“Thưa ngài Nāgasena, ngài được bao nhiêu năm tu?”
“Tâu đại vương, tôi được bảy năm tu.”
“Thưa ngài, bảy đó là gì? Ngài là bảy, hay sự tính đếm là bảy?”
Vào lúc bấy giờ, đức vua Milinda đã được chưng diện với mọi thứ trang sức, đã được trang điểm và phục sức, có bóng (chiếu xuống) được nhìn thấy ở mặt đất, có bóng (chiếu xuống) được nhìn thấy ở chậu nước nữa. Khi ấy, đại đức Nāgasena đã nói với đức vua Milinda điều này:
“Tâu đại vương, cái bóng này của đại vương được nhìn thấy ở mặt đất và ở chậu nước. Tâu đại vương, thế thì đại vương (đây) là đức vua hay cái bóng là đức vua?”
“Thưa ngài Nāgasena, trẫm (đây) là đức vua, cái bóng này không phải là đức vua. Tuy nhiên, nương vào trẫm (đây) mà có được cái bóng.”
“Tâu đại vương, tương tợ y như thế, việc tính đếm các năm tu là bảy, tôi (đây) không phải là bảy. Tuy nhiên, nương vào tôi (đây) mà có được con số bảy. Tâu đại vương, đại vương hãy hiểu như ví dụ về cái bóng.”
“Thưa ngài Nāgasena, thật là kỳ diệu! Thưa ngài Nāgasena, thật là phi thường! Các sự ứng đối câu hỏi rất tuyệt vời đã được trình bày.”
“Kativassosi tvaṁ, bhante nāgasenā”ti?
“Sattavassohaṁ, mahārājā”ti.
“Ke te, bhante, satta, tvaṁ vā satta, gaṇanā vā sattā”ti?
Tena kho pana samayena milindassa rañño sabbābharaṇapaṭimaṇḍitassa alaṅkatapaṭiyattassa pathaviyaṁ chāyā dissati, udakamaṇike ca chāyā dissati.
Atha kho āyasmā nāgaseno milindaṁ rājānaṁ etadavoca—
“ayaṁ te, mahārāja, chāyā pathaviyaṁ udakamaṇike ca dissati, kiṁ pana, mahārāja, tvaṁ vā rājā, chāyā vā rājā”ti?
“Ahaṁ, bhante nāgasena, rājā, nāyaṁ chāyā rājā, maṁ pana nissāya chāyā pavattatī”ti.
“Evameva kho, mahārāja, vassānaṁ gaṇanā satta, na panāhaṁ satta, maṁ pana nissāya satta pavattati, chāyūpamaṁ, mahārājā”ti.
“Acchariyaṁ, bhante nāgasena, abbhutaṁ, bhante nāgasena, aticitrāni pañhapaṭibhānāni visajjitānī”ti.
Vassagaṇanapañho dutiyo.
PTS cs 2 ‘How many years seniority have you, Nāgasena?’
‘Seven, your Majesty.’
‘But how can you say it is your “seven?” Is it you who are “seven,” or the number that is “seven?”’
Now that moment the figure of the king, decked in all the finery of his royal ornaments, cast its shadow on the ground, and was reflected in a vessel of water. And Nāgasena asked him: ‘Your figure, O king, is now shadowed upon the ground, and reflected in the water, how now, are you the king, or is the reflection the king?’
‘I am the king, Nāgasena, but the shadow comes into existence because of me.’
‘Just even so, O king, the number of the years is seven, I am not seven. But it is because of me, O king, that the number seven has come into existence; and it is mine in the same sense as the shadow is yours.’ PTS vp En 46
‘Most wonderful again, and strange, Nāgasena. Well has the question put to you, most difficult though it was, been solved!’
“Thưa ngài Nāgasena, ngài được bao nhiêu năm tu?”
“Tâu đại vương, tôi được bảy năm tu.”
“Thưa ngài, bảy đó là gì? Ngài là bảy, hay sự tính đếm là bảy?”
Vào lúc bấy giờ, đức vua Milinda đã được chưng diện với mọi thứ trang sức, đã được trang điểm và phục sức, có bóng (chiếu xuống) được nhìn thấy ở mặt đất, có bóng (chiếu xuống) được nhìn thấy ở chậu nước nữa. Khi ấy, đại đức Nāgasena đã nói với đức vua Milinda điều này:
“Tâu đại vương, cái bóng này của đại vương được nhìn thấy ở mặt đất và ở chậu nước. Tâu đại vương, thế thì đại vương (đây) là đức vua hay cái bóng là đức vua?”
“Thưa ngài Nāgasena, trẫm (đây) là đức vua, cái bóng này không phải là đức vua. Tuy nhiên, nương vào trẫm (đây) mà có được cái bóng.”
“Tâu đại vương, tương tợ y như thế, việc tính đếm các năm tu là bảy, tôi (đây) không phải là bảy. Tuy nhiên, nương vào tôi (đây) mà có được con số bảy. Tâu đại vương, đại vương hãy hiểu như ví dụ về cái bóng.”
“Thưa ngài Nāgasena, thật là kỳ diệu! Thưa ngài Nāgasena, thật là phi thường! Các sự ứng đối câu hỏi rất tuyệt vời đã được trình bày.”
“Kativassosi tvaṁ, bhante nāgasenā”ti?
“Sattavassohaṁ, mahārājā”ti.
“Ke te, bhante, satta, tvaṁ vā satta, gaṇanā vā sattā”ti?
Tena kho pana samayena milindassa rañño sabbābharaṇapaṭimaṇḍitassa alaṅkatapaṭiyattassa pathaviyaṁ chāyā dissati, udakamaṇike ca chāyā dissati.
Atha kho āyasmā nāgaseno milindaṁ rājānaṁ etadavoca—
“ayaṁ te, mahārāja, chāyā pathaviyaṁ udakamaṇike ca dissati, kiṁ pana, mahārāja, tvaṁ vā rājā, chāyā vā rājā”ti?
“Ahaṁ, bhante nāgasena, rājā, nāyaṁ chāyā rājā, maṁ pana nissāya chāyā pavattatī”ti.
“Evameva kho, mahārāja, vassānaṁ gaṇanā satta, na panāhaṁ satta, maṁ pana nissāya satta pavattati, chāyūpamaṁ, mahārājā”ti.
“Acchariyaṁ, bhante nāgasena, abbhutaṁ, bhante nāgasena, aticitrāni pañhapaṭibhānāni visajjitānī”ti.
Vassagaṇanapañho dutiyo.