Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại nước Xá-vệ, rừng cây Kỳ-đà, vườn Cấp cô độc, cùng với chúng đại Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi người.
Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Nay Ta sẽ nói pháp cho các ngươi nghe; pháp vi diệu, khoảng đầu, khoảng giữa, khoảng cuối thảy đều chân chánh, có đầy đủ nghĩa và vị, phạm hạnh thanh tịnh. Đó là pháp tăng nhất. Các ngươi hãy lắng nghe, hãy suy ngẫm kỹ! Ta sẽ giảng thuyết.”
Các Tỳ-kheo vâng lời lắng nghe. Phật nói với các Tỳ-kheo:
“Pháp tăng nhất ấy là, một thành pháp, một tu pháp, một giác pháp, một diệt pháp, một chứng pháp.
“Thế nào là một thành pháp? Đó là: không bỏ các pháp thiện.
“Thế nào là một tu pháp? Đó là: thường tự niệm thân.
“Thế nào là một giác pháp? Đó là: xúc hữu lậu.
“Thế nào là một diệt pháp? Đó là: ngã mạn.
“Thế nào là một chứng pháp? Đó là: vô ngại tâm giải thoát.
“Lại nữa, có hai thành pháp, hai tu pháp, hai giác pháp, hai diệt pháp, hai chứng pháp.
“Thế nào là hai thành pháp? Biết tàm và biết quí.
“Thế nào là hai tu pháp? Chỉ và quán.
“Thế nào là hai giác pháp? Danh và sắc.
“Thế nào là hai diệt pháp? Vô minh và hữu ái.
“Thế nào là hai chứng pháp? Minh và giải thoát.
“Lại nữa, có ba thành pháp, ba tu pháp, ba giác pháp, ba diệt pháp, ba chứng pháp.
“Thế nào là ba thành pháp? 1. Thân cận thiện hữu, 2. Tai nghe pháp âm, 3. Thành tựu pháp tùy pháp.
“Thế nào là ba tu pháp? Đó là ba tam-muội: không tam-muội, vô tướng tam-muội, vô nguyện tam-muội.
“Thế nào là ba giác pháp? Đó là ba thọ: khổ thọ, lạc thọ, phi khổ phi lạc thọ.
“Thế nào là ba diệt pháp? Đó là ba ái: dục ái, hữu ái, vô hữu ái.
“Thế nào là ba chứng pháp? Đó là ba minh: túc mạng trí, thiên nhãn trí và lậu tận trí.
“Lại nữa, có bốn thành pháp, bốn tu pháp, bốn giác pháp, bốn diệt pháp, bốn chứng pháp.
“Thế nào là bốn thành pháp? Đó là luân pháp: 1. Sống ở trung ương của đất nước, 2. Gần thiện hữu, 3. Tự cẩn thận, 4. Có gốc rễ thiện đã được trồng từ đời trước.
“Thế nào là bốn tu pháp? Đó là bốn niệm xứ: Tỳ-kheo quán thân trên nội thân, tinh cần không biếng nhác, ức niệm không quên, trừ tham ưu ở đời. Quán thân trên ngoại thân, tinh cần không biếng nhác, ức niệm không quên, trừ tham ưu ở đời. Quán thân trên nội ngoại thân, tinh cần không biếng nhác, ức niệm không quên, trừ tham ưu ở đời. 2. Quán thọ, 3. Quán tâm, 4. Quán pháp cũng như vậy.
“Thế nào là bốn giác pháp? Đó là bốn loại thực phẩm: đoạn thực, xúc thực, ý tư thực, thức thực.
“Thế nào là bốn diệt pháp? Đó là bốn thủ: dục thủ, ngã ngữ thủ, giới cấm thủ, và kiến thủ.
“Thế nào là bốn chứng pháp? Đó là bốn Sa-môn quả: Tu-đà-hoàn quả, Tư-đa-hàm quả, A-na-hàm quả, A-la-hán quả.
“Lại nữa, có năm thành pháp, năm tu pháp, năm giác pháp, năm diệt pháp, năm chứng pháp.
“Thế nào là năm thành pháp? Đó là năm tinh cần chi: 1. Tin Phật, Như Lai, Chí Chân, mười hiệu thành tựu. 2. Không bệnh, thân thường an ổn. 3. Chất trực, không dua xiểm, hướng thẳng đến con đường dẫn đến Niết-bàn của Như Lai. 4. Chuyên tâm không tán loạn, đọc cũng không quên lãng. 5. Khéo léo quán sát sự sinh diệt của pháp, bằng thực hành của Hiền Thánh mà diệt tận gốc rễ khổ.
“Thế nào là năm tu pháp? Đó là năm căn: tín căn, tinh tấn căn, niệm căn, định căn, và tuệ căn.
“Thế nào là năm giác pháp? Đó là năm thủ uẩn: sắc thủ uẩn, thọ, tưởng, hành thức thủ uẩn.
“Thế nào là năm diệt pháp? Đó là năm cái: tham dục cái, sân nhuế cái, thụy miên cái, trạo hối cái, và nghi cái.
“Thế nào là năm chứng pháp? Đó là năm tụ vô học: tụ vô học giới, tụ vô học định, tụ vô học tuệ, tụ vô học giải thoát, tụ vô học giải thoát tri kiến.
“Lại nữa có sáu thành pháp, sáu tu pháp, sáu giác pháp, sáu diệt pháp, sáu chứng pháp.
“Thế nào là sáu thành pháp? Đó là sáu pháp tôn trọng: Nếu có Tỳ-kheo tu sáu pháp tôn trọng, đáng kính, đáng trọng, hòa hợp với chúng không có tranh tụng, hiêp nhất, không hỗn tạp. Những gì là sáu? 1. Ở đây, Tỳ-kheo thân thường hành từ, kính đồng phạm hạnh, sống với tâm nhân ái. Đó gọi là pháp, tôn trọng, đáng kính, đáng trọng, hòa hợp với chúng, không có tranh tụng, hiệp nhất, không tạp. 2–4. Lại nữa, Tỳ-kheo khẩu hành từ, ý hành từ; được vật lợi dưỡng đúng pháp và những thức ăn ở trong bát cũng đều đem chia cho đồng phạm hạnh khác dùng chung, không phân biệt đây kia. 5. Lại nữa, Tỳ-kheo, đối với đối với đồng phạm hạnh, khéo thọ trì đầy đủ giới mà bậc thánh hành trì, không phạm, không hủy, không nhiễm ô, được bậc trí khen ngợi, thành tựu tâm định. 6. Cùng với các đồng phạm hạnh, thành tựu chánh kiến dẫn đến sự xuất yếu của hiền thánh, chân chánh diệt tận khổ, đó gọi là pháp tôn trọng, đáng kính đáng trọng, hòa hợp với chúng, không có tranh tụng, độc hành không hỗn tạp.
“Thế nào là sáu tu pháp? Đó là sáu tu niệm: niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm giới, niệm thí, niệm thiên.
“Thế nào là sáu giác pháp? Đó là sáu nội xứ: nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ.
“Thế nào là sáu diệt pháp? Đó là sáu ái thân: sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái.
“Thế nào là sáu chứng pháp? Đó là sáu thần thông: 1. Thần túc thông chứng, 2. Thiên nhĩ thông chứng, 3. Tri tha tâm thông chứng, 4. Túc mạng thông chứng, 5. Thiên nhãn thông chứng. 6. Lậu tận thông chứng.
“Lại nữa, có bảy thành pháp, bảy tu pháp, bảy giác pháp, bảy diệt pháp, bảy chứng pháp.
“Thế nào là bảy thành pháp? Đó là bảy tài sản: tín là tài sản, giới là tài sản, tàm là tài sản, quí là tài sản, đa văn là tài sản, huệ thí là tài sản.
“Thế nào là bảy tu pháp? Đó là bảy giác chi: ở đây, Tỳ-kheo tu niệm giác chi, y vô dục, y tịch diệt, y viễn ly. Tu pháp, tu tinh tấn, tu hỷ, tu khinh an, tu định, tu xả, y vô dục, y tịch diệt, y viễn ly.
“Thế nào là bảy giác pháp? Đó là bảy trú xứ thức: Hoặc có chúng sanh với nhiều thân khác nhau, nhiều tưởng khác nhau, đó là một phần chư thiên và lòai người vậy. Đó là thức trú thứ nhất. Lại có chúng sanh, với nhiều thân khác nhau nhưng một tưởng, đó là trời Phạm chúng lúc mới sanh thời kiếp sơ. Đó là thức trú thứ hai. Lại có chúng sanh với một thân nhưng nhiều tưởng khác nhau, đó là trời Quang Âm. Đó là thức trú thứ ba. Lại có chúng sanh với một thân và một tưởng giống nhau, đó là trời Biến Tịnh. Đó là thức trú thứ tư. Lại có chúng sanh trú không vô biên xứ. Đó là thức trú thứ năm. Lại có chúng sanh trú ở thức vô biên xứ. Đó là thức trú thứ sáu. Hoặc trú vô sở hữu xứ. Đó là thức trú thứ bảy.
“Thế nào là bảy diệt pháp? Đó là bảy tùy miên: tùy miên dục ái, tùy miên hữu ái, tùy miên kiến, tùy miên mạn, tùy miên sân nhuế, tùy miên vô minh, tùy miên nghi.
“Thế nào là bảy chứng pháp? Đó là bảy năng lực diệt tận lậu hoặc: ở đây, Tỳ-kheo, đối với hết thảy khổ, sự tập khởi của khổ, sự diệt trừ, vị ngọt, sự tai hại, và sự xuất ly của khổ mà biết như thật, thấy như thật; quán sát dục như hầm lửa, và cũng như đao kiếm, biết dục, thấy dục, không tham nơi dục, tâm không trụ nơi dục. Ở trong đó lại khéo quán sát; sau khi đã như thật giác tri, như thật thấy, tham, tật, ác bất thiện pháp của thế gian không rò rỉ, không sinh khởi. Tu tứ niệm xứ, tu tập nhiều lần, thực hành nhiều lần. Tu năm căn, năm lực, bảy giác chi, tám Hiền Thánh đạo, tu tập nhiều lần, thực hành nhiều lần.
“Lại nữa, có tám thành pháp, tám tu pháp, tám giác pháp, tám diệt pháp, tám chứng pháp.
“Thế nào là tám thành pháp? Đó là tám nhân duyên khiến cho chưa sở đắc phạm hạnh nhưng có thể sở đắc trí, và nếu đã sở đắc phạm hạnh thì trí tăng trưởng. Những gì là tám? Ở đây, Tỳ-kheo sống nương tựa Thế Tôn, hoặc nương tựa sư trưởng, hoặc nương tựa đồng phạm hạnh có trí tuệ, sanh tâm tàm quý, có ái, có kỉnh. Đó là nhân duyên thứ nhất, khiến cho chưa đắc phạm hạnh mà chứng đắc trí; nếu đắc phạm hạnh rồi thì trí tăng trưởng. Lại nữa, nương tựa Thế Tôn (hoặc đồng phạm hạnh), tùy thời mà thưa hỏi: ‘Pháp này có ý nghĩa gì? Dẫn đến đâu?’, khi ấy các Tôn trưởng liền mở bày cho nghĩa lý thậm thâm. Đó là nhân duyên thứ hai. Sau khi nghe pháp thân tâm an lạc, an tĩnh. Đó là nhân duyên thứ ba. Không luận bàn những tạp luận vô ích làm chướng ngại đạo; vị ấy đến giữa đại chúng, hoặc tự mình thuyết pháp, hoặc thỉnh người khác thuyết, mà vẫn không bỏ sự im lặng của Hiền Thánh. Đó là nhân duyên thứ tư. Đa văn, quảng bác, ghi nhớ không quên các pháp thâm áo, thiện xảo ở khoảng đầu, khoảng giữa và khoảng cuối, có nghĩa có vị, chân thật, đầy đủ phạm hạnh. Sau khi nghe thì ghi nhớ trong lòng, kiến giải không lay động. Đó là nhân duyên thứ năm. Tu tập tinh cần, diệt ác tăng thiện, gắng sức thực hành không bỏ pháp ấy. Đó là nhân duyên thứ sáu. Bằng trí tuệ mà nhận thức pháp sanh diệt, chỗ thú hướng của Hiền Thánh, tận cùng biên tế của khổ. Đó là nhân duyên thứ bảy. Quán tướng sanh và tướng diệt của năm thủ uẩn: Đây là sắc, đây là sự tập khởi của sắc, đây là sự diệt tận của sắc. Đây là sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức, sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức. Đó là nhân duyên thứ tám, khiến cho chưa sở đắc phạm hạnh mà sở đắc trí, nếu đã sở đắc phạm hạnh thì trí tuệ tăng trưởng.
“Thế nào là tám tu pháp? Đó là tám con đường của Hiền Thánh: chánh kiến, chánh chí, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
“Thế nào là tám giác pháp? Đó là tám pháp ở đời: lợi, suy, vinh, nhục, khen, chê, khổ, lạc.
“Thế nào là tám diệt pháp? Đó là tám tà: tà kiến, tà tư, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định.
“Thế nào là tám chứng pháp? Đó là tám giải thoát. Bên trong có sắc tưởng, quán sắc: giải thoát thứ nhất. Bên trong có sắc tưởng, quán ngoại sắc: giải thoát thứ hai. Tịnh giải thoát: giải thoát thứ ba. Vượt sắc tưởng, diệt hữu đối tưởng, an trú không vô biên xứ: giải thoát thứ tư. Vượt qua không vô biên xứ, an trú thức vô biên xứ: giải thoát thứ năm. Vượt qua thức vô biên xứ, an trú vô sở hữu xứ: giải thoát thứ sáu. Vượt qua vo sở hữu xứ, an trú phi tưởng phi phi tưởng xứ: giải thoát thứ bảy. Vượt phi tưởng phi phi tưởng xứ, an trú tưởng thọ diệt: giải thoát thứ tám.
“Lại nữa, có chín thành pháp, chín tu pháp, chín giác pháp, chín diệt pháp, chín chứng pháp.
“Thế nào là chín thành pháp? Đó là chín tịnh diệt chi: giới tịnh diệt chi, tâm tịnh diệt chi, kiến tịnh diệt chi, độ nghi tịnh diệt chi, phân biệt tịnh diệt chi, đạo tịnh diệt chi, trừ tịnh diệt chi, vô dục tịnh diệt chi, giải thoát tịnh diệt chi.
“Thế nào là chín tu pháp? Đó là chín gốc rễ của hỷ: 1. hỷ, 2. ái, 3. duyệt, 4. lạc, 5. định, 6. như thật tri, 7. trừ xả, 8. vô dục, 9. giải thoát.
“Thế nào chín giác pháp? Đó là chín chúng sanh cư. 1. Hoặc có chúng sanh có nhiều thân khác nhau, với nhiều tưởng khác nhau, tức là một phần chư Thiên và loài Người. Đó là nơi cư trú thứ nhất của chúng sanh. 2. Lại có chúng sanh có nhiều thân khác nhau, nhưng với một tưởng giống nhau, tức là trời Phạm chúng lúc mới sanh thời kiếp sơ. Đó là cư trú thứ hai của chúng sinh. 3. Lại có chúng sanh với một thân giống nhau, nhưng với nhiều tưởng khác nhau, tức là trời Quang Âm. Đó là cư trú thứ ba của chúng sanh. 4. Lại có chúng sanh với một thân một tưởng giống nhau, tức là trời Biến Tịnh. Đó là cư trú thứ tư của chúng sanh. 5. Lại có chúng sanh không có tưởng và không có giác tri, tức là trời Vô tưởng. Đó là cư trú thứ năm của chúng sanh. 6. Lại có chúng sanh an trú hư không vô biên xứ. Đó là cư trú thứ sáu của chúng sanh. 7. Lại có chúng sanh an trú thức vô biên xứ. Đó là an trú thứ bảy của chúng sanh. 8. Lại có chúng sanh an trú vô sở hữu xứ. Đó là cư trú thứ tám của chúng sanh. 9. Lại có chúng sanh an trú phi tưởng phi phi tưởng xứ. Đó là cư trú thứ chín của chúng sanh.
“Thế nào là chín diệt pháp? Đó là chín gốc rễ của ái. Nhân ái có tầm cầu. Nhân cầu có lợi. Nhân lợi có dụng. Nhân dụng có dục. Nhân dục có chấp trước. Nhân trước có tật đố. Nhân tật có thủ. Nhân thủ có hộ.
“Thế nào là chín chứng pháp? Đó là chín thứ đệ diệt. Nếu nhập sơ thiền, thì gai nhọn là âm thanh bị diệt trừ. Nhập đệ nhị thiền, gai nhọn là tầm và tứ bị diệt trừ. Nhập đệ tam thiền, gai nhọn là hỷ bị diệt trừ. Nhập đệ tứ thiền, gai nhọn là hơi thở ra vào bị diệt trừ. Nhập không vô biên xứ, gai nhọn là sắc tưởng bị diệt trừ. Nhập thức vô biên xứ, gai nhọn là không tưởng bị diệt trừ. Nhập vô sở hữu xứ, gai nhọn là thức tưởng bị diệt trừ. Nhập phi tưởng phi phi tưởng xứ, gai nhọn là vô sở hữu tưởng bị diệt trừ. Nhập diệt tận định, gai nhọn là tưởng và thọ bị diệt trừ.
“Lại nữa, có mười thành pháp, mười tu pháp, mười giác pháp, mười diệt pháp, mười chứng pháp.
“Thế nào là mười thành pháp? Đó là mười cứu hộ pháp. 1. Tỳ-kheo đầy đủ hai trăm năm mươi giới, đầy đủ oai nghi, thấy lỗi nhỏ nhặt sanh tâm lo sợ lớn, chân chánh học giới, tâm không nghiêng lệch. 2. Có được thiện tri thức. 3. Ngôn ngữ trung chánh, nhẫn nhịn được nhiều điều. 4. Ưa cầu thiện pháp, phân bố không tiếc lẫn. 5. Các đồng phạm hạnh có việc phải làm liền đến giúp đỡ không lấy làm mệt nhọc, làm được những việc khó làm và cũng dạy người khác làm. 6. Nghe nhiều; nghe xong thì ghi nhớ không hề quên. 7. Tinh tấn, diệt trừ bất thiện pháp, tăng trưởng thiện pháp. 8. Thường tự chuyên niệm, không có tưởng khác, nhớ những hành vi thiện từ trước như thấy trước mắt. 9. Thành tựu tri tuệ, quán sự sanh diệt của các pháp, bằng pháp luật Hiền Thánh mà đoạn trừ gốc khổ. 10. Vui với sự nhàn cư, chuyên niệm tư duy, ở trung gian thiền, không có đùa giỡn.
“Thế nào là mười tu pháp? Đó là mười chánh hạnh. Chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh giải thoát, chánh tri.
“Thế nào là mười giác pháp? Đó là mười sắc xứ. Nhãn nhập, nhĩ, tỉ, thiệt, thân nhập; sắc, thanh, hương, vị, xúc nhập.
“Thế nào là mười diệt pháp? Đó là mười tà hạnh. Tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định, tà giải thoát, tà trí.
“Thế nào là mười chứng pháp? Đó là mười vô học pháp. Vô học chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh giải thoát, chánh trí.
“Các Tỳ-kheo, đó tăng nhất pháp. Ta nay đã nói cho các ngươi pháp như vậy. Ta, Như Lai, đã làm đầy đủ những điều cần làm cho đệ tử. Với lòng thương yêu, Ta đã răn dạy các ngươi. Các ngươi cũng nên tinh tấn phụng hành.
“Này các Tỳ-kheo, hãy ở chỗ thanh vắng, dưới gốc cây hay bãi đất trống, tinh cần tọa thiền, chớ tự để mình buông lung. Nay không nỗ lực, về sau hối hận nào có ích gì. Đó là lời Ta răn dạy, hãy tinh tấn thọ trì.”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛在舍衛國祇樹給孤獨園， T 0057b27與大比丘眾千二百五十人俱。
爾時，世尊告 T 0057b28諸比丘：「我與汝等說微妙法，上中下言，皆 T 0057b29悉真正，義味清淨，梵行具足，謂一增法也。汝 T 0057c01等諦聽！善思念之！當為汝說。」
時，諸比丘受 T 0057c02教而聽。佛告比丘：「一增法者，謂一成法、一 T 0057c03修法、一覺法、一滅法、一證法。云何一成法？ T 0057c04謂不捨善法。云何一修法？謂常自念身。云 T 0057c05何一覺法？謂有漏觸。云何一滅法？謂有我慢。 T 0057c06云何一證法？謂無礙心解脫。
「又有二成法、 T 0057c07二修法、二覺法、二滅法、二證法。云何二成 T 0057c08法？謂知慚、知愧。云何二修法？謂止與觀。云 T 0057c09何二覺法？謂名與色。云何二滅法？謂無明、有 T 0057c10愛。云何二證法？謂明與解脫。
「又有三成法、 T 0057c11三修法、三覺法、三滅法、三證法。云何三成 T 0057c12法？一者親近善友，二者耳聞法音，三法法 T 0057c13成就。云何三修法？謂三三昧：空三昧、無想 T 0057c14三昧、無作三昧。云何三覺法？謂三受：苦受、樂 T 0057c15受、不苦不樂受。云何三滅法？謂三愛：欲愛、有 T 0057c16愛、無有愛。云何三證法？謂三明：宿命智、天眼 T 0057c17智、漏盡智。
「又有四成法、四修法、四覺法、四 T 0057c18滅法、四證法。云何四成法？一者住中國，二 T 0057c19者近善友，三者自謹慎，四者宿殖善本。云 T 0057c20何四修法？住四念處：比丘內身身觀，精勤 T 0057c21不懈，憶念不忘，捨世貪憂；外身身觀，精勤 T 0057c22不懈，憶念不忘，捨世貪憂；內外身身觀，精 T 0057c23勤不懈，憶念不忘，捨世貪憂。受、意、法觀，亦 T 0057c24復如是。云何四覺法？謂四食：摶食、觸食、念食、 T 0057c25識食。云何四滅法？謂四受：欲受、我受、戒受、見 T 0057c26受。云何四證法？謂四沙門果：須陀洹果、斯陀 T 0057c27含果、阿那含果、阿羅漢果。
「又有五成法、五 T 0057c28修法、五覺法、五滅法、五證法。云何五成法？ T 0057c29謂五滅盡支：一者信佛、如來、至真，十號具 T 0058a01足。二者無病，身常安隱。三者質直無有諛 T 0058a02諂，真趣如來涅槃徑路。四者專心不亂，諷 T 0058a03誦不忘。五者善於觀察法之起滅，以賢聖 T 0058a04行盡於苦本。云何五修法？謂五根：信根、精 T 0058a05進根、念根、定根、慧根。云何五覺法？謂五受陰： T 0058a06色受陰，受、想、行、識受陰。云何五滅法？謂五蓋： T 0058a07貪欲蓋、瞋恚蓋、睡眠蓋、掉戱蓋、疑蓋。云何五 T 0058a08證法？謂五無學聚：無學戒聚、無學定聚、慧聚、 T 0058a09解脫聚、解脫知見聚。
「復有六成法、六修法、 T 0058a10六覺法、六滅法、六證法。云何六成法？謂六 T 0058a11重法。若有比丘修六重法，可敬可重，和 T 0058a12合於眾，無有諍訟，獨行無雜。云何六？於是， T 0058a13比丘身常行慈及修梵行，住仁愛心，名曰 T 0058a14重法，可敬可重，和合於眾，無有諍訟，獨行 T 0058a15無雜。復次，比丘口慈、意慈，以己供養及鉢中 T 0058a16餘，與人共之，不懷彼此。復次，比丘聖所行 T 0058a17戒，不犯不毀，無有染汙，智者所稱，善具足 T 0058a18持戒，成就賢聖出要，平等盡苦，正見及諸 T 0058a19梵行，是名重法，可敬可重，和合於眾，無 T 0058a20有諍訟，獨行不雜。
「云何六修法？謂六念：佛念、 T 0058a21法念、僧念、戒念、施念、天念。云何六覺法？謂六內 T 0058a22入：眼入、耳入、鼻入、舌入、身入、意入。云何六滅 T 0058a23法？謂六愛：色愛、聲愛，香、味、觸、法愛。云何六證 T 0058a24法？謂六神通：一者神足通證，二者天耳通證， T 0058a25三者知他心通證，四者宿命通證，五者天眼 T 0058a26通證，六者漏盡通證。
「復有七成法、七修法、 T 0058a27七覺法、七滅法、七證法。云何七成法？謂七 T 0058a28財：信財、戒財、慙財、愧財、聞財、施財、惠財，是 T 0058a29為七財。云何七修法？謂七覺意。於是，比丘 T 0058b01修念覺意，依無欲、依寂滅、依遠離，修法、 T 0058b02修精進、修喜、修猗、修定、修捨，依無欲、 T 0058b03依寂滅、依遠離。
「云何七覺法？謂七識住處： T 0058b04若有眾生，若干種身若干種想，天及人，此是 T 0058b05初識住。復有眾生，若干種身而一想者，梵光 T 0058b06音天最初生時是，是二識住。復有眾生，一身 T 0058b07若干種想，光音天是，是三識住。復有眾生， T 0058b08一身一想，徧淨天是，是四識住處。復有眾 T 0058b09生，空處住，是五識住。或識處住，是六識住。 T 0058b10或不用處，是七識住。
「云何七滅法？謂七使法： T 0058b11欲愛使、有愛使、見使、慢使、瞋恚使、無明使、疑 T 0058b12使。云何七證法？為七漏盡力。於是，漏盡 T 0058b13比丘於一切諸苦、集、滅、 味 、過、出要，如實知 T 0058b14見，觀欲如火坑，亦如刀劍，知欲見欲，不 T 0058b15貪於欲，心不住欲；於中復善觀察，如實得 T 0058b16知，如實見已，世間貪婬、惡不善法不起不 T 0058b17漏，修四念處，多修多行，五根、五力、七覺意、賢 T 0058b18聖八道，多修多行。
「復有八成法、八修法、八 T 0058b19覺法、八滅法、八證法。云何八成法？謂八因 T 0058b20緣。未得梵行而得智，得梵行已智增多。 T 0058b21云何為八？如是比丘依世尊住，或依師長， T 0058b22或依智慧梵行者住，生慚愧心，有愛有敬， T 0058b23是為初因緣。未得梵行而得智，得梵行 T 0058b24已智增多。復次，依世尊住，隨時請問：『此法云 T 0058b25何義，何所趣？』尊長即為開演深義，是為二 T 0058b26因緣。既聞法已，身心樂靜，是為三因緣。不 T 0058b27為遮道無益雜論，彼到眾中，或自說法，或 T 0058b28請他說，猶復不捨賢聖默然，是為四因緣。 T 0058b29多聞廣博，守持不忘，諸法深奧，上中下善， T 0058c01義味誠諦，梵行具足，聞已入心，見不流動，是 T 0058c02為五因緣。修習精勤，滅不善行，善行日增，勉 T 0058c03力堪任，不捨斯法，是為六因緣。又以智慧 T 0058c04知起滅法， 賢聖 所趣能盡苦際，是為七因 T 0058c05緣。又觀五受陰，生想、滅想，此色，色集、色滅， T 0058c06此受、想、行、識，識集、識滅，是為八因緣。未得梵 T 0058c07行而有智，已得梵行智增多。
「云何八修法？ T 0058c08謂賢聖八道：正見、正志、正語、正業、正命、正方便、 T 0058c09正念、正定。云何八覺法？謂世八法：利、衰、毀、譽、 T 0058c10稱、譏、苦、樂。云何八滅法？謂八邪：邪見、邪志、邪 T 0058c11語、邪業、邪命、邪方便、邪念、邪定。云何八證法？謂 T 0058c12八解脫：色觀色，一解脫。內 無 色想，外觀色， T 0058c13二解脫。淨解脫，三解脫。度色想，滅瞋恚想，住 T 0058c14空處，四解脫。度空處，住識處，五解脫。度識 T 0058c15處，住不用處，六解脫。度不用處，住有想無 T 0058c16想處，七解脫。度有想無想處，住想知滅，八解 T 0058c17脫。
「復有九成法、九修法、九覺法、九滅法、九 T 0058c18證法。云何九成法？謂九淨滅枝法：戒淨滅 T 0058c19枝、心淨滅枝、見淨滅枝、度疑淨滅枝、分 T 0058c20別淨滅枝、道淨滅枝、除淨滅枝、無欲淨 T 0058c21滅枝、解脫淨滅枝。云何九修法？謂九喜本： T 0058c22一喜，二愛，三悅，四樂，五定，六如實知，七除捨，八 T 0058c23無欲，九解脫。云何九覺法？謂九眾生居：或有 T 0058c24眾生，若干種身若干種想，天及人是，是初 T 0058c25眾生居。或有眾生，若干種身而一想者，梵光 T 0058c26音天最初生時是，是二眾生居。或有眾生，一 T 0058c27身若干種想，光音天是，是三眾生居。或有眾 T 0058c28生，一身一想，遍淨天是，是四眾生居。無想 T 0058c29無所覺知，無想天是，是五眾生居。復有眾 T 0059a01生，空處住，是六眾生居。復有眾生，識處住， T 0059a02是七眾生居。復有眾生，不用處住，是八眾生 T 0059a03居。復有眾生，住有想無想處，是九眾生居。
T 0059a04「云何九滅法？謂九愛本：因愛有求，因求有 T 0059a05利，因利有用，因用有欲，因欲有著，因著 T 0059a06有嫉，因嫉有守，因守有護。云何九證法？ T 0059a07謂九盡：若入初禪，則聲刺滅。入第二禪，則 T 0059a08覺觀刺滅。入第三禪，則喜刺滅。入第四 T 0059a09禪，則出入息刺滅。入空處，則色想刺滅。入 T 0059a10識處，則空想刺滅。入不用處，則識想 刺 滅。 T 0059a11入有想無想處，則不用想 刺 滅。入滅盡定， T 0059a12則想受 刺 滅。
「復有十成法、十修法、十覺 T 0059a13法、十滅法、十證法。云何十成法？謂十救法： T 0059a14一者比丘二百五十戒具，威儀亦具，見有小 T 0059a15罪，生大怖畏，平等學戒，心無傾邪。二者得 T 0059a16善知識。三者言語中正，多所堪忍。四者好 T 0059a17求善法，分布不恡。五者諸梵行人有所施 T 0059a18設，輙往佐助，不以為勞，難為能為，亦教人 T 0059a19為。六者多聞，聞便能持，未曾有忘。七者精 T 0059a20勤，滅不善法，增長善法。八者常自專念，無 T 0059a21有他想，憶本善行，如在目前。九者智慧成 T 0059a22就，觀法生滅，以賢聖律斷於苦本。十者樂 T 0059a23於閑居，專念思惟，於禪中間無有調戲。
T 0059a24「云何十修法？謂十正行：正見、正志、正語、正業、 T 0059a25正命、正方便、正念、正定、正解脫、正智。云何十 T 0059a26覺法？謂十色入：眼入、耳入、鼻入、舌入、身入、色 T 0059a27入、聲入、香入、味入、觸入。云何十滅法？謂十邪 T 0059a28行：邪見、邪志、邪語、邪業、邪命、邪方便、邪念、邪定、 T 0059a29邪解脫、邪智。云何十證法？謂十無學法：無 T 0059b01學正見、正志、正語、正業、正命、正方便、正念、正 T 0059b02定、正解脫、正智。諸比丘！此名一增法，我今 T 0059b03為汝等說如是法，吾為如來、為諸弟子 T 0059b04所應作者，皆已備悉，慈愍慇懃，訓誨汝等， T 0059b05汝等亦宜勤奉行之。諸比丘！當在閑居樹 T 0059b06下空處，精勤坐禪，勿自放恣，今不勉力，後 T 0059b07悔何益？此是我教，勤受持之。」
爾時，諸比丘 T 0059b08聞佛所說，歡喜奉行。
T 0059b09
佛說長阿含經卷第九
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī. He was accompanied by a large assembly of 1,250 monks.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “I will give you a discourse on the sublime teaching in which all the words in the beginning, middle, and end are true, the content and expression are pure, and the religious life is perfected. It’s called the teaching that increases one by one. All of you, listen closely and consider it well! I will teach it for you.”
The monks then accepted the teaching and listened.
The Ones
SC 3The Buddha told the monks, “This is the teaching that increases one by one: There’s one thing to be achieved, one thing to be cultivated, one thing to be recognized, one thing to be ceased, and one thing to be realized.
SC 4“What’s the one thing to be achieved? It’s not abandoning the good Dharma. What’s the one thing to be cultivated? Constant mindfulness of oneself. What’s the one thing to be recognized? Contaminated contact. What’s the one thing to be ceased? The conceit of having self. What’s the one thing to be realized? It’s the freedom of an unobstructed mind.
The Twos
SC 5“There are also two things to be achieved, two things to be cultivated, two things to be recognized, two things to be ceased, and two things to be realized.
SC 6“What are two things to be achieved? Knowing conscience and modesty. What are two things to be cultivated? Calm and contemplation. What are two things to be recognized? Name and form. What are two things to be ceased? Ignorance and craving for existence. What are two things to be realized? Insight and liberation.
The Threes
SC 7“There are also three things to be achieved, three things to be cultivated, three things to be recognized, three things to be ceased, and three things to be realized.
SC 8“What are three things to be achieved? First is making good friends. Second is listening to the voice of Dharma. Third is accomplishing [consecutive] teachings.
SC 9“What are three things to be cultivated? They are the three samādhis: the samādhi of emptiness, the samādhi without attributes, and the samādhi without actions.
SC 10“What are three things to be recognized? They are the three feelings: painful feelings, pleasant feelings, and feelings that are neither painful or pleasant.
SC 11“What are three things to be ceased? They are three cravings: craving of desires, craving for existence, and craving to not exist.
SC 12“What are three things to be realized? They are the three insights: the knowledge of past lives, the knowledge of the heavenly eye, and the knowledge that the contaminants are ended.
The Fours
SC 13“There are also four things to be achieved, four things to be cultivated, four things to be recognized, four things to be ceased, and four things to be realized.
SC 14“What are four things to be achieved? First is living in a central country. Second is staying close to good friends. Third is guarding oneself. Fourth is having planted roots of goodness in the past.
SC 15“What are four things to be cultivated? The four abodes of mindfulness: [1] A monk observes internal body as body diligently and not negligently. He doesn’t lose that recollection and abandons worldly greed and sorrow. He observes internal and external body as body, diligently and not negligently. He doesn’t lose that recollection and abandons worldly greed and sorrow. He likewise observes [2] feelings, [3] mind, and [4] teachings.
SC 16“What are four things to be recognized? The four foods: physical food, food of contact, food of thought, and food of consciousness.
SC 17“What are four things to be ceased? The four acquisitions: the acquisition of desires, acquisition of self, acquisition of precepts, and acquisition of views.
SC 18“What are four things to be realized? The four fruits of the ascetic: The fruit of stream-entry, fruit of once-returning, fruit of non-returning, and fruit of the arhat.
The Fives
SC 19“There are also five things to be achieved, five things to be cultivated, five things to be recognized, five things to be ceased, and five things to be realized.
SC 20“What are five things to be achieved? The five factors of complete cessation: First is faith in the Buddha, Tathāgata, and Arhat who perfected the ten epithets. Second is having no illness and being at peace. Third is being honest and having no deception about heading straight down the Tathāgata’s road to Nirvāṇa. Fourth is mental focus that’s not confused and doesn’t forget the recitations. Fifth is skill in investigating the arising and cessation of things and ending the root of suffering with the noble practice.
SC 21“What are five things to be cultivated? The five faculties: faculty of faith, faculty of effort, faculty of mindfulness, faculty of samādhi, and faculty of wisdom.
SC 22“What are five things to be recognized? The five acquired aggregates: the acquired aggregate of form … feeling … conception … volition … the acquired aggregate of consciousness.
SC 23“What are five things to be ceased? The five hindrances: The hindrance of greed, hindrance of anger, hindrance of drowsiness, hindrance of restlessness, and hindrance of doubt.
SC 24“What are five things to be realized? The five collections of the adept: the adept’s collection of precepts, collection of samādhi, collection of wisdom, collection of liberation, and collection of the knowing and seeing of liberation.
The Sixes
SC 25“There are also six things to be achieved, six things to be cultivated, six things to be recognized, six things to be ceased, and six things to be realized.
SC 26“What are six things to be achieved? The six honored things: If a monk cultivates six honored things that are respectable and honorable, he’ll be unified with the community without quarrels, and he’ll practice alone without mixing [with others].
SC 27“What are the six? [1] A monk’s physical conduct is always kind, respecting religious practitioners and abiding with benevolence. This is called an honored thing that’s respectable and honorable. It unifies him with the community without any quarrels, and he practices alone without mixing with others.
SC 28“Furthermore, a monk is [2] verbally kind … [3] mentally kind … [4] shares with other people the leftover alms in his bowl. He doesn’t favor certain people when doing so …
SC 29“Furthermore, [5] a monk doesn’t violate, criticize, or defile the precepts that are practiced by noble people. He’s commended by wise people for skillfully perfecting the observance of precepts, and he achieves a settled mind …
SC 30“[Furthermore, a monk] [6] accomplishes the noble escape, completely ends suffering, and attains various religious practices with right view. This is called an honored thing that’s respectable and honorable. It unifies him with the community without any quarrels, and he practices alone without mixing with others.
SC 31“What are six things to be cultivated? The six recollections: recollection of the Buddha, recollection of the Dharma, recollection of the Saṅgha, recollection of the precepts, recollection of generosity, and recollection of gods.
SC 32“What are six things to be recognized? The six internal senses: the eye sense, ear sense, nose sense, tongue sense, body sense, and mental sense.
SC 33“What are six things to be ceased? The six cravings: craving for sights, craving for sounds, craving for odors, craving for flavors, craving for touches, and craving for notions.
SC 34“What are six things to be realized? The six spiritual penetrations: First is the realization of miraculous abilities. Second is realization of the heavenly ear. Third is realization of knowing others’ minds. Fourth is realization of perceiving past lives. Fifth is realization of the heavenly eye. Sixth is realization of perceiving the end of the contaminants.
The Sevens
SC 35“There are also seven things to be achieved, seven things to be cultivated, seven things to be recognized, seven things to be ceased, and seven things to be realized.
SC 36“What are seven things to be achieved? The seven kinds of wealth: wealth in faith, wealth in precepts, wealth in conscience, wealth in modesty, wealth in learning, wealth in generosity, and wealth in wisdom. These are the seven kinds of wealth.
SC 37“What are seven things to be cultivated? The seven awakenings. Here, a monk cultivates the awakening of mindfulness, which depends on being desireless, tranquil, and secluded. He cultivates the teaching … cultivates effort … cultivates joy … cultivates mildness … cultivates samādhi … cultivates equanimity, which depends on being desireless, tranquil, and secluded.
SC 38“What are seven things to be recognized? The seven dwelling places of consciousness. If there are sentient beings of diverse bodies and diverse notions, these gods and humans are the first abode of consciousness. Again, there are sentient beings of diverse bodies but the same notions. When the Brahmas of the Ābhāsvara Heaven are first born there, that’s the second abode of consciousness. Again, there are sentient beings of the same bodies but diverse notions. These Ābhāsvara gods are the third abode of consciousness. Again, there are sentient beings of the same bodies and the same notions. These Śubhakṛtsnā gods are the fourth abode of consciousness. Again, there are sentient beings that dwell in the abode of space. This is the fifth abode of consciousness. Some dwell in the abode of consciousness. This is the sixth abode of consciousness. Some are in the abode of nothingness. This is the seventh abode of consciousness.
SC 39“What are seven things to be ceased? The seven tendencies: the tendency of craving for desires, tendency of craving existence, tendency of views, tendency of pride, tendency of anger, tendency of ignorance, and tendency of doubt.
SC 40“What are seven things to be realized? The seven powers of ending the contaminants: Here, a monk who has ended the contaminants [1] really knows and sees all kinds of suffering and their formation, cessation, enjoyment, defect, and escape. [2] He observes desire to be like a fire pit or a sword. He knows desire and sees desire. He isn’t greedy for desires, and his mind doesn’t dwell on desire. [3] Again, skillfully examining it, having really known and really seen it, worldly lust and bad and unskillful things don’t arise and defile him. [4] He cultivates the four abodes of mindfulness, often cultivating and practicing them … [5] the five faculties and five powers … [6] seven awakenings … [7] noble eightfold path, often cultivating and practicing it.
The Eights
SC 41“There are also eight things to be achieved, eight things to be cultivated, eight things to be recognized, eight things to be ceased, and eight things to be realized.
SC 42“What are eight things to be achieved? The eight causes and conditions that gain knowledge before the religious life is attained and increase knowledge once it is attained.
SC 43“What are the eight? Here, a monk lives according to the Bhagavān, or he might live according to a teacher, elder, or a wise religious practitioner. He becomes conscientious and modest, and he possesses affection and respect for them. This is the first cause and condition that gains knowledge before the religious life is attained and that increases knowledge once it has been attained.
SC 44“Furthermore, living according to the Bhagavān … he asks questions at the appropriate time: ‘What does this teaching mean? What’s the aim of it?’ The Honored One … immediately discloses its profound meaning. This is the second cause and condition …
SC 45“Once he has heard this, his body and mind are pleasant and calm. This is the third cause and condition …
SC 46“He doesn’t engage in unbeneficial discussions that obstruct the path. When he goes into a community, he either discusses the teaching himself or asks another to discuss it, but he doesn’t otherwise abandon the noble silence. This is the fourth cause and condition …
SC 47“His learning becomes extensive, and he retains and doesn’t lose the profundities of the teaching. It’s good in the beginning, middle, and end, genuine in content and expression, and perfects the religious life. Having heard it, it enters his mind, and he doesn’t drift away. This is the fifth cause and condition …
SC 48“He trains diligently, desisting from unskillful conduct and increasing daily his skillful conduct. He exerts himself to be worthy and doesn’t abandon this teaching. This is the sixth cause and condition …
SC 49“Also, he recognizes the law of arising and cessation with wisdom and heads for the noble’s end of suffering. This is the seventh cause and condition …
SC 50“Also, he observes the arising and ceasing nature of the five acquired aggregates: ‘This is form, form’s coming together, and form’s cessation. This is feeling … conception … volition … consciousness, consciousness’s coming together, and consciousness’s cessation.’ This is the eighth cause and condition that gains knowledge before the religious life is attained and that increases knowledge once it has been attained.
SC 51“What are eight things to be cultivated? The noble eightfold path: right view, right intent, right speech, right action, right livelihood, right method, right mindfulness, and right samādhi.
SC 52“What are eight things to be recognized? The eight ways of the world: profit and decline, criticism and praise, admiration and censure, and pain and pleasure.
SC 53“What are eight things to be ceased? The eightfold wrong [path]: wrong view, wrong intent, wrong speech, wrong action, wrong livelihood, wrong method, wrong mindfulness, and wrong samādhi.
SC 54“What are eight things to be realized? The eight liberations: Form observed to be form is the first liberation. Observing external form without an internal perception of form is the second liberation. The liberation of purity is the third liberation. Going beyond notions of form, ceasing notions of anger, and abiding in the abode of space is the fourth liberation. Going beyond the abode of space and abiding in the abode of consciousness is the fifth liberation. Going beyond the abode of consciousness and abiding in the abode of nothingness is the sixth liberation. Going beyond the abode of nothingness and abiding the abode with and without conception is the seventh liberation. Going beyond the abode with and without conception and abiding in the cessation of concepts and perceptions is the eighth liberation.
The Nines
SC 55“There are also nine things to be achieved, nine things to be cultivated, nine things to be recognized, nine things to be ceased, and nine things to be realized.
SC 56“What are nine things to be achieved? The nine factors of purified cessation: the precepts as a factor of purified cessation, the mind as a factor of purified cessation, views as a factor of purified cessation, going beyond doubt as a factor of purified cessation, discernment as a factor of purified cessation, the path as a factor of purified cessation, elimination as a factor of purified cessation, lacking desire as a factor of purified cessation, and liberation as a factor of purified cessation.
SC 57“What are nine things to be cultivated? The nine sources of joy: First is joy, second is love, third is delight, fourth is pleasure, fifth is samādhi, sixth is real knowledge, seventh is indifference, eighth is lacking desire, and ninth is liberation.
SC 58“What are nine things to be recognized? They are the nine abodes of sentient beings. Some sentient beings have diverse bodies and diverse notions. These gods and humans are the first abode of sentient beings. Some sentient beings have diverse bodies but the same notions. When the Brahmas of the Ābhāsvara Heaven are first born there, that’s the second abode of sentient beings. Some sentient beings have the same bodies but diverse notions. This Ābhāsvara Heaven is the third abode of sentient beings. Some sentient beings have the same bodies and the same notions. This Śubhakṛtsnā Heaven is the fourth abode of sentient beings. Some sentient beings lack conception or anything to perceive. This Asāṃjñika Heaven is the fifth abode of sentient beings. Again, some sentient beings dwell in the abode of space, which is the sixth abode of sentient beings. Again, some sentient beings dwell in the abode of consciousness, which is the seventh abode of sentient beings. Again, some sentient beings dwell in the abode of nothingness, which is the eighth abode of sentient beings. Again, some sentient beings dwell in the abode with and without conception, which is the ninth abode of sentient beings.
SC 59“What are nine things to be ceased? The nine sources of craving: Because of craving, there’s pursuit. Because of pursuit, there’s gain. Because of gain, there’s use. Because of use, there’s desire. Because of desire, there’s attachment. Because of attachment, there’s jealousy. Because of jealousy, there’s clinging. Because of clinging, there’s guarding.
SC 60“What are nine things to be realized? The nine kinds of cessation: When the first dhyāna is entered, the thorn of sound is ceased. When the second dhyāna is entered, the thorns of perception and examination are ceased. When the third dhyāna is ceased, the thorn of joy is ceased. When the fourth dhyāna is entered, then the thorn of breathing is ceased. When the abode of space is entered, the thorn of perceiving form is ceased. When the abode of consciousness is entered, then the thorn of perceiving space is ceased. When the abode of nothingness is entered, the thorn of perceiving consciousness is ceased. When the abode with and without conception is entered, the thorn of perceiving nothingness is ceased. When the samādhi of complete cessation is entered, the thorns of conception and feeling are ceased.
The Tens
SC 61“There are also ten things to be achieved, ten things to be cultivated, ten things to be recognized, ten things to be ceased, and ten things to be realized.
SC 62“What are ten things to be achieved? The ten ways of salvation: First, a monk is perfect regarding the 250 precepts and perfect in his behavior. He feels great anxiety when he sees a small infraction. He fully learns the precepts, and he doesn’t have any inclination to corruption. Second, he makes good friends. Third, his language is proper, and he has a great deal of patience. Fourth, he prefers to pursue the good teaching and disseminates it generously. Fifth, when religious practitioners undertake a task, he immediately goes to help them. He doesn’t regard it as troublesome, deals with difficulties, and instructs others to do the same. Sixth, he’s well-versed, able to retain what he learns, and isn’t ever forgetful. Seventh, he’s diligent in desisting from unskillful qualities and developing skillful qualities. Eighth, he constantly focuses on his own mindfulness without any other ideas, recalling his previous good conduct as though it were right in front of his eyes. Ninth, his wisdom is accomplished. He observes the law of arising and cessation and stops the source of suffering with the noble discipline. Tenth, he’s happy in a secluded dwelling focusing his attention and contemplating, and he isn’t agitated while he meditates.
SC 63“What are ten things to be cultivated? The ten right practices: right view, right intent, right speech, right action, right livelihood, right method, right samādhi, right liberation, and right knowledge.
SC 64“What are ten things to be recognized? The ten physical senses: the eye sense, ear sense, nose sense, tongue sense, body sense, sight sense, sound sense, odor sense, flavor sense, and touch sense.
SC 65“What are ten things to be ceased? They are the ten wrong practices: wrong view, wrong intent, wrong speech, wrong action, wrong livelihood, wrong method, wrong samādhi, wrong liberation, and wrong knowledge.
SC 66“What are ten things to be realized? The ten teachings of the adept: right view, right intent, right speech, right action, right livelihood, right method, right samādhi, right liberation, and right knowledge.
SC 67“Monks, this is called the teaching that increases one by one. Now, I’ve explained that teaching for you in this way. I’m the Tathāgata; I’ve provided all that I should for you. Having compassionately and courteously instructed you, you ought to endeavor to put it into practice.
SC 68“Monks, you should go to a quiet place under a tree or in an empty dwelling and diligently sit in meditation. Don’t be self-indulgent. What profit is there in not exerting yourself today and regretting it later? This is my teaching; be diligent in accepting and maintaining it.”
SC 69When the monks heard what the Buddha taught, they rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại nước Xá-vệ, rừng cây Kỳ-đà, vườn Cấp cô độc, cùng với chúng đại Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi người.
Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Nay Ta sẽ nói pháp cho các ngươi nghe; pháp vi diệu, khoảng đầu, khoảng giữa, khoảng cuối thảy đều chân chánh, có đầy đủ nghĩa và vị, phạm hạnh thanh tịnh. Đó là pháp tăng nhất. Các ngươi hãy lắng nghe, hãy suy ngẫm kỹ! Ta sẽ giảng thuyết.”
Các Tỳ-kheo vâng lời lắng nghe. Phật nói với các Tỳ-kheo:
“Pháp tăng nhất ấy là, một thành pháp, một tu pháp, một giác pháp, một diệt pháp, một chứng pháp.
“Thế nào là một thành pháp? Đó là: không bỏ các pháp thiện.
“Thế nào là một tu pháp? Đó là: thường tự niệm thân.
“Thế nào là một giác pháp? Đó là: xúc hữu lậu.
“Thế nào là một diệt pháp? Đó là: ngã mạn.
“Thế nào là một chứng pháp? Đó là: vô ngại tâm giải thoát.
“Lại nữa, có hai thành pháp, hai tu pháp, hai giác pháp, hai diệt pháp, hai chứng pháp.
“Thế nào là hai thành pháp? Biết tàm và biết quí.
“Thế nào là hai tu pháp? Chỉ và quán.
“Thế nào là hai giác pháp? Danh và sắc.
“Thế nào là hai diệt pháp? Vô minh và hữu ái.
“Thế nào là hai chứng pháp? Minh và giải thoát.
“Lại nữa, có ba thành pháp, ba tu pháp, ba giác pháp, ba diệt pháp, ba chứng pháp.
“Thế nào là ba thành pháp? 1. Thân cận thiện hữu, 2. Tai nghe pháp âm, 3. Thành tựu pháp tùy pháp.
“Thế nào là ba tu pháp? Đó là ba tam-muội: không tam-muội, vô tướng tam-muội, vô nguyện tam-muội.
“Thế nào là ba giác pháp? Đó là ba thọ: khổ thọ, lạc thọ, phi khổ phi lạc thọ.
“Thế nào là ba diệt pháp? Đó là ba ái: dục ái, hữu ái, vô hữu ái.
“Thế nào là ba chứng pháp? Đó là ba minh: túc mạng trí, thiên nhãn trí và lậu tận trí.
“Lại nữa, có bốn thành pháp, bốn tu pháp, bốn giác pháp, bốn diệt pháp, bốn chứng pháp.
“Thế nào là bốn thành pháp? Đó là luân pháp: 1. Sống ở trung ương của đất nước, 2. Gần thiện hữu, 3. Tự cẩn thận, 4. Có gốc rễ thiện đã được trồng từ đời trước.
“Thế nào là bốn tu pháp? Đó là bốn niệm xứ: Tỳ-kheo quán thân trên nội thân, tinh cần không biếng nhác, ức niệm không quên, trừ tham ưu ở đời. Quán thân trên ngoại thân, tinh cần không biếng nhác, ức niệm không quên, trừ tham ưu ở đời. Quán thân trên nội ngoại thân, tinh cần không biếng nhác, ức niệm không quên, trừ tham ưu ở đời. 2. Quán thọ, 3. Quán tâm, 4. Quán pháp cũng như vậy.
“Thế nào là bốn giác pháp? Đó là bốn loại thực phẩm: đoạn thực, xúc thực, ý tư thực, thức thực.
“Thế nào là bốn diệt pháp? Đó là bốn thủ: dục thủ, ngã ngữ thủ, giới cấm thủ, và kiến thủ.
“Thế nào là bốn chứng pháp? Đó là bốn Sa-môn quả: Tu-đà-hoàn quả, Tư-đa-hàm quả, A-na-hàm quả, A-la-hán quả.
“Lại nữa, có năm thành pháp, năm tu pháp, năm giác pháp, năm diệt pháp, năm chứng pháp.
“Thế nào là năm thành pháp? Đó là năm tinh cần chi: 1. Tin Phật, Như Lai, Chí Chân, mười hiệu thành tựu. 2. Không bệnh, thân thường an ổn. 3. Chất trực, không dua xiểm, hướng thẳng đến con đường dẫn đến Niết-bàn của Như Lai. 4. Chuyên tâm không tán loạn, đọc cũng không quên lãng. 5. Khéo léo quán sát sự sinh diệt của pháp, bằng thực hành của Hiền Thánh mà diệt tận gốc rễ khổ.
“Thế nào là năm tu pháp? Đó là năm căn: tín căn, tinh tấn căn, niệm căn, định căn, và tuệ căn.
“Thế nào là năm giác pháp? Đó là năm thủ uẩn: sắc thủ uẩn, thọ, tưởng, hành thức thủ uẩn.
“Thế nào là năm diệt pháp? Đó là năm cái: tham dục cái, sân nhuế cái, thụy miên cái, trạo hối cái, và nghi cái.
“Thế nào là năm chứng pháp? Đó là năm tụ vô học: tụ vô học giới, tụ vô học định, tụ vô học tuệ, tụ vô học giải thoát, tụ vô học giải thoát tri kiến.
“Lại nữa có sáu thành pháp, sáu tu pháp, sáu giác pháp, sáu diệt pháp, sáu chứng pháp.
“Thế nào là sáu thành pháp? Đó là sáu pháp tôn trọng: Nếu có Tỳ-kheo tu sáu pháp tôn trọng, đáng kính, đáng trọng, hòa hợp với chúng không có tranh tụng, hiêp nhất, không hỗn tạp. Những gì là sáu? 1. Ở đây, Tỳ-kheo thân thường hành từ, kính đồng phạm hạnh, sống với tâm nhân ái. Đó gọi là pháp, tôn trọng, đáng kính, đáng trọng, hòa hợp với chúng, không có tranh tụng, hiệp nhất, không tạp. 2–4. Lại nữa, Tỳ-kheo khẩu hành từ, ý hành từ; được vật lợi dưỡng đúng pháp và những thức ăn ở trong bát cũng đều đem chia cho đồng phạm hạnh khác dùng chung, không phân biệt đây kia. 5. Lại nữa, Tỳ-kheo, đối với đối với đồng phạm hạnh, khéo thọ trì đầy đủ giới mà bậc thánh hành trì, không phạm, không hủy, không nhiễm ô, được bậc trí khen ngợi, thành tựu tâm định. 6. Cùng với các đồng phạm hạnh, thành tựu chánh kiến dẫn đến sự xuất yếu của hiền thánh, chân chánh diệt tận khổ, đó gọi là pháp tôn trọng, đáng kính đáng trọng, hòa hợp với chúng, không có tranh tụng, độc hành không hỗn tạp.
“Thế nào là sáu tu pháp? Đó là sáu tu niệm: niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng, niệm giới, niệm thí, niệm thiên.
“Thế nào là sáu giác pháp? Đó là sáu nội xứ: nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ.
“Thế nào là sáu diệt pháp? Đó là sáu ái thân: sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái.
“Thế nào là sáu chứng pháp? Đó là sáu thần thông: 1. Thần túc thông chứng, 2. Thiên nhĩ thông chứng, 3. Tri tha tâm thông chứng, 4. Túc mạng thông chứng, 5. Thiên nhãn thông chứng. 6. Lậu tận thông chứng.
“Lại nữa, có bảy thành pháp, bảy tu pháp, bảy giác pháp, bảy diệt pháp, bảy chứng pháp.
“Thế nào là bảy thành pháp? Đó là bảy tài sản: tín là tài sản, giới là tài sản, tàm là tài sản, quí là tài sản, đa văn là tài sản, huệ thí là tài sản.
“Thế nào là bảy tu pháp? Đó là bảy giác chi: ở đây, Tỳ-kheo tu niệm giác chi, y vô dục, y tịch diệt, y viễn ly. Tu pháp, tu tinh tấn, tu hỷ, tu khinh an, tu định, tu xả, y vô dục, y tịch diệt, y viễn ly.
“Thế nào là bảy giác pháp? Đó là bảy trú xứ thức: Hoặc có chúng sanh với nhiều thân khác nhau, nhiều tưởng khác nhau, đó là một phần chư thiên và lòai người vậy. Đó là thức trú thứ nhất. Lại có chúng sanh, với nhiều thân khác nhau nhưng một tưởng, đó là trời Phạm chúng lúc mới sanh thời kiếp sơ. Đó là thức trú thứ hai. Lại có chúng sanh với một thân nhưng nhiều tưởng khác nhau, đó là trời Quang Âm. Đó là thức trú thứ ba. Lại có chúng sanh với một thân và một tưởng giống nhau, đó là trời Biến Tịnh. Đó là thức trú thứ tư. Lại có chúng sanh trú không vô biên xứ. Đó là thức trú thứ năm. Lại có chúng sanh trú ở thức vô biên xứ. Đó là thức trú thứ sáu. Hoặc trú vô sở hữu xứ. Đó là thức trú thứ bảy.
“Thế nào là bảy diệt pháp? Đó là bảy tùy miên: tùy miên dục ái, tùy miên hữu ái, tùy miên kiến, tùy miên mạn, tùy miên sân nhuế, tùy miên vô minh, tùy miên nghi.
“Thế nào là bảy chứng pháp? Đó là bảy năng lực diệt tận lậu hoặc: ở đây, Tỳ-kheo, đối với hết thảy khổ, sự tập khởi của khổ, sự diệt trừ, vị ngọt, sự tai hại, và sự xuất ly của khổ mà biết như thật, thấy như thật; quán sát dục như hầm lửa, và cũng như đao kiếm, biết dục, thấy dục, không tham nơi dục, tâm không trụ nơi dục. Ở trong đó lại khéo quán sát; sau khi đã như thật giác tri, như thật thấy, tham, tật, ác bất thiện pháp của thế gian không rò rỉ, không sinh khởi. Tu tứ niệm xứ, tu tập nhiều lần, thực hành nhiều lần. Tu năm căn, năm lực, bảy giác chi, tám Hiền Thánh đạo, tu tập nhiều lần, thực hành nhiều lần.
“Lại nữa, có tám thành pháp, tám tu pháp, tám giác pháp, tám diệt pháp, tám chứng pháp.
“Thế nào là tám thành pháp? Đó là tám nhân duyên khiến cho chưa sở đắc phạm hạnh nhưng có thể sở đắc trí, và nếu đã sở đắc phạm hạnh thì trí tăng trưởng. Những gì là tám? Ở đây, Tỳ-kheo sống nương tựa Thế Tôn, hoặc nương tựa sư trưởng, hoặc nương tựa đồng phạm hạnh có trí tuệ, sanh tâm tàm quý, có ái, có kỉnh. Đó là nhân duyên thứ nhất, khiến cho chưa đắc phạm hạnh mà chứng đắc trí; nếu đắc phạm hạnh rồi thì trí tăng trưởng. Lại nữa, nương tựa Thế Tôn (hoặc đồng phạm hạnh), tùy thời mà thưa hỏi: ‘Pháp này có ý nghĩa gì? Dẫn đến đâu?’, khi ấy các Tôn trưởng liền mở bày cho nghĩa lý thậm thâm. Đó là nhân duyên thứ hai. Sau khi nghe pháp thân tâm an lạc, an tĩnh. Đó là nhân duyên thứ ba. Không luận bàn những tạp luận vô ích làm chướng ngại đạo; vị ấy đến giữa đại chúng, hoặc tự mình thuyết pháp, hoặc thỉnh người khác thuyết, mà vẫn không bỏ sự im lặng của Hiền Thánh. Đó là nhân duyên thứ tư. Đa văn, quảng bác, ghi nhớ không quên các pháp thâm áo, thiện xảo ở khoảng đầu, khoảng giữa và khoảng cuối, có nghĩa có vị, chân thật, đầy đủ phạm hạnh. Sau khi nghe thì ghi nhớ trong lòng, kiến giải không lay động. Đó là nhân duyên thứ năm. Tu tập tinh cần, diệt ác tăng thiện, gắng sức thực hành không bỏ pháp ấy. Đó là nhân duyên thứ sáu. Bằng trí tuệ mà nhận thức pháp sanh diệt, chỗ thú hướng của Hiền Thánh, tận cùng biên tế của khổ. Đó là nhân duyên thứ bảy. Quán tướng sanh và tướng diệt của năm thủ uẩn: Đây là sắc, đây là sự tập khởi của sắc, đây là sự diệt tận của sắc. Đây là sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức, sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức. Đó là nhân duyên thứ tám, khiến cho chưa sở đắc phạm hạnh mà sở đắc trí, nếu đã sở đắc phạm hạnh thì trí tuệ tăng trưởng.
“Thế nào là tám tu pháp? Đó là tám con đường của Hiền Thánh: chánh kiến, chánh chí, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.
“Thế nào là tám giác pháp? Đó là tám pháp ở đời: lợi, suy, vinh, nhục, khen, chê, khổ, lạc.
“Thế nào là tám diệt pháp? Đó là tám tà: tà kiến, tà tư, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định.
“Thế nào là tám chứng pháp? Đó là tám giải thoát. Bên trong có sắc tưởng, quán sắc: giải thoát thứ nhất. Bên trong có sắc tưởng, quán ngoại sắc: giải thoát thứ hai. Tịnh giải thoát: giải thoát thứ ba. Vượt sắc tưởng, diệt hữu đối tưởng, an trú không vô biên xứ: giải thoát thứ tư. Vượt qua không vô biên xứ, an trú thức vô biên xứ: giải thoát thứ năm. Vượt qua thức vô biên xứ, an trú vô sở hữu xứ: giải thoát thứ sáu. Vượt qua vo sở hữu xứ, an trú phi tưởng phi phi tưởng xứ: giải thoát thứ bảy. Vượt phi tưởng phi phi tưởng xứ, an trú tưởng thọ diệt: giải thoát thứ tám.
“Lại nữa, có chín thành pháp, chín tu pháp, chín giác pháp, chín diệt pháp, chín chứng pháp.
“Thế nào là chín thành pháp? Đó là chín tịnh diệt chi: giới tịnh diệt chi, tâm tịnh diệt chi, kiến tịnh diệt chi, độ nghi tịnh diệt chi, phân biệt tịnh diệt chi, đạo tịnh diệt chi, trừ tịnh diệt chi, vô dục tịnh diệt chi, giải thoát tịnh diệt chi.
“Thế nào là chín tu pháp? Đó là chín gốc rễ của hỷ: 1. hỷ, 2. ái, 3. duyệt, 4. lạc, 5. định, 6. như thật tri, 7. trừ xả, 8. vô dục, 9. giải thoát.
“Thế nào chín giác pháp? Đó là chín chúng sanh cư. 1. Hoặc có chúng sanh có nhiều thân khác nhau, với nhiều tưởng khác nhau, tức là một phần chư Thiên và loài Người. Đó là nơi cư trú thứ nhất của chúng sanh. 2. Lại có chúng sanh có nhiều thân khác nhau, nhưng với một tưởng giống nhau, tức là trời Phạm chúng lúc mới sanh thời kiếp sơ. Đó là cư trú thứ hai của chúng sinh. 3. Lại có chúng sanh với một thân giống nhau, nhưng với nhiều tưởng khác nhau, tức là trời Quang Âm. Đó là cư trú thứ ba của chúng sanh. 4. Lại có chúng sanh với một thân một tưởng giống nhau, tức là trời Biến Tịnh. Đó là cư trú thứ tư của chúng sanh. 5. Lại có chúng sanh không có tưởng và không có giác tri, tức là trời Vô tưởng. Đó là cư trú thứ năm của chúng sanh. 6. Lại có chúng sanh an trú hư không vô biên xứ. Đó là cư trú thứ sáu của chúng sanh. 7. Lại có chúng sanh an trú thức vô biên xứ. Đó là an trú thứ bảy của chúng sanh. 8. Lại có chúng sanh an trú vô sở hữu xứ. Đó là cư trú thứ tám của chúng sanh. 9. Lại có chúng sanh an trú phi tưởng phi phi tưởng xứ. Đó là cư trú thứ chín của chúng sanh.
“Thế nào là chín diệt pháp? Đó là chín gốc rễ của ái. Nhân ái có tầm cầu. Nhân cầu có lợi. Nhân lợi có dụng. Nhân dụng có dục. Nhân dục có chấp trước. Nhân trước có tật đố. Nhân tật có thủ. Nhân thủ có hộ.
“Thế nào là chín chứng pháp? Đó là chín thứ đệ diệt. Nếu nhập sơ thiền, thì gai nhọn là âm thanh bị diệt trừ. Nhập đệ nhị thiền, gai nhọn là tầm và tứ bị diệt trừ. Nhập đệ tam thiền, gai nhọn là hỷ bị diệt trừ. Nhập đệ tứ thiền, gai nhọn là hơi thở ra vào bị diệt trừ. Nhập không vô biên xứ, gai nhọn là sắc tưởng bị diệt trừ. Nhập thức vô biên xứ, gai nhọn là không tưởng bị diệt trừ. Nhập vô sở hữu xứ, gai nhọn là thức tưởng bị diệt trừ. Nhập phi tưởng phi phi tưởng xứ, gai nhọn là vô sở hữu tưởng bị diệt trừ. Nhập diệt tận định, gai nhọn là tưởng và thọ bị diệt trừ.
“Lại nữa, có mười thành pháp, mười tu pháp, mười giác pháp, mười diệt pháp, mười chứng pháp.
“Thế nào là mười thành pháp? Đó là mười cứu hộ pháp. 1. Tỳ-kheo đầy đủ hai trăm năm mươi giới, đầy đủ oai nghi, thấy lỗi nhỏ nhặt sanh tâm lo sợ lớn, chân chánh học giới, tâm không nghiêng lệch. 2. Có được thiện tri thức. 3. Ngôn ngữ trung chánh, nhẫn nhịn được nhiều điều. 4. Ưa cầu thiện pháp, phân bố không tiếc lẫn. 5. Các đồng phạm hạnh có việc phải làm liền đến giúp đỡ không lấy làm mệt nhọc, làm được những việc khó làm và cũng dạy người khác làm. 6. Nghe nhiều; nghe xong thì ghi nhớ không hề quên. 7. Tinh tấn, diệt trừ bất thiện pháp, tăng trưởng thiện pháp. 8. Thường tự chuyên niệm, không có tưởng khác, nhớ những hành vi thiện từ trước như thấy trước mắt. 9. Thành tựu tri tuệ, quán sự sanh diệt của các pháp, bằng pháp luật Hiền Thánh mà đoạn trừ gốc khổ. 10. Vui với sự nhàn cư, chuyên niệm tư duy, ở trung gian thiền, không có đùa giỡn.
“Thế nào là mười tu pháp? Đó là mười chánh hạnh. Chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh giải thoát, chánh tri.
“Thế nào là mười giác pháp? Đó là mười sắc xứ. Nhãn nhập, nhĩ, tỉ, thiệt, thân nhập; sắc, thanh, hương, vị, xúc nhập.
“Thế nào là mười diệt pháp? Đó là mười tà hạnh. Tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định, tà giải thoát, tà trí.
“Thế nào là mười chứng pháp? Đó là mười vô học pháp. Vô học chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh giải thoát, chánh trí.
“Các Tỳ-kheo, đó tăng nhất pháp. Ta nay đã nói cho các ngươi pháp như vậy. Ta, Như Lai, đã làm đầy đủ những điều cần làm cho đệ tử. Với lòng thương yêu, Ta đã răn dạy các ngươi. Các ngươi cũng nên tinh tấn phụng hành.
“Này các Tỳ-kheo, hãy ở chỗ thanh vắng, dưới gốc cây hay bãi đất trống, tinh cần tọa thiền, chớ tự để mình buông lung. Nay không nỗ lực, về sau hối hận nào có ích gì. Đó là lời Ta răn dạy, hãy tinh tấn thọ trì.”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī. He was accompanied by a large assembly of 1,250 monks.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “I will give you a discourse on the sublime teaching in which all the words in the beginning, middle, and end are true, the content and expression are pure, and the religious life is perfected. It’s called the teaching that increases one by one. All of you, listen closely and consider it well! I will teach it for you.”
The monks then accepted the teaching and listened.
The Ones
SC 3The Buddha told the monks, “This is the teaching that increases one by one: There’s one thing to be achieved, one thing to be cultivated, one thing to be recognized, one thing to be ceased, and one thing to be realized.
SC 4“What’s the one thing to be achieved? It’s not abandoning the good Dharma. What’s the one thing to be cultivated? Constant mindfulness of oneself. What’s the one thing to be recognized? Contaminated contact. What’s the one thing to be ceased? The conceit of having self. What’s the one thing to be realized? It’s the freedom of an unobstructed mind.
The Twos
SC 5“There are also two things to be achieved, two things to be cultivated, two things to be recognized, two things to be ceased, and two things to be realized.
SC 6“What are two things to be achieved? Knowing conscience and modesty. What are two things to be cultivated? Calm and contemplation. What are two things to be recognized? Name and form. What are two things to be ceased? Ignorance and craving for existence. What are two things to be realized? Insight and liberation.
The Threes
SC 7“There are also three things to be achieved, three things to be cultivated, three things to be recognized, three things to be ceased, and three things to be realized.
SC 8“What are three things to be achieved? First is making good friends. Second is listening to the voice of Dharma. Third is accomplishing [consecutive] teachings.
SC 9“What are three things to be cultivated? They are the three samādhis: the samādhi of emptiness, the samādhi without attributes, and the samādhi without actions.
SC 10“What are three things to be recognized? They are the three feelings: painful feelings, pleasant feelings, and feelings that are neither painful or pleasant.
SC 11“What are three things to be ceased? They are three cravings: craving of desires, craving for existence, and craving to not exist.
SC 12“What are three things to be realized? They are the three insights: the knowledge of past lives, the knowledge of the heavenly eye, and the knowledge that the contaminants are ended.
The Fours
SC 13“There are also four things to be achieved, four things to be cultivated, four things to be recognized, four things to be ceased, and four things to be realized.
SC 14“What are four things to be achieved? First is living in a central country. Second is staying close to good friends. Third is guarding oneself. Fourth is having planted roots of goodness in the past.
SC 15“What are four things to be cultivated? The four abodes of mindfulness: [1] A monk observes internal body as body diligently and not negligently. He doesn’t lose that recollection and abandons worldly greed and sorrow. He observes internal and external body as body, diligently and not negligently. He doesn’t lose that recollection and abandons worldly greed and sorrow. He likewise observes [2] feelings, [3] mind, and [4] teachings.
SC 16“What are four things to be recognized? The four foods: physical food, food of contact, food of thought, and food of consciousness.
SC 17“What are four things to be ceased? The four acquisitions: the acquisition of desires, acquisition of self, acquisition of precepts, and acquisition of views.
SC 18“What are four things to be realized? The four fruits of the ascetic: The fruit of stream-entry, fruit of once-returning, fruit of non-returning, and fruit of the arhat.
The Fives
SC 19“There are also five things to be achieved, five things to be cultivated, five things to be recognized, five things to be ceased, and five things to be realized.
SC 20“What are five things to be achieved? The five factors of complete cessation: First is faith in the Buddha, Tathāgata, and Arhat who perfected the ten epithets. Second is having no illness and being at peace. Third is being honest and having no deception about heading straight down the Tathāgata’s road to Nirvāṇa. Fourth is mental focus that’s not confused and doesn’t forget the recitations. Fifth is skill in investigating the arising and cessation of things and ending the root of suffering with the noble practice.
SC 21“What are five things to be cultivated? The five faculties: faculty of faith, faculty of effort, faculty of mindfulness, faculty of samādhi, and faculty of wisdom.
SC 22“What are five things to be recognized? The five acquired aggregates: the acquired aggregate of form … feeling … conception … volition … the acquired aggregate of consciousness.
SC 23“What are five things to be ceased? The five hindrances: The hindrance of greed, hindrance of anger, hindrance of drowsiness, hindrance of restlessness, and hindrance of doubt.
SC 24“What are five things to be realized? The five collections of the adept: the adept’s collection of precepts, collection of samādhi, collection of wisdom, collection of liberation, and collection of the knowing and seeing of liberation.
The Sixes
SC 25“There are also six things to be achieved, six things to be cultivated, six things to be recognized, six things to be ceased, and six things to be realized.
SC 26“What are six things to be achieved? The six honored things: If a monk cultivates six honored things that are respectable and honorable, he’ll be unified with the community without quarrels, and he’ll practice alone without mixing [with others].
SC 27“What are the six? [1] A monk’s physical conduct is always kind, respecting religious practitioners and abiding with benevolence. This is called an honored thing that’s respectable and honorable. It unifies him with the community without any quarrels, and he practices alone without mixing with others.
SC 28“Furthermore, a monk is [2] verbally kind … [3] mentally kind … [4] shares with other people the leftover alms in his bowl. He doesn’t favor certain people when doing so …
SC 29“Furthermore, [5] a monk doesn’t violate, criticize, or defile the precepts that are practiced by noble people. He’s commended by wise people for skillfully perfecting the observance of precepts, and he achieves a settled mind …
SC 30“[Furthermore, a monk] [6] accomplishes the noble escape, completely ends suffering, and attains various religious practices with right view. This is called an honored thing that’s respectable and honorable. It unifies him with the community without any quarrels, and he practices alone without mixing with others.
SC 31“What are six things to be cultivated? The six recollections: recollection of the Buddha, recollection of the Dharma, recollection of the Saṅgha, recollection of the precepts, recollection of generosity, and recollection of gods.
SC 32“What are six things to be recognized? The six internal senses: the eye sense, ear sense, nose sense, tongue sense, body sense, and mental sense.
SC 33“What are six things to be ceased? The six cravings: craving for sights, craving for sounds, craving for odors, craving for flavors, craving for touches, and craving for notions.
SC 34“What are six things to be realized? The six spiritual penetrations: First is the realization of miraculous abilities. Second is realization of the heavenly ear. Third is realization of knowing others’ minds. Fourth is realization of perceiving past lives. Fifth is realization of the heavenly eye. Sixth is realization of perceiving the end of the contaminants.
The Sevens
SC 35“There are also seven things to be achieved, seven things to be cultivated, seven things to be recognized, seven things to be ceased, and seven things to be realized.
SC 36“What are seven things to be achieved? The seven kinds of wealth: wealth in faith, wealth in precepts, wealth in conscience, wealth in modesty, wealth in learning, wealth in generosity, and wealth in wisdom. These are the seven kinds of wealth.
SC 37“What are seven things to be cultivated? The seven awakenings. Here, a monk cultivates the awakening of mindfulness, which depends on being desireless, tranquil, and secluded. He cultivates the teaching … cultivates effort … cultivates joy … cultivates mildness … cultivates samādhi … cultivates equanimity, which depends on being desireless, tranquil, and secluded.
SC 38“What are seven things to be recognized? The seven dwelling places of consciousness. If there are sentient beings of diverse bodies and diverse notions, these gods and humans are the first abode of consciousness. Again, there are sentient beings of diverse bodies but the same notions. When the Brahmas of the Ābhāsvara Heaven are first born there, that’s the second abode of consciousness. Again, there are sentient beings of the same bodies but diverse notions. These Ābhāsvara gods are the third abode of consciousness. Again, there are sentient beings of the same bodies and the same notions. These Śubhakṛtsnā gods are the fourth abode of consciousness. Again, there are sentient beings that dwell in the abode of space. This is the fifth abode of consciousness. Some dwell in the abode of consciousness. This is the sixth abode of consciousness. Some are in the abode of nothingness. This is the seventh abode of consciousness.
SC 39“What are seven things to be ceased? The seven tendencies: the tendency of craving for desires, tendency of craving existence, tendency of views, tendency of pride, tendency of anger, tendency of ignorance, and tendency of doubt.
SC 40“What are seven things to be realized? The seven powers of ending the contaminants: Here, a monk who has ended the contaminants [1] really knows and sees all kinds of suffering and their formation, cessation, enjoyment, defect, and escape. [2] He observes desire to be like a fire pit or a sword. He knows desire and sees desire. He isn’t greedy for desires, and his mind doesn’t dwell on desire. [3] Again, skillfully examining it, having really known and really seen it, worldly lust and bad and unskillful things don’t arise and defile him. [4] He cultivates the four abodes of mindfulness, often cultivating and practicing them … [5] the five faculties and five powers … [6] seven awakenings … [7] noble eightfold path, often cultivating and practicing it.
The Eights
SC 41“There are also eight things to be achieved, eight things to be cultivated, eight things to be recognized, eight things to be ceased, and eight things to be realized.
SC 42“What are eight things to be achieved? The eight causes and conditions that gain knowledge before the religious life is attained and increase knowledge once it is attained.
SC 43“What are the eight? Here, a monk lives according to the Bhagavān, or he might live according to a teacher, elder, or a wise religious practitioner. He becomes conscientious and modest, and he possesses affection and respect for them. This is the first cause and condition that gains knowledge before the religious life is attained and that increases knowledge once it has been attained.
SC 44“Furthermore, living according to the Bhagavān … he asks questions at the appropriate time: ‘What does this teaching mean? What’s the aim of it?’ The Honored One … immediately discloses its profound meaning. This is the second cause and condition …
SC 45“Once he has heard this, his body and mind are pleasant and calm. This is the third cause and condition …
SC 46“He doesn’t engage in unbeneficial discussions that obstruct the path. When he goes into a community, he either discusses the teaching himself or asks another to discuss it, but he doesn’t otherwise abandon the noble silence. This is the fourth cause and condition …
SC 47“His learning becomes extensive, and he retains and doesn’t lose the profundities of the teaching. It’s good in the beginning, middle, and end, genuine in content and expression, and perfects the religious life. Having heard it, it enters his mind, and he doesn’t drift away. This is the fifth cause and condition …
SC 48“He trains diligently, desisting from unskillful conduct and increasing daily his skillful conduct. He exerts himself to be worthy and doesn’t abandon this teaching. This is the sixth cause and condition …
SC 49“Also, he recognizes the law of arising and cessation with wisdom and heads for the noble’s end of suffering. This is the seventh cause and condition …
SC 50“Also, he observes the arising and ceasing nature of the five acquired aggregates: ‘This is form, form’s coming together, and form’s cessation. This is feeling … conception … volition … consciousness, consciousness’s coming together, and consciousness’s cessation.’ This is the eighth cause and condition that gains knowledge before the religious life is attained and that increases knowledge once it has been attained.
SC 51“What are eight things to be cultivated? The noble eightfold path: right view, right intent, right speech, right action, right livelihood, right method, right mindfulness, and right samādhi.
SC 52“What are eight things to be recognized? The eight ways of the world: profit and decline, criticism and praise, admiration and censure, and pain and pleasure.
SC 53“What are eight things to be ceased? The eightfold wrong [path]: wrong view, wrong intent, wrong speech, wrong action, wrong livelihood, wrong method, wrong mindfulness, and wrong samādhi.
SC 54“What are eight things to be realized? The eight liberations: Form observed to be form is the first liberation. Observing external form without an internal perception of form is the second liberation. The liberation of purity is the third liberation. Going beyond notions of form, ceasing notions of anger, and abiding in the abode of space is the fourth liberation. Going beyond the abode of space and abiding in the abode of consciousness is the fifth liberation. Going beyond the abode of consciousness and abiding in the abode of nothingness is the sixth liberation. Going beyond the abode of nothingness and abiding the abode with and without conception is the seventh liberation. Going beyond the abode with and without conception and abiding in the cessation of concepts and perceptions is the eighth liberation.
The Nines
SC 55“There are also nine things to be achieved, nine things to be cultivated, nine things to be recognized, nine things to be ceased, and nine things to be realized.
SC 56“What are nine things to be achieved? The nine factors of purified cessation: the precepts as a factor of purified cessation, the mind as a factor of purified cessation, views as a factor of purified cessation, going beyond doubt as a factor of purified cessation, discernment as a factor of purified cessation, the path as a factor of purified cessation, elimination as a factor of purified cessation, lacking desire as a factor of purified cessation, and liberation as a factor of purified cessation.
SC 57“What are nine things to be cultivated? The nine sources of joy: First is joy, second is love, third is delight, fourth is pleasure, fifth is samādhi, sixth is real knowledge, seventh is indifference, eighth is lacking desire, and ninth is liberation.
SC 58“What are nine things to be recognized? They are the nine abodes of sentient beings. Some sentient beings have diverse bodies and diverse notions. These gods and humans are the first abode of sentient beings. Some sentient beings have diverse bodies but the same notions. When the Brahmas of the Ābhāsvara Heaven are first born there, that’s the second abode of sentient beings. Some sentient beings have the same bodies but diverse notions. This Ābhāsvara Heaven is the third abode of sentient beings. Some sentient beings have the same bodies and the same notions. This Śubhakṛtsnā Heaven is the fourth abode of sentient beings. Some sentient beings lack conception or anything to perceive. This Asāṃjñika Heaven is the fifth abode of sentient beings. Again, some sentient beings dwell in the abode of space, which is the sixth abode of sentient beings. Again, some sentient beings dwell in the abode of consciousness, which is the seventh abode of sentient beings. Again, some sentient beings dwell in the abode of nothingness, which is the eighth abode of sentient beings. Again, some sentient beings dwell in the abode with and without conception, which is the ninth abode of sentient beings.
SC 59“What are nine things to be ceased? The nine sources of craving: Because of craving, there’s pursuit. Because of pursuit, there’s gain. Because of gain, there’s use. Because of use, there’s desire. Because of desire, there’s attachment. Because of attachment, there’s jealousy. Because of jealousy, there’s clinging. Because of clinging, there’s guarding.
SC 60“What are nine things to be realized? The nine kinds of cessation: When the first dhyāna is entered, the thorn of sound is ceased. When the second dhyāna is entered, the thorns of perception and examination are ceased. When the third dhyāna is ceased, the thorn of joy is ceased. When the fourth dhyāna is entered, then the thorn of breathing is ceased. When the abode of space is entered, the thorn of perceiving form is ceased. When the abode of consciousness is entered, then the thorn of perceiving space is ceased. When the abode of nothingness is entered, the thorn of perceiving consciousness is ceased. When the abode with and without conception is entered, the thorn of perceiving nothingness is ceased. When the samādhi of complete cessation is entered, the thorns of conception and feeling are ceased.
The Tens
SC 61“There are also ten things to be achieved, ten things to be cultivated, ten things to be recognized, ten things to be ceased, and ten things to be realized.
SC 62“What are ten things to be achieved? The ten ways of salvation: First, a monk is perfect regarding the 250 precepts and perfect in his behavior. He feels great anxiety when he sees a small infraction. He fully learns the precepts, and he doesn’t have any inclination to corruption. Second, he makes good friends. Third, his language is proper, and he has a great deal of patience. Fourth, he prefers to pursue the good teaching and disseminates it generously. Fifth, when religious practitioners undertake a task, he immediately goes to help them. He doesn’t regard it as troublesome, deals with difficulties, and instructs others to do the same. Sixth, he’s well-versed, able to retain what he learns, and isn’t ever forgetful. Seventh, he’s diligent in desisting from unskillful qualities and developing skillful qualities. Eighth, he constantly focuses on his own mindfulness without any other ideas, recalling his previous good conduct as though it were right in front of his eyes. Ninth, his wisdom is accomplished. He observes the law of arising and cessation and stops the source of suffering with the noble discipline. Tenth, he’s happy in a secluded dwelling focusing his attention and contemplating, and he isn’t agitated while he meditates.
SC 63“What are ten things to be cultivated? The ten right practices: right view, right intent, right speech, right action, right livelihood, right method, right samādhi, right liberation, and right knowledge.
SC 64“What are ten things to be recognized? The ten physical senses: the eye sense, ear sense, nose sense, tongue sense, body sense, sight sense, sound sense, odor sense, flavor sense, and touch sense.
SC 65“What are ten things to be ceased? They are the ten wrong practices: wrong view, wrong intent, wrong speech, wrong action, wrong livelihood, wrong method, wrong samādhi, wrong liberation, and wrong knowledge.
SC 66“What are ten things to be realized? The ten teachings of the adept: right view, right intent, right speech, right action, right livelihood, right method, right samādhi, right liberation, and right knowledge.
SC 67“Monks, this is called the teaching that increases one by one. Now, I’ve explained that teaching for you in this way. I’m the Tathāgata; I’ve provided all that I should for you. Having compassionately and courteously instructed you, you ought to endeavor to put it into practice.
SC 68“Monks, you should go to a quiet place under a tree or in an empty dwelling and diligently sit in meditation. Don’t be self-indulgent. What profit is there in not exerting yourself today and regretting it later? This is my teaching; be diligent in accepting and maintaining it.”
SC 69When the monks heard what the Buddha taught, they rejoiced and approved.