Nội dung dưới đây được dịch tự động. Có thể chưa hoàn toàn chính xác về thuật ngữ Phật học. Vui lòng tham chiếu bản gốc tiếng Anh hoặc Pāli để đối chiếu.
Trong cõi nhân gian, ít người sang tới bến bờ bên kia,
Phần còn lại chỉ quanh quẩn chạy xuôi ngược bên bờ nầy,
Nhưng những ai sống đúng pháp, thuận theo Diệu Pháp đã được khéo giảng,
Họ sẽ vượt qua khỏi cõi chết, vốn là nơi cực kỳ khó vượt qua.
Từ bỏ trạng thái u ám, bậc trí nên tu tập trạng thái sáng lạng,
Từ bỏ gia đình để đi vào đời sống không gia đình; trong sự độc cư vắng vẻ, nơi thật khó tìm thấy niềm vui,
Một người nên tìm kiếm niềm hỷ lạc tại nơi đó, sau khi đã từ bỏ các dục lạc, và không còn tâm sở hữu,
Vị ấy nên thanh lọc tự thân khỏi những cấu uế của tâm theo mọi phương cách.
Vì kẻ nào đã tu tập thuần thục với tâm an tịnh các giác chi (yếu tố của sự tỉnh thức trọn vẹn),
Sau khi từ bỏ cái tôi (ngã chấp), những ai hoan hỷ trong sự không chấp trước,
Đã đoạn tận các lậu hoặc, tỏa sáng rực rỡ, họ được giải thoát ngay giữa thế gian này.
Điều cần làm thì lại bỏ bê, nhưng điều không nên làm thì lại làm,
Với kẻ kiêu mạn và phóng dật, các lậu hoặc của họ ngày càng tăng trưởng.
Nhưng với những ai luôn thực hành đúng đắn phép niệm thân (mindfulness of the body),
Không thực hành những điều không nên làm, kiên trì trong những việc cần phải làm,
Với những bậc chánh niệm và tỉnh giác trọn vẹn ấy, lậu hoặc của họ sẽ bị tận diệt.
Những kẻ luôn tìm kiếm lỗi lầm nơi người khác, thường xuyên nhìn thấy sự xúc phạm,
Với họ, các lậu hoặc ngày càng tăng trưởng, họ còn ở rất xa sự đoạn tận các lậu hoặc.
Với những bậc chuyên tâm vào sự tỉnh thức, tu tập cả ngày lẫn đêm,
Chuyên tâm hướng về Niết-bàn (Nibbāna), các lậu hoặc sẽ được lắng dịu.
Với những bậc mà lậu hoặc đã đoạn tận, không còn lệ thuộc vào các nguồn thực phẩm (dục lạc),
Với những bậc mà nơi nương tựa là sự giải thoát KHÔNG (empty) hoặc VÔ TƯỚNG (signless),
Tựa như chim bay giữa hư không, dấu chân của họ thật khó mà tìm thấy.
Chẳng phải nhờ vào giới luật hay lời thệ nguyện, hay qua sự học rộng hiểu nhiều,
Hay qua sự chứng đắc định lực, hoặc qua đời sống ẩn dật độc cư,
Mà ta đạt được niềm hạnh phúc của sự ly dục, vốn không được thực hành bởi những người thế tục;
Chớ để một tu sĩ tự tin (thỏa mãn) khi mà sự đoạn tận các lậu hoặc vẫn chưa đạt được.
Đây không phải là lúc để phóng dật, khi mà sự đoạn tận các lậu hoặc vẫn chưa đạt được,
Sống phóng dật, kẻ ấy sẽ chuốc lấy khổ đau, tựa như hươu mẹ bước theo sau gót sư tử.
Có kẻ lại rơi vào trong bào thai (tái sanh), kẻ ác độc đi vào cõi u minh,
Bậc chánh hạnh sanh lên cõi Trời, bậc đoạn tận lậu hoặc đạt được giải thoát.
Tựa như một hồ nước sâu thẳm, trong trẻo và không chút gợn sóng,
Cũng vậy, bậc trí luôn đầy tự tại sau khi lắng nghe Giáo Pháp (Dhamma).
Bậc mà sự chiến thắng của Ngài không thể bị đảo ngược, bậc mà sự chiến thắng không bao giờ kết thúc,
Đức Phật, bậc có sự tinh tấn phi thường, con sẽ dẫn dắt Bậc không lối dắt đi theo nẻo đường nào?
Nơi Ngài không còn tham dục, dính mắc hay khao khát để dẫn dắt Ngài đi đến bất cứ đâu,
Đức Phật, bậc có phạm vi vô tận, con sẽ dẫn dắt Bậc không lối dắt đi theo nẻo đường nào?
Phẩm Các Lậu Hoặc
Amongst humans few people go beyond,
the rest of the people run down the bank,
but those who live righteously, conforming with this well-taught Dhamma,
those folk will go beyond the realm of death, which is very hard to cross.
Having abandoned the dark state, the wise ones should develop the bright,
having gone forth to homelessness from home; in solitude, where it is hard to delight,
one should seek to delight in that place, having given up sense pleasures, and having no possessions,
he should purify the self of defilements of mind in every way.
For he who has well developed with peaceful mind the factors of complete awakening,
having given up the self, those who delight in being unattached,
pollutant-free, shining forth, are emancipated in the world.
That to be done is rejected, but what is not to be done is done,
for the insolent, the heedless, their pollutants increase.
But for those who always properly undertake mindfulness of the body
who do not practice what is not to be done, persisting in what is to be done,
for those mindful ones, those fully aware, their pollutants are destroyed.
Those who look for others’ fault, who constantly perceive offence,
for them the pollutants increase, they are far from their destruction.
For those devoted to being alert, who train both by day and by night,
who are intent on Nibbāna, the pollutants are laid to rest.
For those whose pollutants are destroyed, who are not dependent on the foods,
for those whose resort is the liberation that is empty or signless,
like the birds in the sky, their footprint is hard to find.
Not even through virtue or vows, or again through great learning,
or through the attainment of concentration, or through a secluded dwelling,
do we attain the happiness of renunciation, not practised by worldly people;
let a monastic not be confident as long as the destruction of the pollutants is unattained.
This is not the time to be heedless, while the destruction of the pollutants is unattained,
heedless he follows suffering, like the mother of deer follows the lion.
Some fall back into the womb, but those who are wicked in the underworld,
the righteous go to heaven, those who are pollutant-free are emancipated.
Like a lake that is deep, clear and unruffled,
just so the wise are confident after listening to Dhamma.
He whose victory cannot be undone, whose victory does not come to an end,
the Buddha, the one of superior effort, by what path will you lead the pathless one?
For him there is no desire, attachment, or craving to lead him anywhere,
the Buddha, whose range is endless, by what path will you lead the pathless one?
The Chapter about the Pollutants
Trong cõi nhân gian, ít người sang tới bến bờ bên kia,
Phần còn lại chỉ quanh quẩn chạy xuôi ngược bên bờ nầy,
Nhưng những ai sống đúng pháp, thuận theo Diệu Pháp đã được khéo giảng,
Họ sẽ vượt qua khỏi cõi chết, vốn là nơi cực kỳ khó vượt qua.
Từ bỏ trạng thái u ám, bậc trí nên tu tập trạng thái sáng lạng,
Từ bỏ gia đình để đi vào đời sống không gia đình; trong sự độc cư vắng vẻ, nơi thật khó tìm thấy niềm vui,
Một người nên tìm kiếm niềm hỷ lạc tại nơi đó, sau khi đã từ bỏ các dục lạc, và không còn tâm sở hữu,
Vị ấy nên thanh lọc tự thân khỏi những cấu uế của tâm theo mọi phương cách.
Vì kẻ nào đã tu tập thuần thục với tâm an tịnh các giác chi (yếu tố của sự tỉnh thức trọn vẹn),
Sau khi từ bỏ cái tôi (ngã chấp), những ai hoan hỷ trong sự không chấp trước,
Đã đoạn tận các lậu hoặc, tỏa sáng rực rỡ, họ được giải thoát ngay giữa thế gian này.
Điều cần làm thì lại bỏ bê, nhưng điều không nên làm thì lại làm,
Với kẻ kiêu mạn và phóng dật, các lậu hoặc của họ ngày càng tăng trưởng.
Nhưng với những ai luôn thực hành đúng đắn phép niệm thân (mindfulness of the body),
Không thực hành những điều không nên làm, kiên trì trong những việc cần phải làm,
Với những bậc chánh niệm và tỉnh giác trọn vẹn ấy, lậu hoặc của họ sẽ bị tận diệt.
Những kẻ luôn tìm kiếm lỗi lầm nơi người khác, thường xuyên nhìn thấy sự xúc phạm,
Với họ, các lậu hoặc ngày càng tăng trưởng, họ còn ở rất xa sự đoạn tận các lậu hoặc.
Với những bậc chuyên tâm vào sự tỉnh thức, tu tập cả ngày lẫn đêm,
Chuyên tâm hướng về Niết-bàn (Nibbāna), các lậu hoặc sẽ được lắng dịu.
Với những bậc mà lậu hoặc đã đoạn tận, không còn lệ thuộc vào các nguồn thực phẩm (dục lạc),
Với những bậc mà nơi nương tựa là sự giải thoát KHÔNG (empty) hoặc VÔ TƯỚNG (signless),
Tựa như chim bay giữa hư không, dấu chân của họ thật khó mà tìm thấy.
Chẳng phải nhờ vào giới luật hay lời thệ nguyện, hay qua sự học rộng hiểu nhiều,
Hay qua sự chứng đắc định lực, hoặc qua đời sống ẩn dật độc cư,
Mà ta đạt được niềm hạnh phúc của sự ly dục, vốn không được thực hành bởi những người thế tục;
Chớ để một tu sĩ tự tin (thỏa mãn) khi mà sự đoạn tận các lậu hoặc vẫn chưa đạt được.
Đây không phải là lúc để phóng dật, khi mà sự đoạn tận các lậu hoặc vẫn chưa đạt được,
Sống phóng dật, kẻ ấy sẽ chuốc lấy khổ đau, tựa như hươu mẹ bước theo sau gót sư tử.
Có kẻ lại rơi vào trong bào thai (tái sanh), kẻ ác độc đi vào cõi u minh,
Bậc chánh hạnh sanh lên cõi Trời, bậc đoạn tận lậu hoặc đạt được giải thoát.
Tựa như một hồ nước sâu thẳm, trong trẻo và không chút gợn sóng,
Cũng vậy, bậc trí luôn đầy tự tại sau khi lắng nghe Giáo Pháp (Dhamma).
Bậc mà sự chiến thắng của Ngài không thể bị đảo ngược, bậc mà sự chiến thắng không bao giờ kết thúc,
Đức Phật, bậc có sự tinh tấn phi thường, con sẽ dẫn dắt Bậc không lối dắt đi theo nẻo đường nào?
Nơi Ngài không còn tham dục, dính mắc hay khao khát để dẫn dắt Ngài đi đến bất cứ đâu,
Đức Phật, bậc có phạm vi vô tận, con sẽ dẫn dắt Bậc không lối dắt đi theo nẻo đường nào?
Phẩm Các Lậu Hoặc
Amongst humans few people go beyond,
the rest of the people run down the bank,
but those who live righteously, conforming with this well-taught Dhamma,
those folk will go beyond the realm of death, which is very hard to cross.
Having abandoned the dark state, the wise ones should develop the bright,
having gone forth to homelessness from home; in solitude, where it is hard to delight,
one should seek to delight in that place, having given up sense pleasures, and having no possessions,
he should purify the self of defilements of mind in every way.
For he who has well developed with peaceful mind the factors of complete awakening,
having given up the self, those who delight in being unattached,
pollutant-free, shining forth, are emancipated in the world.
That to be done is rejected, but what is not to be done is done,
for the insolent, the heedless, their pollutants increase.
But for those who always properly undertake mindfulness of the body
who do not practice what is not to be done, persisting in what is to be done,
for those mindful ones, those fully aware, their pollutants are destroyed.
Those who look for others’ fault, who constantly perceive offence,
for them the pollutants increase, they are far from their destruction.
For those devoted to being alert, who train both by day and by night,
who are intent on Nibbāna, the pollutants are laid to rest.
For those whose pollutants are destroyed, who are not dependent on the foods,
for those whose resort is the liberation that is empty or signless,
like the birds in the sky, their footprint is hard to find.
Not even through virtue or vows, or again through great learning,
or through the attainment of concentration, or through a secluded dwelling,
do we attain the happiness of renunciation, not practised by worldly people;
let a monastic not be confident as long as the destruction of the pollutants is unattained.
This is not the time to be heedless, while the destruction of the pollutants is unattained,
heedless he follows suffering, like the mother of deer follows the lion.
Some fall back into the womb, but those who are wicked in the underworld,
the righteous go to heaven, those who are pollutant-free are emancipated.
Like a lake that is deep, clear and unruffled,
just so the wise are confident after listening to Dhamma.
He whose victory cannot be undone, whose victory does not come to an end,
the Buddha, the one of superior effort, by what path will you lead the pathless one?
For him there is no desire, attachment, or craving to lead him anywhere,
the Buddha, whose range is endless, by what path will you lead the pathless one?
The Chapter about the Pollutants