0574c03解脫。已得解脫，便得解脫智：生死已盡，梵 T 0574c04行已立，所作已辦，更不復受有，如實知之。 T 0574c05如是，比丘！賢聖弟子心得解脫，雖復食粳 T 0574c06糧、善美種種餚饍，摶若須彌，終無有罪。所 T 0574c07以然者，以無欲、盡愛故，以無瞋、盡恚故， T 0574c08以無愚癡、盡愚癡故，是謂比丘中比丘！則 T 0574c09內極沐浴已。」
爾時，江側婆羅門白世尊曰：「瞿 T 0574c10曇沙門！可往至孫陀羅江側沐浴。」
世尊告 T 0574c11曰：「云何，婆羅門！名之為孫陀羅江水？」
婆羅 T 0574c12門曰：「孫陀羅江水是福之深淵，世之光明， T 0574c13其有人物在彼河水浴者，一切諸惡皆悉 T 0574c14除盡。」
爾時，世尊便說此偈：
T 0574c15
「此身無數劫， 經歷彼河浴； T 0574c16
及諸小陂池， 靡不悉周遍。 T 0574c17
愚者常樂彼， 闇行不清淨； T 0574c18
宿罪內充軀， 彼河焉能救？ T 0574c19
淨者常快樂， 禁戒清亦快； T 0574c20
清者作清行， 彼願必果成。 T 0574c21
設護不與取， 行慈不殺生； T 0574c22
守誠不妄語， 心等無增減。 T 0574c23
汝今於此浴， 必獲安隱處； T 0574c24
彼河何所至， 猶盲投乎冥。」
T 0574c25爾時，婆羅門白世尊曰：「止！止！瞿曇！猶如軁 T 0574c26者得伸，闇者見明，迷者示道，於闇室然 T 0574c27明，無目者為作眼目。如是，沙門瞿曇！無數 T 0574c28方便說此妙法，願聽為道。」
爾時，江側婆羅 T 0574c29門即得作道，受具足戒。所以族姓子，出家 T 0575a01學道，修無上梵行：生死已盡，梵行已立，所作 T 0575a02已辦，更不復受有，如實知之。是時，尊者孫 T 0575a03陀羅諦利即成阿羅漢。
爾時，尊者孫陀羅諦 T 0575a04利聞佛所說，歡喜奉行。
T 0575a05 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī. At the time, he was teaching Dharma to an assembly numbering in the hundreds of thousands that surrounded him front and back.
SC 2At the time, a priest on the bank of a river went to the Bhagavān while carrying a heavy load. When he arrived, he set his load down to one side and stood silently in front of the Bhagavān. That priest then had this thought, “Today, the ascetic Gautama is teaching Dharma to an assembly numbering in the hundreds of thousands that surrounds him front and back. Now, I’m equally as clean as that ascetic Gautama, without any difference. Why is that? The ascetic Gautama eats excellent rice and a variety of delicacies. I’m eating fruits and vegetables to sustain myself.”
SC 3Knowing the thought that was in that priest’s mind, the Bhagavān then addressed the monks, “The minds of some sentient beings are defiled by twenty-one bonds. One should observe those people as sure to fall into bad destinies and not be born in a good place. What are the twenty-one bonds? Anger is a mental bond, hatefulness is a mental bond, sleepiness is a mental bond, restlessness is a mental bond, doubt is a mental bond, wrath is a mental bond, jealousy is a mental bond, frustration is a mental bond, envy is a mental bond, dislike is a mental bond, shamelessness is a mental bond, lack of conscience is a mental bond, deception is a mental bond, fraud is a mental bond, dishonesty is a mental bond, enmity is a mental bond, haughtiness is a mental bond, pride is a mental bond, spitefulness is a mental bond, arrogance is a mental bond, and greed is a mental bond.
SC 4“Monks, if someone’s mind is defiled by these twenty-one bonds, one should observe those people as sure to fall into bad destinies and not be be born in a good place. They’re like a new garment made of white cloth. As it gets older, it picks up many dirty stains. When someone decides to dye it a certain color, whether blue, yellow, red, or black, it can never be accomplished. Why is that? Because it’s been soiled.
SC 5“Thus, monks, if someone’s mind is defiled by these twenty-one bonds, one should observe that person as sure to fall into bad destinies and not be born in a good place. Supposing, again, that someone’s mind isn’t defiled by any of these twenty-one bonds, one should know that this person is sure to be born up in Heaven and not fall to Hell. They’re like a fresh and clean white cloth that’ll accept any color one decides to give it, whether it be blue, yellow, red, or black. It’s sure to become that color, and it’ll never fade. Why is that? Because it’s clean. Likewise, when someone’s mind isn’t defiled by any of these twenty-one bonds, one should know that this person is sure to be born up in Heaven and not fall to Hell.
SC 6“Suppose that noble disciple produces the mental bond of anger. Once they observe it, they can stop it … produces the mental bond of hatefulness … produces the mental bond of sleepiness … produces the mental bond of restlessness … produces the mental bond of doubt … produces the mental bond of wrath … produces the mental bond of jealousy … produces the mental bond of frustration … produces the mental bond of envy … produces the mental bond of dislike … produces the mental bond of shamelessnes … produces the mental bond of lacking conscience … produces the mental bond of deception … produces the mental bond of fraud … produces the mental bond of dishonesty … produces the mental bond of enmity … produces the mental bond of haughtiness … produces the mental bond of pride … produces the mental bond of spitefulness … produces the mental bond of arrogance … produces the mental the bond of greed …
SC 7“If that noble disciple has no anger, no hate, and no delusions, his mind will become peaceful and cheerful. He completely fills one direction with kindness, and he delights himself. He does the same in two, three, and four directions, the four counterpoints, above, and below. He does likewise in all these directions of the whole world, which is limitless, measureless, and inestimable. His mind has no anger or hate, and he delights himself. Once he completely fills them with kindness and becomes joyous, his mind is proper.
SC 8“Again, he completely fills one direction with compassion, and he delights himself. He does the same in two, three, and four directions, the four counterpoints, above, and below. He does likewise in all these directions of the whole world, which is limitless, measureless, and inestimable. His mind has no anger or hate, and he delights himself. Once he completely fills them with compassion and becomes joyous, his mind is proper.
SC 9“Again, he completely fills one direction with joy, and he delights himself. He does the same in two, three, and four directions, the four counterpoints, above, and below. He does likewise in all these directions of the whole world, which is limitless, measureless, and inestimable. His mind has no anger or hate, and he delights himself. Once he completely fills them with equanimity and becomes joyous, his mind is proper.
SC 10“Again, he completely fills one direction with equanimity, and he delights himself. He does the same in two, three, and four directions, the four counterpoints, above, and below. He does likewise in all these directions of the whole world, which is limitless, measureless, and inestimable. His mind has no anger or hate, and he delights himself. Once he completely fills them with joy and becomes joyous, his mind is proper.
SC 11“He then achieves the faculty of faith in the Tathāgata. Having planted a sturdy and tall banner, he’s unmoved by gods, nāgas, spirits, asuras, ascetics, priests, or worldly people. Having attained that joy, his mind is proper.
SC 12“‘This is the Tathāgata, Arhat, Completely Awakened One, Complete in Wisdom and Conduct, the Well Gone One, Understander of the World, the Unsurpassed Man, Trainer in the Path and Dharma, and Teacher of Gods and Humans, who is called a Buddha, a Bhagavān.’ Having attained that joy, his mind is proper.
SC 13“He accomplishes this regarding the Dharma: ‘The Tathāgata’s Dharma is quite pure, unchanging, and loved and respected by people.’ The wise should observe it in this way. Having attained that joy, [his mind is proper.]
SC 14“He also accomplishes this regarding the Saṅgha: ‘The Tathāgata’s Saṅgha is quite pure. In disposition and conduct, they are in harmony. They accomplish one thing and the next, accomplish the precepts, accomplish samādhi, accomplish wisdom, accomplish liberation, and accomplish seeing and knowing liberation. The Noble Saṅgha has four pairs and eight ranks. This is the Tathāgata’s noble Saṅgha that’s cherished, worthy of trust, and worthy of service.’ Attaining that joy, his mind is proper.
SC 15“He, again, purifies his mind with this samādhi, and it has no pollution. The bonds are made to end, and he has no stains. His disposition and conduct are gentle, and he obtains spiritual knowledge. He then attains awareness of his own measureless past lives. From his present standpoint, there are no past lives he doesn’t know. ‘Whether it’s one birth, two births, three births, four births, five births, ten births, twenty births, thirty births, forty births, fifty births, a hundred births, a thousand births, a hundred thousand births, eons of formation and destruction, eons not of formation and destruction, eons both of formation and destruction and not of formation and destruction, countless eons of formation and destruction, or countless eons not of formation and destruction, I was there with such-and-such a name from such-and-such a family. Such was my birth, such my food, I experienced such pleasures and pains, and my life was long or short. I died there and was born elsewhere. I died there and was born here.’ In this way, he’s aware of the events of his own countless past lives.
SC 16“Again, he purifies his mind with this samādhi, and it has no pollution. He knows the things that sentient beings think about. He also observes the classes of sentient beings with the heavenly eye. Some are being born, and some are dying. They have good and ugly forms and good and bad destinations. Whether they’re beautiful or disgusting depends upon to their conduct. He perceives all the rewards that they make for themselves.
SC 17“Sometimes, there are sentient beings who behave badly with their bodies, badly with their speech, and badly with their thoughts. They slander noble people, have wrong views, and behave according to wrong views. When their bodies break up and their lives end, they’re born in the three bad destinies, headed for Hell. Sometimes, other sentient beings behave well with their bodies, well with their speech, and well with their thoughts. They don’t slander noble people, have right views, and have no wrong views. When their bodies break up and their lives end, they are born up in Heaven, in a good place. This is called observing the classes of sentient beings with the clear heavenly eye. Some are being born, and some are dying. They have good and ugly forms and good and bad destinations. Whether they’re beautiful or disgusting depends upon to their conduct. He perceives all the rewards that they make for themselves.
SC 18“Again, he purifies his mind with this samādhi, and it has no pollution or bonds. His mind becomes gentle in nature, and he obtains spiritual knowledge. He also understands that his contamination has ended, and he delights himself. He observes, ‘This is suffering,’ and he truly knows it. Again, he observes ‘This is the formation of suffering’ … Again, he observes, ‘This is the end of suffering,’ … Again, he observes, ‘This is the escape from suffering,’ and he truly knows it. Once he makes these observations, his mind attains its freedom from the contaminants of desire … from the contaminants of existence … and attains freedom from the contaminants of ignorance. Once he’s liberated, he obtains the knowledge that he’s been liberated: ‘Birth and death have been ended, the religious life has been established, and the task has been accomplished. I truly know that I’ll no longer be subject to existence.’
SC 19“In this way, monks, the noble disciple’s mind becomes liberated. Although he eats rice and delicious dishes, even as much as Sumeru, he never commits any sin. Why is that? It’s because he has no desire and has ended craving, because he has no anger and has ended hate, and because he has no delusion and has ended igornance. This is called a monk among monks who has been completely cleansed on the inside.”
SC 20That priest by the river then said to the Bhagavān, “Ascetic Gautama, might you go to the Sundara River and bathe on its shore?”
SC 21The Bhagavān told him, “For what, priest, is the Sundara River named?”
SC 22The priest said, “The Sundara River is both a blessed depth and a light of the world. When people bathe in that river, all their evils are completely removed by it.”
SC 23The Bhagavān then spoke these verses:
“This body for countless eons
Has been washed in that river,
As well as in smaller ponds and lakes,
But it was never thoroughgoing.
A fool often enjoys that,
While walking in darkness and impurity.
Once past misdeeds fill his insides,
That river cannot be of any help.
Pure people are always happy
And their pure discipline pleases them.
Clean people act cleanly,
Their hoped for rewards surely come.
If they don’t take what’s not given,
Have mercy and don’t kill beings,
Keep themselves honest and don’t speak falsely,
Their hearts don’t increase or decrease.
Now, when you bathe in this way,
You’ll surely find a place of safety.
But where does that river lead?
It’s like a blind man thrown into darkness!”
SC 24The priest then said to the Bhagavān, “Stop, Gautama, stop! The ascetic Gautama is like a hunchback who’s straightened out, someone in darkness who sees light, someone confused shown the way, or someone blind who’s given eyes. Countless are the ways he teaches this sublime Dharma. I’d like to listen to that path.”
SC 25That priest on the river shore then was allowed to practice the path, accepted the full precepts, and thereby became a clansmen. He left home to train on the path and cultivated the unsurpassed religious life. He ended birth and death, established the religious life, and accomplished the task. He truly knew that he was no longer subject to existence. At that point, Venerable Sundarastrī became an arhat.
SC 26When Venerable Sundarastrī heard what the Buddha taught, he rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn thuyết pháp cho hàng vạn người đang vây quanh trước sau. Lúc ấy, có Bà-la-môn bên sông vai gánh một gánh nặng đi đến chỗ Thế Tôn. Đến nơi, ông đặt gánh, đứng im lặng một bên Thế Tôn. Khi ấy, bà-la-môn này suy nghĩ như vầy: “Hôm nay Sa-môn Cù-đàm thuyết pháp cho hàng vạn nghìn người vây quanh trước sau. Hiện tại ta thanh tịnh không khác gì Sa-môn Cù-đàm. Vì sao vậy? Vì Sa-môn Cù-đàm ăn lúa gạo cùng các loại thức ăn tốt, hiện tại ta chỉ ăn trái cây để tự nuôi mạng sống.”
Bấy giờ, Thế Tôn đã biết những ý nghĩ trong tâm bà-la-môn, nên bảo các Tỳ-kheo:
“Nếu có chúng sanh nào mà tâm bị nhuộm dính với hai mươi mốt kết, thì nên quán sát rằng người đó chắc chắn sẽ đọa đường dữ, không sinh về cõi lành. Những gì là hai mươi mốt kết? Sân tâm kết, nhuế hại tâm kết, thùy miên tâm kết, trạo cử tâm kết, nghi tâm kết, nộ tâm kết, kỵ tâm kết, não tâm kết, tật tâm kết, tắng tâm kết, vô tàm tâm kết, vô quý tâm kết, huyễn tâm kết, gian tâm kết, ngụy tâm kết, tránh tâm kết, kiêu tâm kết, mạn tâm kết, đố tâm kết, tăng thượng mạn tâm kết, tham tâm kết. Này các Tỳ-kheo, nếu người nào mà tâm bị nhuộm dính với hai mươi mốt kết, thì nên quán sát rằng người đó chắc chắn sẽ đọa đường dữ, không sinh về cõi lành.
“Giống như tấm giạ trắng mới, để lâu ngày nên mục nát, có nhiều bụi bặm. Dù có muốn nhuộm thành màu xanh, vàng, đỏ, đen, rốt cuộc cũng không thành được. Vì sao? Vì có bụi bặm. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, nếu người mà tâm bị nhuộm dính với hai mươi mốt kết, thì nên quán sát rằng người đó chắc chắn sẽ đọa đường dữ, không sinh về cõi lành.
“Giả sử lại có người mà tâm không bị nhuộm bởi hai mươi mốt kết này, thì nên biết, người này chắc sẽ sinh lên cõi trời, không đọa vào trong địa ngục. Giống như tấm giạ mới, trắng sạch, tùy theo ý muốn thành gì, màu xanh, vàng, đỏ, đen, thì chắc sẽ thành những màu này, không hề hư hại. Vì sao vậy? Vì sự tinh sạch của nó. Ở đây, cũng như vậy, người nào mà tâm không bị nhuộm bởi hai mươi mốt kết này, thì nên biết, người đó chắc chắn sinh lên cõi trời, không đọa vào đường ác.
“Nếu đệ tử Hiền Thánh kia khởi sân tâm kết; quán sát biết rồi, liên dứt trừ chúng. Hoặc khởi nhuế hại tâm kết, khởi thùy miên tâm kết, khởi trạo cử tâm kết, khởi nghi tâm kết, khởi nộ tâm kết, khởi kỵ tâm kết, khởi não tâm kết, khởi tật tâm kết, khởi tắng tâm kết, khởi vô tàm tâm kết, khởi vô quý tâm kết, khởi huyễn tâm kết, khởi gian tâm kết, khởi ngụy tâm kết, khởi tránh tâm kết, khởi kiêu tâm kết, khởi mạn tâm kết, khởi đố tâm kết, khởi tăng thượng mạn tâm kiết, khởi tham tâm kiết; quán biết rồi liền có thể dứt trừ chúng.
“Nếu đệ tử Hiền Thánh kia không sân, không nhuế, không có ngu si, tâm ý hòa vui, đem tâm từ trải khắp một phương mà tự an trú; hai phương, ba phương, bốn phương cũng như vậy; bốn góc, trên dưới, ở trong tất cả cũng như tất cả thế gian, với tâm không oán, không hận, vô lượng, vô hạn, không thể tính biết, mà tự an trú, đem tâm từ này rải khắp tràn đầy, ở trong đó được hoan hỷ rồi, tâm ý liền chính.
“Lại đem tâm bi trải khắp một phương mà tự an trú; hai phương, ba phương, bốn phương cũng như vậy; bốn góc, trên dưới, ở trong tất cả cũng như tất cả thế gian, với tâm không oán, không hận, vô lượng, vô hạn, không thể tính biết, mà tự an trú, đem tâm bi này trang trải đầy khắp, ở trong đó được hoan hỷ rồi, thì tâm ý liền chính.
“Lại đem tâm hỷ trải khắp một phương mà tự an trú; hai phương, ba phương, bốn phương cũng như vậy; bốn góc, trên dưới, ở trong tất cả cũng như tất cả thế gian, với tâm không oán, không hận, vô lượng, vô hạn, không thể tính biết, mà tự an trú, đem tâm hỷ này rải khắp tràn đầy, ở trong đó được hoan hỷ rồi, tâm ý liền chính.
“Lại đem tâm xảtrải khắp một phương mà tự an trú; hai phương, ba phương, bốn phương cũng như vậy; bốn góc, trên dưới, ở trong tất cả cũng như tất cả thế gian, với tâm không oán, không hận, vô lượng, vô hạn, không thể tính biết, mà tự an trú, đem tâm xar này trang trải đầy khắp, ở trong đó được hoan hỷ rồi, thì tâm ý liền chính.
“Bấy giờ, người ấy thành tựu tín căn nơi Như Lai, gốc rễ không di dời, dựng ngọn cờ cao hiển mà Chư thiên, Long thần, A-tu-la, Sa-môn, Bà-la-môn, hay người đời, đều không thể làm cho lay động; ở trong đó mà sinh tâm hoan hỷ, chân chánh tin tưởng rằng đây là bậc Chí chơn, Đẳng chánh giác, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Điều ngự trượng phu, Thiên Nhân sư, Phật Thế Tôn. Người ấy ở trong đó được hoan hỷ rồi, tâm ý liền chính.
“Người ấy cũng lại thành tựu tín tâm không thể di động đối với Pháp của Như Lai; pháp ấy thật là thanh tịnh, được mọi người người yêu kính, được bậc trí như thật quán sát. Người ấy liền ở trong đó mà sinh tâm hoan hỷ.
“Người ấy lại thành tựu tín tâm đối với Thanh Chúng. Thánh chúng của Như Lai rất là thanh tịnh, tánh hạnh thuần hòa, thành tựu pháp tùy pháp, thành tựu mọi giới, thành tựu tam-muội, thành tựu trí tuệ, thành tựu giải thoát, thành tựu giải thoát kiến tuệ. Thánh chúng ấy gồm có bốn đôi tám bậc. Đó là Thánh chúng của Như Lai, đáng yêu đáng quí, thật đáng thừa sự. Người ấy ở trong đó mà được hoan hỷ, tâm ý liền chính.
“Vị ấy lại bằng tâm tam-muội này, thanh tịnh không ô uế, các kết dứt sạch, cũng không còn cáu bẩn, tánh hạnh nhu nhuyến, chứng đắc thần thông, liền tự biết mọi việc trong vô lượng đời trước. Từ nơi nào đến, không đâu là không biết; hoặc là một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một nghìn đời, trăm nghìn đời; kiếp thành, kiếp bại, kiếp không thành bại, kiếp thành bại, không thành bại; vô số kiếp thành bại, vô số kiếp không thành bại; ta đã từng ở nơi kia hiệu gì, tên gì, họ gì, sống như vậy, ăn như vậy, chịu khổ vui như vậy, thọ mạng có ngắn dài; chết từ chỗ kia sinh chỗ nọ, chết từ chỗ kia sinh chỗ này. Tự biết mọi việc trong vô lượng đời trước.
“Vị ấy lại bằng tâm tam-muội này, thanh tịnh không vết nhơ, biết mọi suy nghĩ trong tâm của chúng sanh. Vị ấy lại dùng thiên nhãn quán sát các loài chúng sanh, kẻ này sinh, kẻ kia chết, sắc đẹp, sắc xấu, đường lành, đường dữ; hoặc tốt, hoặc xấu tùy hành vi chúng sanh đã tạo đưa đến quả báo; thảy đều biết tất cả. Hoặc có chúng sanh thân hành ác, khẩu hành ác, tâm hành ác, phỉ báng Thánh hiền, tạo ra hành tà kiến, thân hoại mạng chung sinh trong địa ngục, ba đường dữ. Hoặc lại có chúng sanh thân hành thiện, khẩu hành thiện, tâm hành thiện, không phỉ báng Thánh hiền, chánh kiến, không có tà kiến, thân hoại mạng chung sinh về cõi lành trên trời. Đó gọi là thiên nhãn thanh tịnh quán sát các loài chúng sanh, kẻ này sinh, kẻ kia chết, sắc đẹp, sắc xấu, đường lành, đường dữ; hoặc tốt, hoặc xấu tùy hành vi chúng sanh đã tạo đưa đến quả báo; thảy đều biết tất cả.
“Vị ấy lại bằng tâm tam-muội này, thanh tịnh không vết nhơ, không có kết sử, tâm tánh nhu nhuyến, chứng đắc thần thông. Lại với lậu tận thông mà tự an trú. Vị ấy quán biết như thật đây là khổ. Lại quán tập khởi khổ. Lại quán diệt tận khổ. Lại quán xuất yếu của khổ. Vị ấy quán biết như thật rồi, tâm giải thoát dục lậu; tâm giải thoát hữu lậu, vô minh lậu. Đã được giải thoát rồi, liền được trí giải thoát, biết rằng ‘Sinh đã hết, phạm hạnh đã lập, những việc cần làm đã làm xong, không còn tái sinh đời sau nữa.”
“Như vậy, Tỳ-kheo, đệ tử Hiền thánh tâm được giải thoát, dù có ăn lúa gạo tốt nhất, các loại thức ăn ngon lành nhiều như Tu-di, thì rốt cuộc cũng không có tội. Vì sao vậy? Vì không dục, ái diệt tận, không sân, hết nhuế, không ngu si, ngu si đã diệt tận. Đó gọi là Tỳ-kheo trong Tỳ-kheo, bên trong đã tắm rửa sạch sẽ rồi.”
Bấy giờ, Bà-la-môn bên sông bạch Thế Tôn:
“Thưa Sa-môn Cù-đàm, Ngài nên đến bên sông Tôn-đà-la tắm rửa.”
Thế Tôn bảo:
“Bà-la-môn, thế nào gọi là nước sông Tôn-đà-la?”
Bà-la-môn thưa:
“Nước sông Tôn-đà-la, đó là vực sâu của phước, là ánh sáng của đời. Nếu có Nhân vật nào tắm nước sông này, thì tất cả các ác đều được trừ hết.”
Bấy giờ, Thế Tôn liền nói kệ này:
Thân này vô số kiếp,
Đã từng tắm sông này;
Cùng các vũng hồ nhỏ,
Không đâu không trải qua.
Người ngu thường thích chúng,
Hạnh tối không thanh tịnh.
Trong thân đầy tội cũ,
Sông kia sao rửa được.
Người tịnh luôn vui sướng.
Vui sướng vì giới tịnh.
Người sạch tạo hạnh sạch,
Nguyện kia chắc quả thành.
Cẩn thận, chớ lấy cắp;
Hành từ, không sát sinh;
Thành thật, không nói dối,
Tâm bình không tăng giảm.
Nay ngươi tắm ở đây,
Chắc được nơi an ổn;
Sông kia đưa đến đâu?
Như mù đi vào tối.
Bấy giờ, Bà-la-môn bạch Thế Tôn:
“Bạch Cù-đàm, thôi, thật quá đủ! Giống như người lưng còng được thẳng, người tối thấy được sáng, người lạc lối được chỉ đường, nhà tối được thắp đèn, người không mắt được cho mắt. Cũng vậy, Sa-môn Cù-đàm đã dùng vô số phương tiện nói diệu pháp này. Xin cho phép con hành đạo.”
Lúc ấy, Bà-la-môn bên sông liền được hành đạo, lãnh thọ giới cụ túc, vì mục đích mà thiện gia nam tử xuất gia học đạo, tu phạm hạnh vô thượng, cho đến như thật biết rằng, ‘Sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những việc cần làm đã làm xong, không còn tái sinh đời sau nữa.’ Tôn giả Tôn-đà-la-đế-lợi đắc A-la-hán.”
Sau khi tôn giả Tôn-đà-la Đế-lợi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī. At the time, he was teaching Dharma to an assembly numbering in the hundreds of thousands that surrounded him front and back.
SC 2At the time, a priest on the bank of a river went to the Bhagavān while carrying a heavy load. When he arrived, he set his load down to one side and stood silently in front of the Bhagavān. That priest then had this thought, “Today, the ascetic Gautama is teaching Dharma to an assembly numbering in the hundreds of thousands that surrounds him front and back. Now, I’m equally as clean as that ascetic Gautama, without any difference. Why is that? The ascetic Gautama eats excellent rice and a variety of delicacies. I’m eating fruits and vegetables to sustain myself.”
SC 3Knowing the thought that was in that priest’s mind, the Bhagavān then addressed the monks, “The minds of some sentient beings are defiled by twenty-one bonds. One should observe those people as sure to fall into bad destinies and not be born in a good place. What are the twenty-one bonds? Anger is a mental bond, hatefulness is a mental bond, sleepiness is a mental bond, restlessness is a mental bond, doubt is a mental bond, wrath is a mental bond, jealousy is a mental bond, frustration is a mental bond, envy is a mental bond, dislike is a mental bond, shamelessness is a mental bond, lack of conscience is a mental bond, deception is a mental bond, fraud is a mental bond, dishonesty is a mental bond, enmity is a mental bond, haughtiness is a mental bond, pride is a mental bond, spitefulness is a mental bond, arrogance is a mental bond, and greed is a mental bond.
SC 4“Monks, if someone’s mind is defiled by these twenty-one bonds, one should observe those people as sure to fall into bad destinies and not be be born in a good place. They’re like a new garment made of white cloth. As it gets older, it picks up many dirty stains. When someone decides to dye it a certain color, whether blue, yellow, red, or black, it can never be accomplished. Why is that? Because it’s been soiled.
SC 5“Thus, monks, if someone’s mind is defiled by these twenty-one bonds, one should observe that person as sure to fall into bad destinies and not be born in a good place. Supposing, again, that someone’s mind isn’t defiled by any of these twenty-one bonds, one should know that this person is sure to be born up in Heaven and not fall to Hell. They’re like a fresh and clean white cloth that’ll accept any color one decides to give it, whether it be blue, yellow, red, or black. It’s sure to become that color, and it’ll never fade. Why is that? Because it’s clean. Likewise, when someone’s mind isn’t defiled by any of these twenty-one bonds, one should know that this person is sure to be born up in Heaven and not fall to Hell.
SC 6“Suppose that noble disciple produces the mental bond of anger. Once they observe it, they can stop it … produces the mental bond of hatefulness … produces the mental bond of sleepiness … produces the mental bond of restlessness … produces the mental bond of doubt … produces the mental bond of wrath … produces the mental bond of jealousy … produces the mental bond of frustration … produces the mental bond of envy … produces the mental bond of dislike … produces the mental bond of shamelessnes … produces the mental bond of lacking conscience … produces the mental bond of deception … produces the mental bond of fraud … produces the mental bond of dishonesty … produces the mental bond of enmity … produces the mental bond of haughtiness … produces the mental bond of pride … produces the mental bond of spitefulness … produces the mental bond of arrogance … produces the mental the bond of greed …
SC 7“If that noble disciple has no anger, no hate, and no delusions, his mind will become peaceful and cheerful. He completely fills one direction with kindness, and he delights himself. He does the same in two, three, and four directions, the four counterpoints, above, and below. He does likewise in all these directions of the whole world, which is limitless, measureless, and inestimable. His mind has no anger or hate, and he delights himself. Once he completely fills them with kindness and becomes joyous, his mind is proper.
SC 8“Again, he completely fills one direction with compassion, and he delights himself. He does the same in two, three, and four directions, the four counterpoints, above, and below. He does likewise in all these directions of the whole world, which is limitless, measureless, and inestimable. His mind has no anger or hate, and he delights himself. Once he completely fills them with compassion and becomes joyous, his mind is proper.
SC 9“Again, he completely fills one direction with joy, and he delights himself. He does the same in two, three, and four directions, the four counterpoints, above, and below. He does likewise in all these directions of the whole world, which is limitless, measureless, and inestimable. His mind has no anger or hate, and he delights himself. Once he completely fills them with equanimity and becomes joyous, his mind is proper.
SC 10“Again, he completely fills one direction with equanimity, and he delights himself. He does the same in two, three, and four directions, the four counterpoints, above, and below. He does likewise in all these directions of the whole world, which is limitless, measureless, and inestimable. His mind has no anger or hate, and he delights himself. Once he completely fills them with joy and becomes joyous, his mind is proper.
SC 11“He then achieves the faculty of faith in the Tathāgata. Having planted a sturdy and tall banner, he’s unmoved by gods, nāgas, spirits, asuras, ascetics, priests, or worldly people. Having attained that joy, his mind is proper.
SC 12“‘This is the Tathāgata, Arhat, Completely Awakened One, Complete in Wisdom and Conduct, the Well Gone One, Understander of the World, the Unsurpassed Man, Trainer in the Path and Dharma, and Teacher of Gods and Humans, who is called a Buddha, a Bhagavān.’ Having attained that joy, his mind is proper.
SC 13“He accomplishes this regarding the Dharma: ‘The Tathāgata’s Dharma is quite pure, unchanging, and loved and respected by people.’ The wise should observe it in this way. Having attained that joy, [his mind is proper.]
SC 14“He also accomplishes this regarding the Saṅgha: ‘The Tathāgata’s Saṅgha is quite pure. In disposition and conduct, they are in harmony. They accomplish one thing and the next, accomplish the precepts, accomplish samādhi, accomplish wisdom, accomplish liberation, and accomplish seeing and knowing liberation. The Noble Saṅgha has four pairs and eight ranks. This is the Tathāgata’s noble Saṅgha that’s cherished, worthy of trust, and worthy of service.’ Attaining that joy, his mind is proper.
SC 15“He, again, purifies his mind with this samādhi, and it has no pollution. The bonds are made to end, and he has no stains. His disposition and conduct are gentle, and he obtains spiritual knowledge. He then attains awareness of his own measureless past lives. From his present standpoint, there are no past lives he doesn’t know. ‘Whether it’s one birth, two births, three births, four births, five births, ten births, twenty births, thirty births, forty births, fifty births, a hundred births, a thousand births, a hundred thousand births, eons of formation and destruction, eons not of formation and destruction, eons both of formation and destruction and not of formation and destruction, countless eons of formation and destruction, or countless eons not of formation and destruction, I was there with such-and-such a name from such-and-such a family. Such was my birth, such my food, I experienced such pleasures and pains, and my life was long or short. I died there and was born elsewhere. I died there and was born here.’ In this way, he’s aware of the events of his own countless past lives.
SC 16“Again, he purifies his mind with this samādhi, and it has no pollution. He knows the things that sentient beings think about. He also observes the classes of sentient beings with the heavenly eye. Some are being born, and some are dying. They have good and ugly forms and good and bad destinations. Whether they’re beautiful or disgusting depends upon to their conduct. He perceives all the rewards that they make for themselves.
SC 17“Sometimes, there are sentient beings who behave badly with their bodies, badly with their speech, and badly with their thoughts. They slander noble people, have wrong views, and behave according to wrong views. When their bodies break up and their lives end, they’re born in the three bad destinies, headed for Hell. Sometimes, other sentient beings behave well with their bodies, well with their speech, and well with their thoughts. They don’t slander noble people, have right views, and have no wrong views. When their bodies break up and their lives end, they are born up in Heaven, in a good place. This is called observing the classes of sentient beings with the clear heavenly eye. Some are being born, and some are dying. They have good and ugly forms and good and bad destinations. Whether they’re beautiful or disgusting depends upon to their conduct. He perceives all the rewards that they make for themselves.
SC 18“Again, he purifies his mind with this samādhi, and it has no pollution or bonds. His mind becomes gentle in nature, and he obtains spiritual knowledge. He also understands that his contamination has ended, and he delights himself. He observes, ‘This is suffering,’ and he truly knows it. Again, he observes ‘This is the formation of suffering’ … Again, he observes, ‘This is the end of suffering,’ … Again, he observes, ‘This is the escape from suffering,’ and he truly knows it. Once he makes these observations, his mind attains its freedom from the contaminants of desire … from the contaminants of existence … and attains freedom from the contaminants of ignorance. Once he’s liberated, he obtains the knowledge that he’s been liberated: ‘Birth and death have been ended, the religious life has been established, and the task has been accomplished. I truly know that I’ll no longer be subject to existence.’
SC 19“In this way, monks, the noble disciple’s mind becomes liberated. Although he eats rice and delicious dishes, even as much as Sumeru, he never commits any sin. Why is that? It’s because he has no desire and has ended craving, because he has no anger and has ended hate, and because he has no delusion and has ended igornance. This is called a monk among monks who has been completely cleansed on the inside.”
SC 20That priest by the river then said to the Bhagavān, “Ascetic Gautama, might you go to the Sundara River and bathe on its shore?”
SC 21The Bhagavān told him, “For what, priest, is the Sundara River named?”
SC 22The priest said, “The Sundara River is both a blessed depth and a light of the world. When people bathe in that river, all their evils are completely removed by it.”
SC 23The Bhagavān then spoke these verses:
“This body for countless eons
Has been washed in that river,
As well as in smaller ponds and lakes,
But it was never thoroughgoing.
A fool often enjoys that,
While walking in darkness and impurity.
Once past misdeeds fill his insides,
That river cannot be of any help.
Pure people are always happy
And their pure discipline pleases them.
Clean people act cleanly,
Their hoped for rewards surely come.
If they don’t take what’s not given,
Have mercy and don’t kill beings,
Keep themselves honest and don’t speak falsely,
Their hearts don’t increase or decrease.
Now, when you bathe in this way,
You’ll surely find a place of safety.
But where does that river lead?
It’s like a blind man thrown into darkness!”
SC 24The priest then said to the Bhagavān, “Stop, Gautama, stop! The ascetic Gautama is like a hunchback who’s straightened out, someone in darkness who sees light, someone confused shown the way, or someone blind who’s given eyes. Countless are the ways he teaches this sublime Dharma. I’d like to listen to that path.”
SC 25That priest on the river shore then was allowed to practice the path, accepted the full precepts, and thereby became a clansmen. He left home to train on the path and cultivated the unsurpassed religious life. He ended birth and death, established the religious life, and accomplished the task. He truly knew that he was no longer subject to existence. At that point, Venerable Sundarastrī became an arhat.
SC 26When Venerable Sundarastrī heard what the Buddha taught, he rejoiced and approved.