548. Ký Sự về Trưởng Lão Lomasakaṅgiya

BJT 6249Ở vào kiếp Bhadda này, trong số các vị đang thuyết giảng đã hiện khởi đấng cao quý tên Kassapa, có danh tiếng vĩ đại, là thân quyến của đấng Phạm Thiên (dòng dõi Bà-la-môn).

BJT 6250Lúc bấy giờ, tôi và luôn cả Candana đã xuất gia trong Giáo Pháp và đã làm tròn đầy bổn phận trong Giáo Pháp cho đến phút cuối của cuộc đời.

BJT 62516252. Từ nơi ấy chết đi, cả hai chúng tôi đã đạt đến cõi trời Đẩu Suất. Tại nơi ấy, chúng tôi đã vượt trội những vị còn lại về mười chi phần là sắc, v.v… về các điệu vũ, các lời ca, và các khúc tấu nhạc. Chúng tôi đã sống cho đến hết tuổi thọ và đã trải qua sự an lạc lớn lao.

BJT 6253Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, Candana đã đi đến cõi trời Đạo Lợi, tôi đã trở thành người con trai dòng Sakya ở thành Kapilavatthu.

BJT 6254Vào lúc được thỉnh cầu bởi trưởng lão Udāyi, vì lòng thương tưởng đối với các vị dòng Sakya, đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã ngự đến thành Kapila.

BJT 6255Khi ấy, các vị dòng Sakya vô cùng tự cao, không biết về hạnh lành của đức Phật, chấp nhất về sanh chủng, không tôn trọng, nên không cúi chào đấng Toàn Giác.

BJT 6256Biết được ý định của họ, đấng Chiến Thắng đã đi kinh hành ở trên không trung, đã đổ mưa xuống tương tợ Thần Mưa, đã phát cháy như là ngọn lữa.

BJT 6257Ngài đã làm cho nhìn thấy sắc thân vô song rồi lại biến mất, chỉ là một biến thành nhiều, rồi đã biến thành mỗi một mình trở lại.

BJT 6258Ngài đã thị hiện bóng tối và ánh sáng theo nhiều cách. Sau khi đã tạo ra điều kỳ diệu, bậc Hiền Trí đã hướng dẫn các quyến thuộc.

BJT 6259Liền khi ấy có đám mây lớn khắp bốn châu lục đã đổ mưa. Chính vào khi ấy, đức Phật đã thuyết giảng chuyện Bổn Sanh Vessantara.

BJT 6260Khi ấy, tất cả các vị Sát-đế-lỵ ấy đã tiêu diệt sự tự hào khởi lên do sanh chủng. Họ đã đi đến nương nhờ đức Phật. Khi ấy, (đức vua) Suddhodana đã nói rằng:

BJT 6261“Bạch đấng có tuệ bao la, bạch đấng Toàn Nhãn, đây là lần thứ ba cha đảnh lễ các bàn chân của Ngài, vào lúc đản sanh Ngài đã làm rung động trái đất, và vào lúc bóng cây Jambu đã không rời bỏ Ngài.”

BJT 6262Khi ấy, sau khi nhìn thấy năng lực ấy của đức Phật, với tâm ý sửng sốt, tôi đã xuất gia ở ngay tại nơi ấy và đã sống là người phụng dưỡng mẹ.

BJT 6263Khi ấy, vị Thiên tử Candana đã đi đến gặp tôi và đã hỏi về cách thức tóm tắt và giải rộng của bài Kinh Bhaddekaratta.

BJT 6264Khi ấy, bị thúc đẩy bởi vị ấy, tôi đã đi đến gặp đấng Lãnh Đạo loài người. Sau khi lắng nghe bài Kinh Bhaddekaratta, tôi đã chấn động và đã trở thành người nhiệt tình với khu rừng.

BJT 6265Khi ấy, tôi đã hỏi mẹ về việc tôi sẽ sống mỗi một mình ở trong rừng. Mẹ của tôi đã ngăn cản rằng: “Con là mảnh mai.” Khi ấy, tôi đã nói với mẹ rằng:

BJT 6266“Bằng ngực con sẽ đầy lùi cỏ dabba, cỏ kusa, cỏ poṭakila, cỏ usīra, cỏ muñja, và cỏ babbaja trong khi thực hành hạnh độc cư.”

BJT 6267Khi ấy, tôi đã đi vào trong rừng. Tôi đã nhớ lại lời dạy của đấng Chiến Thắng, về sự giáo giới bài Kinh Bhaddekaratta, và tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán.

BJT 6268Hiển nhiên, người ta có thể tưởng nhớ quá khứ nhưng không thể mong mỏi tương lai, vì việc quá khứ ấy đã được từ bỏ và việc tương lai là chưa đến.

BJT 6269Và người nào nhìn thấy rõ pháp hiện tại ở nơi này ở nơi kia, sau khi biết được điều ấy là không dời đổi không lay chuyển, người ấy có thể tiến bộ.

BJT 6270Người nào đang nhiệt tâm với phận sự trong chính ngày hôm nay, có thể biết được Tử Thần vào ngày mai. Nếu không, (sẽ) không có sự chạm trán với Tử Thần cùng với đạo quân binh đông đảo.

BJT 6271Quả vậy, bậc Hiền Trí nói về vị đang sống có sự nhiệt tâm như thế đêm ngày không biếng nhác là vị được an tịnh là “Người hiền một đêm.”

BJT 6272Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói), tôi sống không còn lậu hoặc.

BJT 6273Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.

BJT 6274Bốn (tuệ) phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

Đại đức trưởng lão Lomasakaṅgiya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy.

Ký sự về trưởng lão Lomasakaṅgiya là phần thứ tám.

“Imamhi bhaddake kappe,

brahmabandhu mahāyaso;

Kassapo nāma gottena,

uppajji vadataṁ varo.

Tadāhaṁ candano ceva,

pabbajitvāna sāsane;

Āpāṇakoṭikaṁ dhammaṁ,

pūrayitvāna sāsane.

Tato cutā santusitaṁ,

upapannā ubho mayaṁ;

Tattha dibbehi naccehi,

gītehi vāditehi ca.

Rūpādidasahaṅgehi,

abhibhotvāna sesake;

Yāvatāyuṁ vasitvāna,

anubhotvā mahāsukhaṁ.

Tato cavitvā tidasaṁ,

candano upapajjatha;

Ahaṁ kapilavatthusmiṁ,

ajāyiṁ sākiyatrajo.

Yadā udāyittherena,

ajjhiṭṭho lokanāyako;

Anukampiya sakyānaṁ,

upesi kapilavhayaṁ.

Tadātimānino sakyā,

na buddhassa guṇaññuno;

Paṇamanti na sambuddhaṁ,

jātithaddhā anādarā.

Tesaṁ saṅkappamaññāya,

ākāse caṅkamī jino;

Pajjunno viya vassittha,

pajjalittha yathā sikhī.

Dassetvā rūpamatulaṁ,

puna antaradhāyatha;

Ekopi hutvā bahudhā,

ahosi punarekako.

Andhakāraṁ pakāsañca,

dassayitvā anekadhā;

Pāṭiheraṁ karitvāna,

vinayī ñātake muni.

Cātuddīpo mahāmegho,

tāvadeva pavassatha;

Tadā hi jātakaṁ buddho,

vessantaramadesayi.

Tadā te khattiyā sabbe,

nihantvā jātijaṁ madaṁ;

Upesuṁ saraṇaṁ buddhaṁ,

āha suddhodano tadā.

‘Idaṁ tatiyaṁ tava bhūripañña,

Pādāni vandāmi samantacakkhu;

Yadābhijāto pathavī pakampayī,

Yadā ca taṁ najjahi jambuchāyā’.

Tadā buddhānubhāvaṁ taṁ,

disvā vimhitamānaso;

Pabbajitvāna tattheva,

nivasiṁ mātupūjako.

Candano devaputto maṁ,

upagantvānupucchatha;

Bhaddekarattassa tadā,

saṅkhepavitthāraṁ nayaṁ.

Coditohaṁ tadā tena,

upecca naranāyakaṁ;

Bhaddekarattaṁ sutvāna,

saṁviggo vanamāmako.

Tadā mātaramapucchiṁ,

‘vane vacchāmi ekako’;

‘Sukhumālo’ti me mātā,

vārayī taṁ tadā vacaṁ.

‘Kāsaṁ kusaṁ poṭakilaṁ,

usīraṁ muñjapabbajaṁ;

Urasā panudissāmi,

vivekamanubrūhayaṁ’.

Tadā vanaṁ paviṭṭhohaṁ,

saritvā jinasāsanaṁ;

Bhaddekarattaovādaṁ,

arahattamapāpuṇiṁ.

‘Atītaṁ nānvāgameyya,

nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;

Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ,

appattañca anāgataṁ.

Paccuppannañca yo dhammaṁ,

tattha tattha vipassati;

Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,

taṁ vidvā manubrūhaye.

Ajjeva kiccamātappaṁ,

ko jaññā maraṇaṁ suve;

Na hi no saṅgaraṁ tena,

mahāsenena maccunā.

Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ,

ahorattamatanditaṁ;

Taṁ ve bhaddekarattoti,

santo ācikkhate muni’.

Kilesā jhāpitā mayhaṁ,

…pe…

viharāmi anāsavo.

Svāgataṁ vata me āsi,

…pe…

kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

Paṭisambhidā catasso,

…pe…

kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

Itthaṁ sudaṁ āyasmā lomasakaṅgiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Lomasakaṅgiyattherassāpadānaṁ aṭṭhamaṁ.