Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Đàn-việt thí chủ thừa sự, cúng dường các bậc Hiền thánh tinh tấn trì giới như thế nào?”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo bạch Thế Tôn:
“Thế Tôn là chủ các pháp. Xin nguyện Thế Tôn nói nghĩa này cho các Tỳ-kheo. Nghe rồi, chúng con sẽ thọ trì.”
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Hãy lắng nghe, lắng nghe, hãy suy nghĩ kỹ, Ta phân biệt nghĩa này cho các ngươi.”
Các Tỳ-kheo bạch:
“Kính vâng, bạch Thế Tôn.”
Các Tỳ-kheo vang nghe những lời Phật dạy như vậy. Thế Tôn bảo:
“Đàn-việt thí chủ mà thừa sự, cúng dường các bậc đa văn, tinh tấn trì giới, cũng giống như người lạc lối được chỉ đường, người thiếu thốn lương thực được cung cấp thức ăn, người sợ hãi được khiến không ưu phiền, người kinh sợ được chỉ bảo không kinh sợ, người không nơi nương tựa được che chở, người mù đợc có mắt, y vương cho người bệnh; giống như nông phu ở quê làm ruộng, trừ khử cỏ dại để có thể phát triển cây lúa. Tỳ-kheo hãy thường nên trừ khử bệnh của năm thủ uẩn, cầu mong vào thành Niết-bàn, chỗ không có sợ hãi. Như vậy, này các Tỳ-kheo, đàn-việt thí chủ thừa sự cúng dường các bậc đa văn tinh tấn trì giới là như vậy.”
Lúc bấy giờ, gia chủ Cấp Cô Độc đang ở trong chúng. Gia chủ Cấp Cô Độc bạch Thế Tôn:
“Thật vậy, bạch Thế Tôn. Thật vậy, bạch Như Lai. Tất cả thí chủ đến với người nhận, giống như bình cát tường. Người nhận bố thí như vua Bình-sa. Khuyên người hành bố thí như cha mẹ thân; người nhận thí là phước lành đời sau. Tất cả mọi thí chủ đến với người nhận giống như cư sĩ.”
Thế Tôn bảo:
“Thật vậy, Gia chủ. Như những gì ông đã nói.”
Gia chủ Cấp Cô Độc bạch Thế Tôn:
“Từ nay về sau, cửa nhà con không đóng kín, cũng không cự tuyệt Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, cùng những người đi đường thiếu lương thực.”
Bấy giờ, gia chủ Cấp Cô Độc bạch Thế Tôn:
“Nguyện xin Thế Tôn cùng chúng Tỳ-kheo nhận lời thỉnh của đệ tử.”
Thế Tôn im lặng nhận lời thỉnh của gia chủ. Gia chủ thấy Thế Tôn im lặng nhận lời, liền lễ Phật, nhiễu quanh ba vòng, rồi trở về chỗ ở. Đến nhà rồi, ngay trong đêm đó ông bày biện thịnh soạn đủ các loại đồ ăn, thức uống ngon ngọt, trải tọa cụ rộng rãi xong, tự đến báo giờ:
“Thức ăn đã dọn xong. Cúi xin Thế Tôn kịp thời quang lâm chiếu cố.”
Bấy giờ, Thế Tôn dẫn chúng Tỳ-kheo, khóac y ôm bát đến nhà gia chủ tại thành Xá-vệ. Đến nơi, mọi người ngồi vào chỗ của mình, và các Tỳ-kheo Tăng cũng theo thứ tự mà ngồi.
Gia chủ thấy Phật và chúng Tỳ-kheo ngồi đã an định rồi, tự tay đi dâng các thứ đồ ăn thức uống. Sau khi ăn xong, thu dọn bát, ông đến ngồi chỗ thấp trước Như Lai, để nghe pháp. Gia chủ bấy giờ bạch Thế Tôn:
“Lành thay, Như Lai cho phép các Tỳ-kheo tùy theo những vật cần như ba y, bình bát, ống đựng kim, ni-sư-đàn, giải buộc y, bình nước rửa, cùng tất cả những vật khác của Sa-môn, được phép nhận hết tại nhà đệ tử.”
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Nếu các người cần y áo, bình bát, ni-sư-đàn, bình nước rửa cùng tất cả những vật tạp của Sa-môn, thì cho phép đến đó nhận, chớ có nghi nan mà khởi tưởng tâm đắm trước.”
Bấy giờ, Thế Tôn nói pháp vi diệu cho gia chủ Cấp Cô Độc. Nói pháp vi diệu xong, Phật rời chỗ ngồi đứng dậy ra về.
Lúc bấy giờ, Cấp Cô Độc nơi bốn cửa thành lại bố thí rộng rãi. Lần thứ năm ở trong chợ, lần thứ sáu ở tại nhà. Ai cần đồ ăn thì cho đồ ăn, cần thức uống thì cho thức uống, cần xe cộ, kỹ nhạc, hương xông, anh lạc, đều cho tất cả.
Thế Tôn nghe Gia chủ Cấp Cô Độc bố thí rộng rãi trong bốn cửa thành, và nơi chợ lớn; bố thí cho kẻ nghèo thiếu. Nơi nhà lại bố thí vô lượng. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Trong hàng đệ tử của Ta, Ưu-bà-tắc ưa thích bố thí bậc nhất đó là Gia chủ Tu-đạt.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
聞如是:
一時,佛在舍衛國祇樹給孤獨 T 0564b20園。
爾時,世尊告諸比丘:「檀越施主當云何 T 0564b21承事、供養,精進、持戒諸賢聖人?」
爾時,諸比丘 T 0564b22白世尊曰:「世尊是諸法之王,唯願世尊與 T 0564b23諸比丘而說此義,盡當奉持。」
爾時,世尊告 T 0564b24諸比丘:「諦聽!諦聽!善思念之,我當與汝分 T 0564b25別其義。」
對曰:「如是,世尊!」爾時,諸比丘從佛 T 0564b26受教。
世尊告曰:「檀越施主承事、供養,精進、 T 0564b27持戒諸多聞者,猶如與迷者指示其路,糧 T 0564b28食乏短而給施食,恐怖之人令無憂惱,驚 T 0564b29畏者教令莫懼,無所歸者與作覆護,盲者 T 0564c01作眼目,與病作醫王。猶如田家農夫修治 T 0564c02田業,除去穢草,便能成就穀食。比丘常當 T 0564c03除棄五盛陰病,求入無畏泥洹城中。如 T 0564c04是,諸比丘!檀越施主承事、供養,精進、持戒諸 T 0564c05多聞者,當施。」
爾時,阿那邠持長者集在彼 T 0564c06眾,爾時長者阿那邠持白世尊曰:「如是,世尊! T 0564c07如是,如來!一切施主及與受者猶吉祥瓶,諸 T 0564c08受施人如毘沙王,勸人行施如親父母,受 T 0564c09施之人是後世良祐,一切施主及與受者猶如 T 0564c10居士。」
世尊告曰:「如是,長者!如汝所言。」
阿那 T 0564c11邠持長者白世尊曰:「自今已後,門不安守, T 0564c12亦不拒逆比丘、比丘尼、優婆塞、優婆斯,及諸 T 0564c13行路乏糧食者。」
爾時,阿那邠持長者白世 T 0564c14尊曰:「唯願世尊及比丘眾受弟子請。」爾時,世 T 0564c15尊默然受長者請。
爾時,長者見世尊默然 T 0564c16受請,即禮佛三匝,還歸所在,到舍已,即其 T 0564c17夜辦具甘饌種種飯食,廣敷坐具,自白:「時 T 0564c18到,食具已辦,唯願世尊願時臨顧。」
爾時,世 T 0564c19尊將諸比丘眾,著衣持鉢,詣舍衛城,至長 T 0564c20者家,到已,各自就座,諸比丘僧亦各隨次 T 0564c21坐。爾時,長者見佛、比丘眾坐定,手自斟酌,行 T 0564c22種種飲食。以行種種飲食,各收鉢坐,更取 T 0564c23卑座,在如來前欲聽聞法。
爾時,長者白 T 0564c24世尊言:「善哉!如來!聽諸比丘隨所須物三 T 0564c25衣、鉢盂、鍼筒、尼師壇、衣帶、法澡罐,及餘 T 0564c26一切沙門雜物,盡聽弟子家取之。」
爾時,世尊 T 0564c27告諸比丘:「汝等若須衣裳、鉢器及尼師壇、法 T 0564c28澡罐,及餘一切沙門雜物,聽使此取,勿 T 0564c29足疑難,起想著心。」
爾時,世尊與長者阿那 T 0565a01邠持說微妙之法。說妙法已,便從坐起 T 0565a02而去。
當於爾時,阿那邠持復於四城門而 T 0565a03廣惠施,第五市中,第六在家,須食與食,須 T 0565a04漿與漿,須車乘、妓樂、香熏、瓔珞,悉皆與之。
T 0565a05爾時,世尊聞長者阿那邠持於四城門中 T 0565a06廣作惠施,復於大市布施貧乏,復於家內 T 0565a07布施無量。爾時,世尊告諸比丘:「我弟子中第 T 0565a08一優婆塞好喜布施,所謂須達長者是。」
爾時, T 0565a09諸比丘聞佛所說,歡喜奉行。
T 0565a10 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “What services and gifts should donors and almsgivers provide to diligent noble people who observe the precepts?”
SC 3The monks then said to the Bhagavān, “The Bhagavān is the king of teachings! Please, Bhagavān, teach the monks about the meaning of this. Once we’ve heard it, the monks will approve of it.”
The Bhagavān told the monks, “Listen closely! Listen closely and consider it well. I will discern the meaning of this for you.”
They replied, “Yes, Bhagavān!” The monks then accepted the teaching from the Buddha.
SC 4The Bhagavān told them, “A donor or almsgiver who renders services and gives offerings to diligent and learned people who observe the precepts is like someone who shows the way to the lost. They’re like someone who provides meals to those in need of food. They’re like someone who puts anxious people at ease. They’re like someone who instructs the fearful to not be afraid. They’re like someone who gives shelter to those without refuge. They’re like someone who serves as eyes for the blind or a king of medicine for the sick.
SC 5“They’re like a farmer cultivating their land. They remove debris and weeds so that they can harvest their crop. A monk must constantly abandon the illness of the five proliferating aggregates as he seeks to enter the city of Nirvāṇa fearlessly. Thus, monks, should a donor or almsgiver be generous when providing services and offerings to diligent and learned people who observe the precepts.”
SC 6The wealthy man Anāthapiṇḍada was in the audience at the time. He then said to the Bhagavān, “So it is, Bhagavān! So it is, Tathāgata! All donors and their recipients are like auspicious vases. Those who accept their donations are like King Vaiśravaṇa. They encourage people to practice generosity like a friend or parent. A person who accepts donations will have excellent fortune in the next life. All donors and their recipients are like householders.”
The Bhagavān told him, “So it is, wealthy man. It’s as you say.”
SC 7The wealthy man Anāthapiṇḍada said to the Bhagavān, “From now on, my door won’t be guarded, nor will monks, nuns, laymen, laywomen, or travelers be refused who are in need of a meal.”
SC 8Anāthapiṇḍada then said to the Bhagavān, “Please let the Bhagavān and the assembly of monks accept a disciple’s invitation.”
The Bhagavān then silently accepted that wealthy man’s invitation.
SC 9Seeing that the Bhagavān had silently accepted his invitation, that wealthy man then bowed to the Buddha, circled him three times, and returned to his home. Arriving at his house, he prepared a variety of sweet delicacies for the evening and arranged for a sitting area. He then sent word, “When you arrive, the meal will be fully prepared. Please let the Bhagavān come when it’s convenient.”
SC 10The Bhagavān then led the assembly of monks, putting on his robes and taking his bowl to that wealthy man’s household in Śrāvastī. When they arrived, he prepared his own seat, and the assembly of monks each seated themselves in their order.
SC 11Seeing that the Buddha and assembly of monks were seated and settled, the wealthy man then served them a variety of foods with his own hands. As he gave out those various meals, they each took a bowl and sat. He then brought out a humble chair and sat in front of the Buddha hoping to hear the Dharma.
SC 12That wealthy man then said to the Bhagavān, “It’d be good if the Tathāgata permitted the monks to have the things that they need, such as three robes, a bowl, needle, tube, sitting mat, filter cloth, water basin, and the rest of an ascetic’s items. Permit them all to get these things from my family.”
SC 13The Bhagavān then addressed the monks, “If you need robes, bowls, sitting mats, water basins, or any other items of an ascetic, you may get them here. Don’t hesitate or make excuses about attachment.”
SC 14Then, the Bhagavān and Anāthapiṇḍada had a discussion about the sublime Dharma. After discussing the sublime Dharma, the Buddha rose from his seat and departed.
SC 15At a later time, Anāthapiṇḍada gave out gifts broadly at each of the city’s four gates, a fifth in the market, and a sixth at his home. He gave food if people needed food and drink if drink was needed. He provided to everyone what carts, music, incense, and jewelry that they needed.
SC 16The Bhagavān heard about Anāthapiṇḍada giving out gifts broadly at the city’s four gates, that he had also given to the needy in the marketplace, and that he again gave measureless gifts from inside his own home.
SC 17The Bhagavān then told the monks, “Among my disciples, the layman who delights most in charity is that wealthy man Sudatta.”
SC 18When the monks heard what the Buddha taught, they rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Đàn-việt thí chủ thừa sự, cúng dường các bậc Hiền thánh tinh tấn trì giới như thế nào?”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo bạch Thế Tôn:
“Thế Tôn là chủ các pháp. Xin nguyện Thế Tôn nói nghĩa này cho các Tỳ-kheo. Nghe rồi, chúng con sẽ thọ trì.”
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Hãy lắng nghe, lắng nghe, hãy suy nghĩ kỹ, Ta phân biệt nghĩa này cho các ngươi.”
Các Tỳ-kheo bạch:
“Kính vâng, bạch Thế Tôn.”
Các Tỳ-kheo vang nghe những lời Phật dạy như vậy. Thế Tôn bảo:
“Đàn-việt thí chủ mà thừa sự, cúng dường các bậc đa văn, tinh tấn trì giới, cũng giống như người lạc lối được chỉ đường, người thiếu thốn lương thực được cung cấp thức ăn, người sợ hãi được khiến không ưu phiền, người kinh sợ được chỉ bảo không kinh sợ, người không nơi nương tựa được che chở, người mù đợc có mắt, y vương cho người bệnh; giống như nông phu ở quê làm ruộng, trừ khử cỏ dại để có thể phát triển cây lúa. Tỳ-kheo hãy thường nên trừ khử bệnh của năm thủ uẩn, cầu mong vào thành Niết-bàn, chỗ không có sợ hãi. Như vậy, này các Tỳ-kheo, đàn-việt thí chủ thừa sự cúng dường các bậc đa văn tinh tấn trì giới là như vậy.”
Lúc bấy giờ, gia chủ Cấp Cô Độc đang ở trong chúng. Gia chủ Cấp Cô Độc bạch Thế Tôn:
“Thật vậy, bạch Thế Tôn. Thật vậy, bạch Như Lai. Tất cả thí chủ đến với người nhận, giống như bình cát tường. Người nhận bố thí như vua Bình-sa. Khuyên người hành bố thí như cha mẹ thân; người nhận thí là phước lành đời sau. Tất cả mọi thí chủ đến với người nhận giống như cư sĩ.”
Thế Tôn bảo:
“Thật vậy, Gia chủ. Như những gì ông đã nói.”
Gia chủ Cấp Cô Độc bạch Thế Tôn:
“Từ nay về sau, cửa nhà con không đóng kín, cũng không cự tuyệt Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, cùng những người đi đường thiếu lương thực.”
Bấy giờ, gia chủ Cấp Cô Độc bạch Thế Tôn:
“Nguyện xin Thế Tôn cùng chúng Tỳ-kheo nhận lời thỉnh của đệ tử.”
Thế Tôn im lặng nhận lời thỉnh của gia chủ. Gia chủ thấy Thế Tôn im lặng nhận lời, liền lễ Phật, nhiễu quanh ba vòng, rồi trở về chỗ ở. Đến nhà rồi, ngay trong đêm đó ông bày biện thịnh soạn đủ các loại đồ ăn, thức uống ngon ngọt, trải tọa cụ rộng rãi xong, tự đến báo giờ:
“Thức ăn đã dọn xong. Cúi xin Thế Tôn kịp thời quang lâm chiếu cố.”
Bấy giờ, Thế Tôn dẫn chúng Tỳ-kheo, khóac y ôm bát đến nhà gia chủ tại thành Xá-vệ. Đến nơi, mọi người ngồi vào chỗ của mình, và các Tỳ-kheo Tăng cũng theo thứ tự mà ngồi.
Gia chủ thấy Phật và chúng Tỳ-kheo ngồi đã an định rồi, tự tay đi dâng các thứ đồ ăn thức uống. Sau khi ăn xong, thu dọn bát, ông đến ngồi chỗ thấp trước Như Lai, để nghe pháp. Gia chủ bấy giờ bạch Thế Tôn:
“Lành thay, Như Lai cho phép các Tỳ-kheo tùy theo những vật cần như ba y, bình bát, ống đựng kim, ni-sư-đàn, giải buộc y, bình nước rửa, cùng tất cả những vật khác của Sa-môn, được phép nhận hết tại nhà đệ tử.”
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Nếu các người cần y áo, bình bát, ni-sư-đàn, bình nước rửa cùng tất cả những vật tạp của Sa-môn, thì cho phép đến đó nhận, chớ có nghi nan mà khởi tưởng tâm đắm trước.”
Bấy giờ, Thế Tôn nói pháp vi diệu cho gia chủ Cấp Cô Độc. Nói pháp vi diệu xong, Phật rời chỗ ngồi đứng dậy ra về.
Lúc bấy giờ, Cấp Cô Độc nơi bốn cửa thành lại bố thí rộng rãi. Lần thứ năm ở trong chợ, lần thứ sáu ở tại nhà. Ai cần đồ ăn thì cho đồ ăn, cần thức uống thì cho thức uống, cần xe cộ, kỹ nhạc, hương xông, anh lạc, đều cho tất cả.
Thế Tôn nghe Gia chủ Cấp Cô Độc bố thí rộng rãi trong bốn cửa thành, và nơi chợ lớn; bố thí cho kẻ nghèo thiếu. Nơi nhà lại bố thí vô lượng. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Trong hàng đệ tử của Ta, Ưu-bà-tắc ưa thích bố thí bậc nhất đó là Gia chủ Tu-đạt.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “What services and gifts should donors and almsgivers provide to diligent noble people who observe the precepts?”
SC 3The monks then said to the Bhagavān, “The Bhagavān is the king of teachings! Please, Bhagavān, teach the monks about the meaning of this. Once we’ve heard it, the monks will approve of it.”
The Bhagavān told the monks, “Listen closely! Listen closely and consider it well. I will discern the meaning of this for you.”
They replied, “Yes, Bhagavān!” The monks then accepted the teaching from the Buddha.
SC 4The Bhagavān told them, “A donor or almsgiver who renders services and gives offerings to diligent and learned people who observe the precepts is like someone who shows the way to the lost. They’re like someone who provides meals to those in need of food. They’re like someone who puts anxious people at ease. They’re like someone who instructs the fearful to not be afraid. They’re like someone who gives shelter to those without refuge. They’re like someone who serves as eyes for the blind or a king of medicine for the sick.
SC 5“They’re like a farmer cultivating their land. They remove debris and weeds so that they can harvest their crop. A monk must constantly abandon the illness of the five proliferating aggregates as he seeks to enter the city of Nirvāṇa fearlessly. Thus, monks, should a donor or almsgiver be generous when providing services and offerings to diligent and learned people who observe the precepts.”
SC 6The wealthy man Anāthapiṇḍada was in the audience at the time. He then said to the Bhagavān, “So it is, Bhagavān! So it is, Tathāgata! All donors and their recipients are like auspicious vases. Those who accept their donations are like King Vaiśravaṇa. They encourage people to practice generosity like a friend or parent. A person who accepts donations will have excellent fortune in the next life. All donors and their recipients are like householders.”
The Bhagavān told him, “So it is, wealthy man. It’s as you say.”
SC 7The wealthy man Anāthapiṇḍada said to the Bhagavān, “From now on, my door won’t be guarded, nor will monks, nuns, laymen, laywomen, or travelers be refused who are in need of a meal.”
SC 8Anāthapiṇḍada then said to the Bhagavān, “Please let the Bhagavān and the assembly of monks accept a disciple’s invitation.”
The Bhagavān then silently accepted that wealthy man’s invitation.
SC 9Seeing that the Bhagavān had silently accepted his invitation, that wealthy man then bowed to the Buddha, circled him three times, and returned to his home. Arriving at his house, he prepared a variety of sweet delicacies for the evening and arranged for a sitting area. He then sent word, “When you arrive, the meal will be fully prepared. Please let the Bhagavān come when it’s convenient.”
SC 10The Bhagavān then led the assembly of monks, putting on his robes and taking his bowl to that wealthy man’s household in Śrāvastī. When they arrived, he prepared his own seat, and the assembly of monks each seated themselves in their order.
SC 11Seeing that the Buddha and assembly of monks were seated and settled, the wealthy man then served them a variety of foods with his own hands. As he gave out those various meals, they each took a bowl and sat. He then brought out a humble chair and sat in front of the Buddha hoping to hear the Dharma.
SC 12That wealthy man then said to the Bhagavān, “It’d be good if the Tathāgata permitted the monks to have the things that they need, such as three robes, a bowl, needle, tube, sitting mat, filter cloth, water basin, and the rest of an ascetic’s items. Permit them all to get these things from my family.”
SC 13The Bhagavān then addressed the monks, “If you need robes, bowls, sitting mats, water basins, or any other items of an ascetic, you may get them here. Don’t hesitate or make excuses about attachment.”
SC 14Then, the Bhagavān and Anāthapiṇḍada had a discussion about the sublime Dharma. After discussing the sublime Dharma, the Buddha rose from his seat and departed.
SC 15At a later time, Anāthapiṇḍada gave out gifts broadly at each of the city’s four gates, a fifth in the market, and a sixth at his home. He gave food if people needed food and drink if drink was needed. He provided to everyone what carts, music, incense, and jewelry that they needed.
SC 16The Bhagavān heard about Anāthapiṇḍada giving out gifts broadly at the city’s four gates, that he had also given to the needy in the marketplace, and that he again gave measureless gifts from inside his own home.
SC 17The Bhagavān then told the monks, “Among my disciples, the layman who delights most in charity is that wealthy man Sudatta.”
SC 18When the monks heard what the Buddha taught, they rejoiced and approved.