Tôi nghe như vầy:
Một thời, đức Phật ở trong vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ.
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Nay ta sẽ nói ví dụ thuyền bè. Các ngươi hãy suy nghĩ kỹ và ghi nhớ trong tâm.”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Thưa vâng, Thế Tôn.” Các Tỳ-kheo vâng theo lời Phật dạy.
Thế Tôn bảo:
“Thế nào là ví dụ thuyền bè? Khi các ngươi đi đường bị giặc bắt giữ, cần làm chủ tâm ý, không khởi niệm ác, phải khởi tâm từ, bi, hỷ, xả tràn đầy khắp mọi nơi, vô lượng, vô hạn không thể tính đếm. Giữ tâm phải như đất; giống như đất này vừa nhận vật sạch, vừa nhận vật dơ, phân tiểu ô uế, đều nhận hết; nhưng đất không khởi tâm tăng giảm, không nói: ‘Đây tốt, đây xấu.’ Nay sở hành các ngươi cũng phải như vậy. Nếu bị giặc cướp bắt giữ, chớ sanh ác niệm, không khởi tâm tăng giảm, cũng như đất, nước, lửa, gió, xấu cũng nhận, tốt cũng nhận, đều không tâm tăng giảm; hãy sanh tâm từ bi hỷ xả đối với hết thảy chúng sanh. Vì sao vậy? Vì pháp hành thiện còn phải bỏ huống chi pháp ác mà có thể tập hành sao?
“Như có người gặp chỗ có tai nạn đáng sợ, muốn vượt qua chỗ nạn đến nơi yên ổn, tùy ý rong ruổi tìm nơi an ổn. Người ấy gặp sông lớn, rất sâu rộng, cũng không có cầu thuyền để có thể qua đến bờ bên kia được, mà nơi đang đứng thật là đáng sợ. Bờ kia là vô vi. Bấy giờ, người kia liền suy nghĩ: ‘Sông này rất sâu rộng. Ta hãy gom góp cây gỗ, cỏ, lá kết thành một chiếc bè để vượt qua. Nhờ bè này mà từ bờ này đến được bờ kia.’ Bấy giờ người kia, liền thâu thập cây gỗ, cỏ lá kết bè vượt qua, từ bờ này đến bờ kia. Người kia đã vượt qua bờ kia, lại nghĩ: ‘Chiếc bè này đối với ta có nhiều lợi ích. Nhờ chiếc bè này cứu được nguy nan, từ nơi đáng sợ đến chỗ an lành. Ta không bỏ bè này. Hãy mang theo bên mình.’ Thế nào, Tỳ-kheo, người kia đã đến nơi rồi, có nên mang bè theo bên mình? Hay không nên?”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Không nên, bạch Thế Tôn. Sở nguyện người kia đã đạt kết quả, thì mang chiếc bè theo làm gì?”
Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Thiện pháp còn phải xả, huống gì là phi pháp.”
Bấy giờ, có một Tỳ-kheo bạch với Thế Tôn:
“Sao gọi là pháp còn phải xả huống là phi pháp? Chúng con há chẳng phải nhờ pháp mà học đạo hay sao?”
Thế Tôn bảo:
“Y kiêu mạn diệt kiêu mạn, mạn mạn, tăng thượng (quá) mạn, tự mạn, tà kiến mạn, mạn trung mạn, tăng thượng mạn. Bằng không mạn diệt mạn mạn, diệt tăng tăng thượng quá mạn. Bằng chánh mạn, diệt tà mạn, tăng thượng mạn, diệt hết bốn mạn. Xưa kia, khi Ta chưa thành Phật đạo, ngồi dưới gốc thọ vương, suy nghĩ như vầy: ‘Trong dục giới, ai là cao trọng nhất để Ta sẽ hàng phục. Trong cõi dục này, trời và người, không ai không bị hàng phục.’ Rồi Ta lại tự nghĩ: ‘Nghe có tệ ma Ba-tuần. Ta sẽ chiến đấu với chúng. Do hàng phục Ba-tuần, nên tất cả chư thiên cao quí đều bị hàng phục.’ Lúc ấy, Tỳ-kheo, Ta mỉm cười trên chỗ ngồi, khiến cảnh giới ma Ba tuần đều chấn động. Giữa hư không nghe tiếng nói kệ:
Bỏ pháp Chân Tịnh vương,
Xuất gia học cam lồ;
Dù có thệ nguyện rộng:
Dọn trống ba đường ác.
Nay ta họp binh chúng,
Xem mặt sa-môn kia.
Nếu y không theo ta;
Nắm chân liệng ngòai biển.
“Lúc bấy giờ, Tệ ma Ba-tuần vô cùng thịnh nộ, bảo đại tướng Sư Tử rằng, ‘Hãy nhanh chóng tập hợp bốn bộ binh chúng đi công phạt Sa-môn. Lại xem ông ấy có thế lực gì mà dám chiến đấu với ta?’ Khi ấy Ta lại suy nghĩ: ‘Giao chiến với phàm phu mà còn không im lặng, huống gì là với hạng cường hào của cõi Dục ư? Dù sao Ta cũng cần phải cạnh tranh với chúng.’
“Các Tỳ-kheo, khi ấy Ta bận áo giáp nhân từ, tay cầm cung tam-muội, tên trí huệ, chờ đợi đám đại quân kia. Bấy giờ, Tệ ma, đại tướng và mười tám ức binh chúng, tướng mạo khác nhau như vượn, khỉ, sư tử, đi đến chỗ Ta. Trong đó, chúng La-sát hoặc một thân nhiều đầu, hoặc vài chục thân chung một đầu, hoặc hai vai có ba cổ, ngay tim có miệng; hoặc có một tay, hoặc có hai tay, hoặc có bốn tay; hoặc hai tay nâng đầu, miệng ngậm xác rắn, hoặc trên đầu bốc lửa, miệng phun ra lửa, hoặc hai tay vạch miệng, muốn nuốt chửng phía trước, hoặc vạch bụng hướng nhau, tay cầm đao kiếm, vai vác giáo mác, hoặc cầm chày cối, hoặc ghánh núi vác đá, ghánh vác cây lớn, hoặc hai chân chổng lên trời đầu chúc xuống đất, hoặc cởi voi sư tử, hổ, sói, trùng độc, hoặc đi bộ đến, hoặc bay trên không. Ma Ba-tuần dẫn binh chúng như vậy vây quanh đại thọ.
“Ma Ba-tuần ở bên trái Ta, nói với Ta rằng, ‘Sa-môn đứng dậy ngay!’ Tỳ-kheo, khi ấy Ta im lặng không đáp. Ba lần như vậy.
“Ma nói với ta, ‘Sa-môn có sợ ta không?’ Ta bảo, ‘Ta nắm giữ tâm, không sợ hãi điều gì.’
“Ma Ba-tuần nói, ‘Sa-môn có thấy chúng bốn bộ của ta không? Ông chỉ có một mình, không có binh khí, đao trượng, trọc đầu, thân thể phơi trần, chỉ khóac ba y này, mà lại nói: Ta không sợ gì!’ Ta bèn nói Ma Ba tuần bài kệ này:
Giáp nhân, cung tam-muội,
Tay cầm tên trí tuệ,
Phước nghiệp là binh chúng,
Ta sẽ phá quân ông.
“Ma Ba tuần lại nói với Ta, ‘Ta làm nhiều điều ích lợi cho Sa-môn. Sa-môn nếu không nghe lời ta, lập tức ta làm cho hình hài ông tan mất thành tro. Lại nữa, Sa-môn tướng mạo đẹp đẽ, tuổi tráng thịnh đáng yêu, xuất xứ từ Chuyển luân vương dòng sát-lợi. Hãy kíp rời nơi này mà vui hưởng ngũ dục. Ta sẽ đưa ông lên làm Chuyển luân Thánh vương.’ Ta liền bảo Ba-tuần, ‘Những điều người nói là vô thường biến dịch, không thể tồn tại lâu dài, cần lìa bỏ, chẳng phải là điều ta ham muốn.’
“Tệ ma Ba tuần lại hỏi ta, ‘Sa-môn, nay ông cầu mong điều gì, chí nguyện vật gì?’ Ta đáp, ‘Điều ta mong là nơi chốn không sợ hãi, yên ổn, tịch tĩnh trong thành Niết-bàn, để dẫn những chúng sanh trôi nổi sanh tử, chìm đắm trong khổ não này về đường chính.’
“Ma nói Ta, ‘Giờ nếu Sa-môn không kíp rời khỏi chỗ ngồi, ta sẽ nắm chân ông ném vào biển.’
Ta bảo Ba tuần, ‘Ta nhận thấy trên trời dưới đất, Ma hoặc Thiên ma, người hoặc phi nhơn, cùng chúng bốn bộ của ông, không ai có thể làm lay động một sợi lông Ta.’ Ma nói với Ta, ‘Sa-môn, nay muốn giao chiến với ta hay chăng?’ Ta đáp, ‘Ta đang nghĩ đến giao chiến.’ Ma hỏi ta, ‘Kẻ địch của ông là những ai?’ Ta đáp, ‘Chính là kiêu mạn, như tăng thượng mạn, tự mạn, tà mạn, mạn trong mạn.’ Ma hỏi Ta, ‘Ông diệt các mạn này vì mục đích gì?’ Ta đáp, ‘Ba-tuần, nên biết, có từ tam-muội, bi tam-muội, hỷ tam-muội, xả tam-muội, không tam-muội, vô nguyện tam-muội, vô tướng tam-muội. Do từ tam-muội mà thành tựu bi tam-muội. Do bi tam-muội mà đắc hỷ tam-muội. Do hỷ tam-muội mà đắc xả tam-muội. Do xả tam-muội mà đắc không tam-muộ. Do không tam-muội mà đắc vô nguyện tam-muội. Do vô nguyện tam-muội mà đắc vô tướng tam-muội. Do lực tam-muội này mà Ta chiến đấu với ông. Hành diệt thì khổ diệt. Khổ diệt thì kết sử diệt. Kết sử diệt thì đạt đến Niết-bàn.’
“Ma nói với Ta, ‘Sa-môn, pháp được diệt bởi pháp chăng?’ Ta đáp, ‘Pháp cần được diệt bởi pháp.’ Ma lại hỏi Ta, ‘Thế nào là diệt pháp bởi?’ Ta nói, ‘Chánh kiến được diệt bởi tà kiến; tà kiến diệt được diệt chánh kiến; chánh tư duy diệt tà tư duy, tà tư duy diệt chánh tư duy, chánh ngữ diệt tà ngữ, tà ngữ diệt chánh ngữ,; chánh nghiệp diệt tà nghiệp, tà nghiệp diệt chánh nghiệp; chánh mạng diệt tà mạng, tà mạng diệt chánh mạng; chánh tinh tấn diệt tà tinh tấn, tà tinh tấn diệt chánh tinh tấn; chánh niệm diệt tà niệm, tà niệm diệt chánh niệm; chánh định diệt tà định, tà định diệt chánh định.’
“Ma nói với Ta, ‘Mặc dù Sa-môn có nói vậy, nhưng trường hợp này khó chấp nhận. Ông đứng dậy nhanh lên, đừng để ta ném xuống biển.’
“Bấy giờ, Ta lại nói với Ma Ba-tuần, ‘Ngươi trước kia làm phước chỉ với một lần bố thí mà nay được làm Ma vương Dục giới. Xưa kia Ta đã tạo công đức không thể kể hết. Nay những lời nói của ngươi mới thật là khó chấp nhận.’ Ma Ba-tuần đáp, ‘Những phước mà ta đã làm, ở đây ông làm chứng. Còn Ông tự xưng rằng đã tạo ra vô số phước, ai là người làm chứng?’
“Tỳ-kheo, khi ấy Ta liền duỗi cánh tay phải, dùng ngón tay chỉ xuống đất, nói với Ma Ba-tuần, ‘Những công đức Ta đã làm, đất chứng biết.’ Khi Ta vừa nói lời này, thần Đất từ dưới đất vọt lên, chấp tay bạch, ‘Bạch Thế Tôn, con xin làm chứng biết.’ Thần đất nói lời này xong, Ma Ba-tuần sầu ưu khổ não, liền biến mất.
“Tỳ-kheo, hãy bằng phương tiện này mà biết rằng, pháp còn diệt huống gì là phi pháp. Ta trong thời gian dài đã nói kinh ‘Nhất giác dụ’ cho các ngươi, không ghi văn của nó, huống gì là hiểu rõ nghĩa nó. Vì sao vậy? Vì pháp này sâu huyền, vị Thanh văn, Bích-chi-phật nào tu pháp này thì được công đức lớn, được đến chỗ vô vi cam lồ. Vì sao nó được dụ là nương bè? Có nghĩa là nương mạn diệt mạn. Mạn đã diệt hết thì không còn các niệm tưởng não loạn nữa. Giống như da chồn hoang được thuộc kỹ, dùng tay cuộn lại không gây tiếng động, không chỗ nào cứng. Đây cũng như vậy, nếu Tỳ-kheo nào hết kiêu mạn, không còn gì tăng giảm. Cho nên, nay Ta bảo các ngươi, giả sử ai bị giặc bắt giữ, chớ sanh ác niệm, phải đem tâm từ ban khắp mọi nơi, giống như da cực mềm kia, trong lâu dài sẽ đạt đến chỗ vô vi. Các Tỳ-kheo, cần phải suy nghĩ như vậy.”
Khi Phật nói pháp này, ba ngàn thiên tử dứt sạch bụi trần, ngay trên chỗ ngồi được mắt pháp thanh tịnh; sáu mươi Tỳ-kheo khác cởi bỏ pháp phục, trở về đời sống bạch y; sáu mươi Tỳ-kheo khác diệt tận các lậu, tâm giải thoát, được mắt pháp thanh tịnh.
Các Tỳ-kheo sau nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
聞如是：
一時，佛在舍衛國祇樹給孤獨 T 0759c30園。
爾時，世尊告諸比丘：「我今當說船筏譬 T 0760a01喻，汝等善思念之，戢在心懷。」
諸比丘對曰： T 0760a02「如是。世尊！」諸比丘從佛受教。
世尊告曰：「彼 T 0760a03云何名為船筏譬喻？若汝等行路為賊所 T 0760a04擒，當執心意，無起惡情；當起護心，遍 T 0760a05滿諸方所，無量無限不可稱計，持心當 T 0760a06如地，猶如此地亦受於淨，亦受於不淨，屎 T 0760a07尿穢惡皆悉受之，然地不起增減之心，不 T 0760a08言此好、此醜。汝今所行亦當如是，設為賊 T 0760a09所擒獲，莫生惡念，起增減心。亦如地、水、火、 T 0760a10風，亦受於惡，亦受於好，都無增減之心； T 0760a11起慈、悲、喜、護之心，向一切眾生。所以然者， T 0760a12行善之法猶可捨之，何況惡法而可翫習。 T 0760a13如有人遭恐難之處，欲度難處至安 T 0760a14隱之處，隨意馳走，求其安處。彼見大河極 T 0760a15為深廣，亦無船、橋而可得渡至彼岸者；然 T 0760a16所立之處極為恐難，彼岸無為。
「爾時，彼人 T 0760a17思惟方計：『此河水極深且廣，今可收拾材 T 0760a18木草葉，縛筏求渡，依此筏已，從此岸得 T 0760a19至彼岸。』爾時，彼人即收拾材木草葉，縛筏 T 0760a20而渡，從此岸至彼岸。彼人已渡岸，復作 T 0760a21是念：『此筏於我，多所饒益，由此筏得濟 T 0760a22厄難，從有恐之地，得至無為之處。我今不 T 0760a23捨此筏，持用自隨。』云何，比丘！彼人所至到 T 0760a24處，能用此筏自隨乎？為不能耶？」
諸比丘對 T 0760a25曰：「不也。世尊！彼人所願，今已果獲，復用筏自 T 0760a26隨乎？」
佛告比丘：「善法猶可捨，何況非法。」
爾 T 0760a27時，有一比丘白世尊言：「云何當捨於法，而 T 0760a28況非法？我等豈非由法學道乎？」
世尊告曰： T 0760a29「依憍慢滅憍慢、慢慢、增上慢、自慢、邪見慢、 T 0760b01慢中慢、增上慢，以無慢滅慢慢，滅無慢、正 T 0760b02慢，滅邪慢、增上之慢，盡滅四慢。我昔未成 T 0760b03佛道，坐樹王下時，便生此念：『欲界之中誰 T 0760b04最豪貴，我當降伏？』此欲界之中，天及人民，皆 T 0760b05悉靡伏。時，我復重作是念：『聞有弊魔波旬， T 0760b06今當與彼戰。』以降波旬，一切憍慢豪貴之 T 0760b07天，一切靡伏。時我，比丘！於座上笑，使魔波 T 0760b08旬境界皆悉震動。」
虛空之中聞說偈聲：
T 0760b09
「『捨真淨王法， 出家學甘露， T 0760b10
設剋廣願者， 空此三惡趣。 T 0760b11
我今集兵眾， 瞻彼沙門顏， T 0760b12
設不用我計， 執脚擲海表。』
T 0760b13
增壹阿含經卷第三十八
T 0760b14 T 0760b15 T 0760b16
增壹阿含經卷第三十九 T 0760b17 T 0760b18
東晉罽賓三藏瞿曇僧伽提婆譯 T 0760b19馬血天子品第四十三之二
T 0760b20「是時，弊魔波旬瞋恚熾盛，即告師子大將曰： T 0760b21『速集四部之眾，欲往攻伐沙門！又當觀察 T 0760b22為有何力勢，堪任與我共戰鬪耶？』我爾時 T 0760b23復更思惟：『與凡人交戰猶不默然，何況欲 T 0760b24界豪貴者乎？要當與彼少多爭競。』時我，比 T 0760b25丘！著仁慈之鎧，手執三昧之弓、智慧之箭， T 0760b26俟彼大眾。是時，弊魔、大將兵眾十八億數，顏 T 0760b27貌各異，猿猴、師子來至我所。
「爾時，羅剎之眾， T 0760b28或一身若干頭，或有數十身而共一頭，或 T 0760b29兩肩有三頸，當心有口，或有一手；或有 T 0760c01兩手者；或復四手；或兩手擎頭，口銜死蛇，或 T 0760c02頭上火然，口出火光；或兩手擘口，欲前 T 0760c03噉之；或披腹相向，手執刀劍，擔持戈矛； T 0760c04或執舂杵；或擔山、負石、擔持大樹者；或 T 0760c05兩脚在上，頭在下；或乘象、師子、虎、狼、毒虫； T 0760c06或步來者；或空中飛。是時，弊魔將爾許之眾， T 0760c07圍遶道樹。
「時，魔波旬在我左側而語我曰： T 0760c08『沙門速起。』時我，比丘！默然不對。如是再三。 T 0760c09魔語我曰：『沙門畏我不乎？』我告之曰：『我今 T 0760c10執心無所畏懼。』時波旬曰：『沙門！頗見我四 T 0760c11部之眾耶？然汝一己，無有器杖兵刃，禿頭 T 0760c12露形，著此三衣，復言：「吾無所畏。」』
「爾時，我向 T 0760c13波旬，便說此偈：
T 0760c14
「『仁鎧三昧弓， 手執智慧箭， T 0760c15
福業為兵眾， 今當壞汝軍。』
T 0760c16「時，魔波旬復語我曰：『我於沙門多所饒益。 T 0760c17設不從我語者，正爾取汝，灰滅其形。又復 T 0760c18沙門！顏貌端政，年壯可美，出處剎利轉輪王 T 0760c19種，速起此處，習於五樂，我當將和使汝得 T 0760c20作轉輪聖王。』時，我復報波旬曰：『汝所說者， T 0760c21無常變易，不得久住。亦當捨離，非吾所貪。』 T 0760c22時，弊魔波旬復語我曰：『沙門！今日為何所 T 0760c23求？志願何物？』時我報曰：『吾所願者，無憂畏 T 0760c24處，安隱恬泊，涅槃城中；使此眾生流浪生 T 0760c25死，沈翳苦惱者，導引正路。』
「魔報我曰：『設今 T 0760c26沙門不速起乎坐者，當執汝脚，擲著 T 0760c27海表。』時我報波旬曰：『我自觀察天上、人中， T 0760c28魔、若魔天、人、若非人，及汝四部之眾，不能 T 0760c29使吾一毛動。』魔報我曰：『沙門！今日欲與 T 0761a01吾戰乎？』我報之曰：『思得交戰。』魔報我曰： T 0761a02『汝怨是誰？』我復報曰：『憍慢者是。增上慢、自慢、 T 0761a03邪慢、慢中慢、增上慢。』魔語我曰：『汝以何義 T 0761a04滅此諸慢？』時我報曰：『波旬當知，有慈仁三 T 0761a05昧、悲三昧、憙三昧、護三昧、空三昧、無願三昧、 T 0761a06無相三昧，由慈三昧，辦悲三昧；緣悲三昧， T 0761a07得喜三昧；緣喜三昧，得護三昧。由空三昧， T 0761a08得無願三昧；因無願三昧，得無相三昧。以 T 0761a09此三三昧之力，與汝共戰。行盡則苦盡，苦 T 0761a10盡則結盡，結盡則至涅槃。』
「魔語我曰：『沙門！ T 0761a11頗以法滅法乎？』時我報曰：『可以法滅法。』魔 T 0761a12問我言：『云何以法滅法？』時我告曰：『以正見 T 0761a13滅邪見，以邪見滅正見；正治滅邪治，邪 T 0761a14治滅正治；正語滅邪語，邪語滅正語；正業 T 0761a15滅邪業，邪業滅正業；正命滅邪命，邪命滅 T 0761a16正命；正方便滅邪方便，邪方便滅正方便；正 T 0761a17念滅邪念，邪念滅正念；正定滅邪定，邪定 T 0761a18滅正定。』魔語我曰：『沙門！今日雖有斯語，此 T 0761a19處難剋也。汝今速起，無令吾擲著海表。』
「時， T 0761a20我復語波旬曰：『汝作福，唯有一施，今得作 T 0761a21欲界魔王；我昔所造功德，無能稱計。汝今所 T 0761a22說，方言甚難耶！』波旬報曰：『今所作福，汝 T 0761a23今證知；汝自稱說造無數福，誰為證知？』時 T 0761a24我，比丘！即伸右手以指案地，語波旬：『我 T 0761a25所造功德，地證知之。』我當說此語，是時 T 0761a26地神從地涌出，叉手白言：『世尊！我當證知。』 T 0761a27地神語適訖，時魔波旬愁憂苦惱，即退不現。
T 0761a28「比丘！當以此方便知之，法猶尚滅，何況非 T 0761a29法。我長夜與汝說一覺喻經，不錄其文， T 0761b01況解其義。所以然者，此法玄邃，聲聞、辟支 T 0761b02佛所修此法者，獲大功德，得甘露無為 T 0761b03之處。彼云何名為乘筏之喻？所謂依慢滅 T 0761b04慢，慢已滅盡，無復諸惱亂想之念。猶如野 T 0761b05狸之皮極修治之，以手拳加之，亦無聲 T 0761b06響，無堅 ［革＊卬］ 處。此亦如是，若比丘慢盡，都無 T 0761b07增減。是故，我今告汝等曰：『設為賊所擒獲 T 0761b08者，勿興惡念，當以慈心遍滿諸方，猶如 T 0761b09彼極柔之皮，長夜便獲無為之處。』如是，比丘！ T 0761b10當作是念。」
當說此法時，於彼坐上，三千 T 0761b11天子諸塵垢盡，得法眼淨；六十餘比丘還捨 T 0761b12法服，習白衣行；六十餘比丘漏盡意解，得 T 0761b13法眼淨。
爾時，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0761b14 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “Now, I will explain the parable of the raft. All of you, well consider and keep it in mind.”
SC 3The monks replied, “Yes, Bhagavān!” The monks then accepted the instruction from the Buddha.
SC 4The Bhagavān told them, “What’s the parable of the raft? If you’re traveling on a road and get captured by bandits, you must get hold of your mind and thoughts without producing bad feelings. You must produce kindness, compassion, joy, and equanimity that encompasses everything in all directions and that’s measureless, limitless, and indescribable. Maintain your mind as though it were the earth. Like the earth, accept what’s pure and what’s impure. Whether it’s feces, urine, trash, or ugliness, it accepts everything, and the earth doesn’t produce an uplifted or lowered mind. It doesn’t say, ‘This is lovely,’ or ‘this is terrible.’
SC 5“Now, when you are traveling, you should do it in this way. Supposing you are captured by bandits, don’t give rise to bad thoughts or produce an uplifted or lowered mind. As it was with earth, it’s likewise with water, fire, and air. They accept what’s bad and what’s lovely, but there’s never any uplifted or lowered mind. Produce kindness, compassion, joy, and equanimity towards all sentient beings. The reason is that even the practice of the good teaching is dispensable, so why would a bad teaching be studied?
SC 6“It’s like someone in a perilous place. They want to cross from that perilous place to a peaceful place, so they decide to flee in search of safety. They come upon a large river that’s both deep and wide, and there’s no boat or bridge to get across to the other side. They stand there on the side of peril with no way to the other shore.
SC 7“That person then considers what to do: ‘This river is so deep and wide. Now, I could collect wood, grass, and leaves and bind them into a raft to get across. Once I have the raft, I could use it to go from this side to the other side.’ That person then collects wood, grass, and leaves and binds them into a raft. They then cross over from this side to the other shore.
SC 8“Once that person has crossed to that shore, they again think, ‘This raft has been quite helpful to me; because of it, I was saved from that peril. I went from that fearful place and reached this untroubled place. I won’t discard this raft now. I’ll take it with me and make use of it.’ How is it, monks? Once they’ve reached that place, will they be able to use this raft when they take it with them, or will it be impossible?”
The monks replied, “No, Bhagavān. That person has reaped the reward that they wanted. What further use would the raft have if they took it with them?”
SC 9The Buddha told the monks, “Even the good teaching is dispensable, so why wouldn’t what’s not the teaching?”
SC 10There was then a monk who asked the Bhagavān, “How is it that we should dispense with the teaching as we would with what’s not the teaching? Wouldn’t we then not be training for awakening as its derived from the teaching?”
SC 11The Bhagavān told him, “It’s based on conceit that conceit, arrogance, overconfidence, self-conceit, wrong conceit, conceitedness towards superiors, and boastful conceit are ceased. When there’s no conceit, arrogance ceases, the lack of conceit and right conceit cease, and wrong conceit and boastful conceit cease. All four conceits are ceased.
SC 12“In the past when I had yet to achieve the Buddha’s awakening, I was sitting under the king of trees, and this thought occurred to me: ‘Who is the highest rank in the desire realm that I should subdue?” Of all of the gods and people in the desire realm, none them would yield.
SC 13“I also seriously thought, ‘I’ve heard there is that corrupt Māra Pāpīyān. Now, I’ll do battle with him.’ By defeating Pāpīyān, all the conceited high-ranking gods would yield to me. Then, monks, I smiled while on my seat to make the domain of Māra Pāpīyān quake.
SC 14“I heard a voice in the sky say,
‘You renounced the way of King Śuddhodana
And left home to train in immortality.
You set forth a firm and broad aspiration
To empty the three unpleasant destinies.
Now, I’ll gather an army
And stare into that ascetic’s face.
He’ll not use my reckoning,
I’ll throw him into the ocean by his legs!”
SC 15“Corrupt Māra Pāpīyān’s hate grew larger, so he told his great lion general, ‘Quickly! Gather a fourfold army and go attack that ascetic! We’ll see what strength he has and whether it’s capable of matching mine in battle!’
SC 16“I then thought: ‘To fight even an ordinary man wouldn’t be quiet, so what will it be like to fight the highest ranking being of the desire realm? Surely, it will be little more than an argument with him.’
SC 17“At that point, monks, I put on the armor of kindness, picked up the bow of concentration and arrows of wisdom, and waited for his great army. Corrupt Māra was the great leader of an army of eighteen million. Their faces were all different from each other as those of monkeys, apes, and lions approached me.
SC 18“Some in that army of rākṣasas had one type of body and another type of head. Some had ten bodies that shared a single head. Some had two shoulders and three necks. Some had a mouth in their chests. Some had a single hand, some had two hands, and others had four hands. Some had both hands raised over their heads and dead snakes in their mouths. Some had fire burning on their heads, and others shot fire from their mouths. Some used both hands to stretch their mouths wanting to devour what was in front of them. Some had exposed bellies and were armed with swords and spears. Some carried mallets, some carried boulders, and some hauled stones. Some carried large trees. Some had a pair of legs on top, and others had heads on their bottoms. Some rode elephants, lions, tigers, wolves, and poisonous serpents. Some came on foot, and some flew in the air. Corrupt Māra led that army and advanced to surround the bodhi tree.
SC 19“Māra Pāpīyān stood to my left and said to me, ‘Get up this instant, ascetic!’ I stayed silent and didn’t reply while he said this three times.
SC 20“Māra then said to me, ‘Ascetic! Aren’t you afraid of me?’
“I told him, ‘Now, I maintain my mind without anything to fear.’
SC 21“Māra then said, ‘Ascetic, don’t you see my fourfold army? You are just one man. You have no weapons of war, just a bald head and bare body, wearing those three garments; yet, you say, “I have nothing to fear”!’
SC 22“I then turned to Pāpīyān and spoke this verse:
“‘Kindness is my armor, concentration my bow,
And I hold in hand the arrows of wisdom.
Virtuous actions are my many warriors,
And now they will destroy your army.’
SC 23“Māra Pāpīyān said to me, ‘I’m doing you a favor, ascetic. If I wasn’t speaking to you, they would grab you and burn your body to ashes right now. Moreover, ascetic, your appearance is handsome, in the prime of life, and beautiful. You came from a lineage of warrior wheel-turning kings. Get up this instant and go back. Partake of the five pleasures. I will lead you there peaceably, so you can become a wheel-turning sage king.’
“I again replied to Pāpīyān, ‘What you’re talking about is impermanent and liable to change. It can’t last long, so I will abandon it. It’s not something I desire.’
SC 24“Corrupt Māra Pāpīyān again said to me, ‘Ascetic! What do you seek here today? What is it that you want?’
“I replied, ‘What I wish for is the state without sorrow or fear, the city of Nirvāṇa that’s peaceful and safe. I’ll lead these sentient beings who float in the currents of birth and death, who are submerged and blinded by suffering. I’ll guide them to the right path.’
SC 25“Māra replied to me, ‘If you don’t get up from that seat right now, ascetic, then I will grab you by the legs and throw you into the ocean!’
“I then replied to Pāpīyān, ‘I’ve observed those up in heaven and among humans. Whether demons, gods, humans, or non-humans, that fourfold army of yours won’t be able to disturb even a hair on my body.’
SC 26“Māra replied, ‘Ascetic, do you want to do battle with us today?’
“I replied, ‘I intend to do battle.’
SC 27“Māra asked, ‘Who is your enemy?’
“Again, I replied, ‘It’s conceit. Overconfidence, self-conceit, wrong conceit, conceitedness among superiors, and boastful conceit.’
SC 28“Māra said to me, ‘What’s your reason for destroying these conceits?’
“I replied, ‘Pāpīyān, you should know, there are the concentration of kindness, concentration of compassion, concentration of joy, and concentration of equanimity and the concentration of emptiness, concentration without aspirations, and concentration without attributes. From the concentration caused by kindness, the concentration of compassion is discerned. Conditioned by the concentration of compassion, the concentration of joy is attained. Conditioned by the concentration of joy, the concentration of equanimity is attained. From the concentration of emptiness, the concentration without aspirations is attained. Because of the concentration without aspirations, the concentration without attributes is attained. Using the power of these concentrations, I will do battle with you. When their practice is complete, then suffering is ended. When suffering is ended, then the bonds are ended. When the bonds are ended, then I’ll attain Nirvāṇa.’
SC 29“Māra said to me, ‘Ascetic, you’ll destroy the teaching with the teaching?’
“I replied, ‘It’s possible to destroy the teaching with the teaching.’
SC 30“Māra asked me, ‘How do you destroy the teaching with the teaching?’
“I then told him, ‘With right view, wrong view is destroyed. With wrong view, right view is destroyed. Right control destroys wrong control, and wrong control destroys right control. Right speech destroys wrong speech, and wrong speech destroys right speech. Right action destroys wrong action, and wrong action destroys right action. Right livelihood destroys wrong livelihood, and wrong livelihood destroys right livelihood. Right method destroys wrong method, and wrong method destroys right method. Right mindfulness destroys wrong mindfulness, and wrong mindfulness destroys right mindfulness. Right concentration destroys wrong concentration, and wrong concentration destroys right concentration.’
SC 31“Māra said to me, ‘Ascetic, although you say this today, it’s a difficult thing to do. Get up right now, and I won’t throw you into the ocean.’
“I again said to Pāpīyān, ‘You made merits that have granted you only one thing. You’ve become the Māra King of the desire realm. In the past, I created virtues that cannot be described. To do what you’ve said now is something that’s difficult.’
SC 32“Pāpīyān replied, ‘You now are a witness to the merits that I’ve made. You claim that the merits you’ve made are countless, but who can bear witness to that?’
“It was then, monks, that I reached down with my right hand and touched the ground, and said, ‘The earth is a witness to the virtues that I’ve made.’
SC 33“When I said that, the earth spirit rose up out of the ground with its palms together and said, ‘Bhagavān, I will bear witness to it!’
“When the earth spirit had finished saying this, Māra Pāpīyān felt grief, sorrow, pain, and troubled. He retreated and disappeared.
SC 34“Monks, it’s by this method that you should know that even the teaching ceases, so why wouldn’t what’s not the teaching? For a long time, I have taught you this one parable sutra of awakening. If you don’t investigate its words, how will you understand its meaning? The reason for that is this teaching is obscure. Disciples and pratyeka-buddhas who cultivate this teaching win great virtue and obtain the immortal and untroubled state.
SC 35“How is that called the parable of riding a raft? It refers to relying on conceit to cease conceit. Once conceit is fully ceased, there are no more afflicted thoughts and confused ideas. It’s like a jackal skin that’s hard to work with. When it’s hit with a fist, there’s no sound, and the leather lacks toughness. This is likewise. When a monk’s conceit is gone, there’s nothing to uplift or lower [his mind].
SC 36“Therefore, I tell you now, ‘If you were captured by bandits, then don’t produce bad thoughts. You should encompass everything in all directions with kindness, just like that supple hide, and for a long time you’ll win an untroubled state.’ Thus, monks, you should think.”
SC 37When he explained this teaching while seated above, the dust and defilement 3,000 young gods was removed, and their Dharma eyes were purified. Sixty monks abandoned the Dharma robes to practice in white clothes. Another sixty monks ended their contaminants, freed their minds, and purified their Dharma eyes.
SC 38The monks who heard what the Buddha taught then rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, đức Phật ở trong vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ.
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Nay ta sẽ nói ví dụ thuyền bè. Các ngươi hãy suy nghĩ kỹ và ghi nhớ trong tâm.”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Thưa vâng, Thế Tôn.” Các Tỳ-kheo vâng theo lời Phật dạy.
Thế Tôn bảo:
“Thế nào là ví dụ thuyền bè? Khi các ngươi đi đường bị giặc bắt giữ, cần làm chủ tâm ý, không khởi niệm ác, phải khởi tâm từ, bi, hỷ, xả tràn đầy khắp mọi nơi, vô lượng, vô hạn không thể tính đếm. Giữ tâm phải như đất; giống như đất này vừa nhận vật sạch, vừa nhận vật dơ, phân tiểu ô uế, đều nhận hết; nhưng đất không khởi tâm tăng giảm, không nói: ‘Đây tốt, đây xấu.’ Nay sở hành các ngươi cũng phải như vậy. Nếu bị giặc cướp bắt giữ, chớ sanh ác niệm, không khởi tâm tăng giảm, cũng như đất, nước, lửa, gió, xấu cũng nhận, tốt cũng nhận, đều không tâm tăng giảm; hãy sanh tâm từ bi hỷ xả đối với hết thảy chúng sanh. Vì sao vậy? Vì pháp hành thiện còn phải bỏ huống chi pháp ác mà có thể tập hành sao?
“Như có người gặp chỗ có tai nạn đáng sợ, muốn vượt qua chỗ nạn đến nơi yên ổn, tùy ý rong ruổi tìm nơi an ổn. Người ấy gặp sông lớn, rất sâu rộng, cũng không có cầu thuyền để có thể qua đến bờ bên kia được, mà nơi đang đứng thật là đáng sợ. Bờ kia là vô vi. Bấy giờ, người kia liền suy nghĩ: ‘Sông này rất sâu rộng. Ta hãy gom góp cây gỗ, cỏ, lá kết thành một chiếc bè để vượt qua. Nhờ bè này mà từ bờ này đến được bờ kia.’ Bấy giờ người kia, liền thâu thập cây gỗ, cỏ lá kết bè vượt qua, từ bờ này đến bờ kia. Người kia đã vượt qua bờ kia, lại nghĩ: ‘Chiếc bè này đối với ta có nhiều lợi ích. Nhờ chiếc bè này cứu được nguy nan, từ nơi đáng sợ đến chỗ an lành. Ta không bỏ bè này. Hãy mang theo bên mình.’ Thế nào, Tỳ-kheo, người kia đã đến nơi rồi, có nên mang bè theo bên mình? Hay không nên?”
Các Tỳ-kheo đáp:
“Không nên, bạch Thế Tôn. Sở nguyện người kia đã đạt kết quả, thì mang chiếc bè theo làm gì?”
Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Thiện pháp còn phải xả, huống gì là phi pháp.”
Bấy giờ, có một Tỳ-kheo bạch với Thế Tôn:
“Sao gọi là pháp còn phải xả huống là phi pháp? Chúng con há chẳng phải nhờ pháp mà học đạo hay sao?”
Thế Tôn bảo:
“Y kiêu mạn diệt kiêu mạn, mạn mạn, tăng thượng (quá) mạn, tự mạn, tà kiến mạn, mạn trung mạn, tăng thượng mạn. Bằng không mạn diệt mạn mạn, diệt tăng tăng thượng quá mạn. Bằng chánh mạn, diệt tà mạn, tăng thượng mạn, diệt hết bốn mạn. Xưa kia, khi Ta chưa thành Phật đạo, ngồi dưới gốc thọ vương, suy nghĩ như vầy: ‘Trong dục giới, ai là cao trọng nhất để Ta sẽ hàng phục. Trong cõi dục này, trời và người, không ai không bị hàng phục.’ Rồi Ta lại tự nghĩ: ‘Nghe có tệ ma Ba-tuần. Ta sẽ chiến đấu với chúng. Do hàng phục Ba-tuần, nên tất cả chư thiên cao quí đều bị hàng phục.’ Lúc ấy, Tỳ-kheo, Ta mỉm cười trên chỗ ngồi, khiến cảnh giới ma Ba tuần đều chấn động. Giữa hư không nghe tiếng nói kệ:
Bỏ pháp Chân Tịnh vương,
Xuất gia học cam lồ;
Dù có thệ nguyện rộng:
Dọn trống ba đường ác.
Nay ta họp binh chúng,
Xem mặt sa-môn kia.
Nếu y không theo ta;
Nắm chân liệng ngòai biển.
“Lúc bấy giờ, Tệ ma Ba-tuần vô cùng thịnh nộ, bảo đại tướng Sư Tử rằng, ‘Hãy nhanh chóng tập hợp bốn bộ binh chúng đi công phạt Sa-môn. Lại xem ông ấy có thế lực gì mà dám chiến đấu với ta?’ Khi ấy Ta lại suy nghĩ: ‘Giao chiến với phàm phu mà còn không im lặng, huống gì là với hạng cường hào của cõi Dục ư? Dù sao Ta cũng cần phải cạnh tranh với chúng.’
“Các Tỳ-kheo, khi ấy Ta bận áo giáp nhân từ, tay cầm cung tam-muội, tên trí huệ, chờ đợi đám đại quân kia. Bấy giờ, Tệ ma, đại tướng và mười tám ức binh chúng, tướng mạo khác nhau như vượn, khỉ, sư tử, đi đến chỗ Ta. Trong đó, chúng La-sát hoặc một thân nhiều đầu, hoặc vài chục thân chung một đầu, hoặc hai vai có ba cổ, ngay tim có miệng; hoặc có một tay, hoặc có hai tay, hoặc có bốn tay; hoặc hai tay nâng đầu, miệng ngậm xác rắn, hoặc trên đầu bốc lửa, miệng phun ra lửa, hoặc hai tay vạch miệng, muốn nuốt chửng phía trước, hoặc vạch bụng hướng nhau, tay cầm đao kiếm, vai vác giáo mác, hoặc cầm chày cối, hoặc ghánh núi vác đá, ghánh vác cây lớn, hoặc hai chân chổng lên trời đầu chúc xuống đất, hoặc cởi voi sư tử, hổ, sói, trùng độc, hoặc đi bộ đến, hoặc bay trên không. Ma Ba-tuần dẫn binh chúng như vậy vây quanh đại thọ.
“Ma Ba-tuần ở bên trái Ta, nói với Ta rằng, ‘Sa-môn đứng dậy ngay!’ Tỳ-kheo, khi ấy Ta im lặng không đáp. Ba lần như vậy.
“Ma nói với ta, ‘Sa-môn có sợ ta không?’ Ta bảo, ‘Ta nắm giữ tâm, không sợ hãi điều gì.’
“Ma Ba-tuần nói, ‘Sa-môn có thấy chúng bốn bộ của ta không? Ông chỉ có một mình, không có binh khí, đao trượng, trọc đầu, thân thể phơi trần, chỉ khóac ba y này, mà lại nói: Ta không sợ gì!’ Ta bèn nói Ma Ba tuần bài kệ này:
Giáp nhân, cung tam-muội,
Tay cầm tên trí tuệ,
Phước nghiệp là binh chúng,
Ta sẽ phá quân ông.
“Ma Ba tuần lại nói với Ta, ‘Ta làm nhiều điều ích lợi cho Sa-môn. Sa-môn nếu không nghe lời ta, lập tức ta làm cho hình hài ông tan mất thành tro. Lại nữa, Sa-môn tướng mạo đẹp đẽ, tuổi tráng thịnh đáng yêu, xuất xứ từ Chuyển luân vương dòng sát-lợi. Hãy kíp rời nơi này mà vui hưởng ngũ dục. Ta sẽ đưa ông lên làm Chuyển luân Thánh vương.’ Ta liền bảo Ba-tuần, ‘Những điều người nói là vô thường biến dịch, không thể tồn tại lâu dài, cần lìa bỏ, chẳng phải là điều ta ham muốn.’
“Tệ ma Ba tuần lại hỏi ta, ‘Sa-môn, nay ông cầu mong điều gì, chí nguyện vật gì?’ Ta đáp, ‘Điều ta mong là nơi chốn không sợ hãi, yên ổn, tịch tĩnh trong thành Niết-bàn, để dẫn những chúng sanh trôi nổi sanh tử, chìm đắm trong khổ não này về đường chính.’
“Ma nói Ta, ‘Giờ nếu Sa-môn không kíp rời khỏi chỗ ngồi, ta sẽ nắm chân ông ném vào biển.’
Ta bảo Ba tuần, ‘Ta nhận thấy trên trời dưới đất, Ma hoặc Thiên ma, người hoặc phi nhơn, cùng chúng bốn bộ của ông, không ai có thể làm lay động một sợi lông Ta.’ Ma nói với Ta, ‘Sa-môn, nay muốn giao chiến với ta hay chăng?’ Ta đáp, ‘Ta đang nghĩ đến giao chiến.’ Ma hỏi ta, ‘Kẻ địch của ông là những ai?’ Ta đáp, ‘Chính là kiêu mạn, như tăng thượng mạn, tự mạn, tà mạn, mạn trong mạn.’ Ma hỏi Ta, ‘Ông diệt các mạn này vì mục đích gì?’ Ta đáp, ‘Ba-tuần, nên biết, có từ tam-muội, bi tam-muội, hỷ tam-muội, xả tam-muội, không tam-muội, vô nguyện tam-muội, vô tướng tam-muội. Do từ tam-muội mà thành tựu bi tam-muội. Do bi tam-muội mà đắc hỷ tam-muội. Do hỷ tam-muội mà đắc xả tam-muội. Do xả tam-muội mà đắc không tam-muộ. Do không tam-muội mà đắc vô nguyện tam-muội. Do vô nguyện tam-muội mà đắc vô tướng tam-muội. Do lực tam-muội này mà Ta chiến đấu với ông. Hành diệt thì khổ diệt. Khổ diệt thì kết sử diệt. Kết sử diệt thì đạt đến Niết-bàn.’
“Ma nói với Ta, ‘Sa-môn, pháp được diệt bởi pháp chăng?’ Ta đáp, ‘Pháp cần được diệt bởi pháp.’ Ma lại hỏi Ta, ‘Thế nào là diệt pháp bởi?’ Ta nói, ‘Chánh kiến được diệt bởi tà kiến; tà kiến diệt được diệt chánh kiến; chánh tư duy diệt tà tư duy, tà tư duy diệt chánh tư duy, chánh ngữ diệt tà ngữ, tà ngữ diệt chánh ngữ,; chánh nghiệp diệt tà nghiệp, tà nghiệp diệt chánh nghiệp; chánh mạng diệt tà mạng, tà mạng diệt chánh mạng; chánh tinh tấn diệt tà tinh tấn, tà tinh tấn diệt chánh tinh tấn; chánh niệm diệt tà niệm, tà niệm diệt chánh niệm; chánh định diệt tà định, tà định diệt chánh định.’
“Ma nói với Ta, ‘Mặc dù Sa-môn có nói vậy, nhưng trường hợp này khó chấp nhận. Ông đứng dậy nhanh lên, đừng để ta ném xuống biển.’
“Bấy giờ, Ta lại nói với Ma Ba-tuần, ‘Ngươi trước kia làm phước chỉ với một lần bố thí mà nay được làm Ma vương Dục giới. Xưa kia Ta đã tạo công đức không thể kể hết. Nay những lời nói của ngươi mới thật là khó chấp nhận.’ Ma Ba-tuần đáp, ‘Những phước mà ta đã làm, ở đây ông làm chứng. Còn Ông tự xưng rằng đã tạo ra vô số phước, ai là người làm chứng?’
“Tỳ-kheo, khi ấy Ta liền duỗi cánh tay phải, dùng ngón tay chỉ xuống đất, nói với Ma Ba-tuần, ‘Những công đức Ta đã làm, đất chứng biết.’ Khi Ta vừa nói lời này, thần Đất từ dưới đất vọt lên, chấp tay bạch, ‘Bạch Thế Tôn, con xin làm chứng biết.’ Thần đất nói lời này xong, Ma Ba-tuần sầu ưu khổ não, liền biến mất.
“Tỳ-kheo, hãy bằng phương tiện này mà biết rằng, pháp còn diệt huống gì là phi pháp. Ta trong thời gian dài đã nói kinh ‘Nhất giác dụ’ cho các ngươi, không ghi văn của nó, huống gì là hiểu rõ nghĩa nó. Vì sao vậy? Vì pháp này sâu huyền, vị Thanh văn, Bích-chi-phật nào tu pháp này thì được công đức lớn, được đến chỗ vô vi cam lồ. Vì sao nó được dụ là nương bè? Có nghĩa là nương mạn diệt mạn. Mạn đã diệt hết thì không còn các niệm tưởng não loạn nữa. Giống như da chồn hoang được thuộc kỹ, dùng tay cuộn lại không gây tiếng động, không chỗ nào cứng. Đây cũng như vậy, nếu Tỳ-kheo nào hết kiêu mạn, không còn gì tăng giảm. Cho nên, nay Ta bảo các ngươi, giả sử ai bị giặc bắt giữ, chớ sanh ác niệm, phải đem tâm từ ban khắp mọi nơi, giống như da cực mềm kia, trong lâu dài sẽ đạt đến chỗ vô vi. Các Tỳ-kheo, cần phải suy nghĩ như vậy.”
Khi Phật nói pháp này, ba ngàn thiên tử dứt sạch bụi trần, ngay trên chỗ ngồi được mắt pháp thanh tịnh; sáu mươi Tỳ-kheo khác cởi bỏ pháp phục, trở về đời sống bạch y; sáu mươi Tỳ-kheo khác diệt tận các lậu, tâm giải thoát, được mắt pháp thanh tịnh.
Các Tỳ-kheo sau nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “Now, I will explain the parable of the raft. All of you, well consider and keep it in mind.”
SC 3The monks replied, “Yes, Bhagavān!” The monks then accepted the instruction from the Buddha.
SC 4The Bhagavān told them, “What’s the parable of the raft? If you’re traveling on a road and get captured by bandits, you must get hold of your mind and thoughts without producing bad feelings. You must produce kindness, compassion, joy, and equanimity that encompasses everything in all directions and that’s measureless, limitless, and indescribable. Maintain your mind as though it were the earth. Like the earth, accept what’s pure and what’s impure. Whether it’s feces, urine, trash, or ugliness, it accepts everything, and the earth doesn’t produce an uplifted or lowered mind. It doesn’t say, ‘This is lovely,’ or ‘this is terrible.’
SC 5“Now, when you are traveling, you should do it in this way. Supposing you are captured by bandits, don’t give rise to bad thoughts or produce an uplifted or lowered mind. As it was with earth, it’s likewise with water, fire, and air. They accept what’s bad and what’s lovely, but there’s never any uplifted or lowered mind. Produce kindness, compassion, joy, and equanimity towards all sentient beings. The reason is that even the practice of the good teaching is dispensable, so why would a bad teaching be studied?
SC 6“It’s like someone in a perilous place. They want to cross from that perilous place to a peaceful place, so they decide to flee in search of safety. They come upon a large river that’s both deep and wide, and there’s no boat or bridge to get across to the other side. They stand there on the side of peril with no way to the other shore.
SC 7“That person then considers what to do: ‘This river is so deep and wide. Now, I could collect wood, grass, and leaves and bind them into a raft to get across. Once I have the raft, I could use it to go from this side to the other side.’ That person then collects wood, grass, and leaves and binds them into a raft. They then cross over from this side to the other shore.
SC 8“Once that person has crossed to that shore, they again think, ‘This raft has been quite helpful to me; because of it, I was saved from that peril. I went from that fearful place and reached this untroubled place. I won’t discard this raft now. I’ll take it with me and make use of it.’ How is it, monks? Once they’ve reached that place, will they be able to use this raft when they take it with them, or will it be impossible?”
The monks replied, “No, Bhagavān. That person has reaped the reward that they wanted. What further use would the raft have if they took it with them?”
SC 9The Buddha told the monks, “Even the good teaching is dispensable, so why wouldn’t what’s not the teaching?”
SC 10There was then a monk who asked the Bhagavān, “How is it that we should dispense with the teaching as we would with what’s not the teaching? Wouldn’t we then not be training for awakening as its derived from the teaching?”
SC 11The Bhagavān told him, “It’s based on conceit that conceit, arrogance, overconfidence, self-conceit, wrong conceit, conceitedness towards superiors, and boastful conceit are ceased. When there’s no conceit, arrogance ceases, the lack of conceit and right conceit cease, and wrong conceit and boastful conceit cease. All four conceits are ceased.
SC 12“In the past when I had yet to achieve the Buddha’s awakening, I was sitting under the king of trees, and this thought occurred to me: ‘Who is the highest rank in the desire realm that I should subdue?” Of all of the gods and people in the desire realm, none them would yield.
SC 13“I also seriously thought, ‘I’ve heard there is that corrupt Māra Pāpīyān. Now, I’ll do battle with him.’ By defeating Pāpīyān, all the conceited high-ranking gods would yield to me. Then, monks, I smiled while on my seat to make the domain of Māra Pāpīyān quake.
SC 14“I heard a voice in the sky say,
‘You renounced the way of King Śuddhodana
And left home to train in immortality.
You set forth a firm and broad aspiration
To empty the three unpleasant destinies.
Now, I’ll gather an army
And stare into that ascetic’s face.
He’ll not use my reckoning,
I’ll throw him into the ocean by his legs!”
SC 15“Corrupt Māra Pāpīyān’s hate grew larger, so he told his great lion general, ‘Quickly! Gather a fourfold army and go attack that ascetic! We’ll see what strength he has and whether it’s capable of matching mine in battle!’
SC 16“I then thought: ‘To fight even an ordinary man wouldn’t be quiet, so what will it be like to fight the highest ranking being of the desire realm? Surely, it will be little more than an argument with him.’
SC 17“At that point, monks, I put on the armor of kindness, picked up the bow of concentration and arrows of wisdom, and waited for his great army. Corrupt Māra was the great leader of an army of eighteen million. Their faces were all different from each other as those of monkeys, apes, and lions approached me.
SC 18“Some in that army of rākṣasas had one type of body and another type of head. Some had ten bodies that shared a single head. Some had two shoulders and three necks. Some had a mouth in their chests. Some had a single hand, some had two hands, and others had four hands. Some had both hands raised over their heads and dead snakes in their mouths. Some had fire burning on their heads, and others shot fire from their mouths. Some used both hands to stretch their mouths wanting to devour what was in front of them. Some had exposed bellies and were armed with swords and spears. Some carried mallets, some carried boulders, and some hauled stones. Some carried large trees. Some had a pair of legs on top, and others had heads on their bottoms. Some rode elephants, lions, tigers, wolves, and poisonous serpents. Some came on foot, and some flew in the air. Corrupt Māra led that army and advanced to surround the bodhi tree.
SC 19“Māra Pāpīyān stood to my left and said to me, ‘Get up this instant, ascetic!’ I stayed silent and didn’t reply while he said this three times.
SC 20“Māra then said to me, ‘Ascetic! Aren’t you afraid of me?’
“I told him, ‘Now, I maintain my mind without anything to fear.’
SC 21“Māra then said, ‘Ascetic, don’t you see my fourfold army? You are just one man. You have no weapons of war, just a bald head and bare body, wearing those three garments; yet, you say, “I have nothing to fear”!’
SC 22“I then turned to Pāpīyān and spoke this verse:
“‘Kindness is my armor, concentration my bow,
And I hold in hand the arrows of wisdom.
Virtuous actions are my many warriors,
And now they will destroy your army.’
SC 23“Māra Pāpīyān said to me, ‘I’m doing you a favor, ascetic. If I wasn’t speaking to you, they would grab you and burn your body to ashes right now. Moreover, ascetic, your appearance is handsome, in the prime of life, and beautiful. You came from a lineage of warrior wheel-turning kings. Get up this instant and go back. Partake of the five pleasures. I will lead you there peaceably, so you can become a wheel-turning sage king.’
“I again replied to Pāpīyān, ‘What you’re talking about is impermanent and liable to change. It can’t last long, so I will abandon it. It’s not something I desire.’
SC 24“Corrupt Māra Pāpīyān again said to me, ‘Ascetic! What do you seek here today? What is it that you want?’
“I replied, ‘What I wish for is the state without sorrow or fear, the city of Nirvāṇa that’s peaceful and safe. I’ll lead these sentient beings who float in the currents of birth and death, who are submerged and blinded by suffering. I’ll guide them to the right path.’
SC 25“Māra replied to me, ‘If you don’t get up from that seat right now, ascetic, then I will grab you by the legs and throw you into the ocean!’
“I then replied to Pāpīyān, ‘I’ve observed those up in heaven and among humans. Whether demons, gods, humans, or non-humans, that fourfold army of yours won’t be able to disturb even a hair on my body.’
SC 26“Māra replied, ‘Ascetic, do you want to do battle with us today?’
“I replied, ‘I intend to do battle.’
SC 27“Māra asked, ‘Who is your enemy?’
“Again, I replied, ‘It’s conceit. Overconfidence, self-conceit, wrong conceit, conceitedness among superiors, and boastful conceit.’
SC 28“Māra said to me, ‘What’s your reason for destroying these conceits?’
“I replied, ‘Pāpīyān, you should know, there are the concentration of kindness, concentration of compassion, concentration of joy, and concentration of equanimity and the concentration of emptiness, concentration without aspirations, and concentration without attributes. From the concentration caused by kindness, the concentration of compassion is discerned. Conditioned by the concentration of compassion, the concentration of joy is attained. Conditioned by the concentration of joy, the concentration of equanimity is attained. From the concentration of emptiness, the concentration without aspirations is attained. Because of the concentration without aspirations, the concentration without attributes is attained. Using the power of these concentrations, I will do battle with you. When their practice is complete, then suffering is ended. When suffering is ended, then the bonds are ended. When the bonds are ended, then I’ll attain Nirvāṇa.’
SC 29“Māra said to me, ‘Ascetic, you’ll destroy the teaching with the teaching?’
“I replied, ‘It’s possible to destroy the teaching with the teaching.’
SC 30“Māra asked me, ‘How do you destroy the teaching with the teaching?’
“I then told him, ‘With right view, wrong view is destroyed. With wrong view, right view is destroyed. Right control destroys wrong control, and wrong control destroys right control. Right speech destroys wrong speech, and wrong speech destroys right speech. Right action destroys wrong action, and wrong action destroys right action. Right livelihood destroys wrong livelihood, and wrong livelihood destroys right livelihood. Right method destroys wrong method, and wrong method destroys right method. Right mindfulness destroys wrong mindfulness, and wrong mindfulness destroys right mindfulness. Right concentration destroys wrong concentration, and wrong concentration destroys right concentration.’
SC 31“Māra said to me, ‘Ascetic, although you say this today, it’s a difficult thing to do. Get up right now, and I won’t throw you into the ocean.’
“I again said to Pāpīyān, ‘You made merits that have granted you only one thing. You’ve become the Māra King of the desire realm. In the past, I created virtues that cannot be described. To do what you’ve said now is something that’s difficult.’
SC 32“Pāpīyān replied, ‘You now are a witness to the merits that I’ve made. You claim that the merits you’ve made are countless, but who can bear witness to that?’
“It was then, monks, that I reached down with my right hand and touched the ground, and said, ‘The earth is a witness to the virtues that I’ve made.’
SC 33“When I said that, the earth spirit rose up out of the ground with its palms together and said, ‘Bhagavān, I will bear witness to it!’
“When the earth spirit had finished saying this, Māra Pāpīyān felt grief, sorrow, pain, and troubled. He retreated and disappeared.
SC 34“Monks, it’s by this method that you should know that even the teaching ceases, so why wouldn’t what’s not the teaching? For a long time, I have taught you this one parable sutra of awakening. If you don’t investigate its words, how will you understand its meaning? The reason for that is this teaching is obscure. Disciples and pratyeka-buddhas who cultivate this teaching win great virtue and obtain the immortal and untroubled state.
SC 35“How is that called the parable of riding a raft? It refers to relying on conceit to cease conceit. Once conceit is fully ceased, there are no more afflicted thoughts and confused ideas. It’s like a jackal skin that’s hard to work with. When it’s hit with a fist, there’s no sound, and the leather lacks toughness. This is likewise. When a monk’s conceit is gone, there’s nothing to uplift or lower [his mind].
SC 36“Therefore, I tell you now, ‘If you were captured by bandits, then don’t produce bad thoughts. You should encompass everything in all directions with kindness, just like that supple hide, and for a long time you’ll win an untroubled state.’ Thus, monks, you should think.”
SC 37When he explained this teaching while seated above, the dust and defilement 3,000 young gods was removed, and their Dharma eyes were purified. Sixty monks abandoned the Dharma robes to practice in white clothes. Another sixty monks ended their contaminants, freed their minds, and purified their Dharma eyes.
SC 38The monks who heard what the Buddha taught then rejoiced and approved.