Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại xóm Điều ngưu, Câu-lưu-sưu. Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Nay, Ta sẽ vì các ông mà nói pháp ban đầu, khoảng giữa, sau cùng đều thiện, thiện nghĩa, thiện vị, thuần nhất thanh tịnh, phạm hạnh trong sạch, đó là kinh Đệ nhất nghĩa không. Hãy lắng nghe và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì ngươi mà nói.
“Thế nào là kinh Đệ nhất nghĩa không? Này các Tỳ-kheo, khi mắt sanh thì nó không có chỗ đến; lúc diệt thì nó không có chỗ đi. Như vậy mắt chẳng thật sanh, sanh rồi diệt mất; có nghiệp báo mà không tác giả. Ấm này diệt rồi, ấm khác tương tục, trừ pháp tục số. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng nói như vậy, trừ pháp tục số.
“Pháp tục số, tức là nói, cái này có thì cái kia có, cái này khởi thì cái kia khởi, như vô minh duyên hành, hành duyên thức, nói chi tiết đầy đủ cho đến thuần một khối khổ lớn tập khởi. Lại nữa, cái này không thì cái kia không, cái này diệt thì cái kia diệt, vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt. Như vậy, nói rộng cho đến thuần một khối khổ lớn tụ diệt.
“Này các Tỳ-kheo, đó gọi là kinh Đệ nhất nghĩa không.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住拘留搜調牛聚T 0092c13落。
爾時，世尊告諸比丘：「我今當為汝等說T 0092c14法，初、中、後善，善義善味，純一滿淨，梵行清T 0092c15白，所謂第一義空經。諦聽，善思，當為汝T 0092c16說。
「云何為第一義空經？諸比丘！眼生時無T 0092c17有來處，滅時無有去處。如是眼不實而生，T 0092c18生已盡滅，有業報而無作者，此陰滅已，異T 0092c19陰相續，除俗數法。耳、鼻、舌、身、意亦如是T 0092c20說，除俗數法。俗數法者，謂此有故彼有，此T 0092c21起故彼起，如無明緣行，行緣識……」廣說乃至T 0092c22「純大苦聚集起。又復，此無故彼無，此滅故彼T 0092c23滅，無明滅故行滅，行滅故識滅……」如是廣說，T 0092c24乃至「純大苦聚滅。比丘！是名第一義空法T 0092c25經。」
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡喜奉T 0092c26行。
T 0092c27 Thus have I heard.
SC 2At one time, the Buddha was staying in a village of the cow-herding Kuru people. At that time, the Buddha said to the monks: “I will teach you dharma which is good in its beginning, middle, and end, which is of good meaning and good flavour, entirely pure, pure for the noble life, namely: The discourse on emptiness in its ultimate meaning. Listen attentively, consider well, and I will teach you.
SC 3“What is the discourse on emptiness in its ultimate meaning?
SC 4“Monks, when the eye arises, there is no place from which it comes; when it ceases, there is no place to which it goes. Thus, the eye, being not real, arises; having arisen it ceases completely. It is a result of previous action but it has no doer.
SC 5“When these aggregates cease, other aggregates continue, with the exception of this transient dharma. It is the same with the ear, nose, tongue, body, and mind. They are exceptions to the transient dharma.
SC 6“The meaning of transient dharma is: Because this exists, that exists; because this arises, that arises, thus: Conditioned by ignorance are activities; conditioned by activities is consciousness, and so on … and thus arises this whole mass of suffering.
SC 7“And again, when this does not exist, that does not exist; when this ceases, that ceases. When ignorance ceases, activities cease; when activities cease, consciousness ceases, and so on …, and thus ceases this whole mass of suffering.
SC 8“Monks, this is called the discourse on emptiness in its ultimate meaning.”
SC 9When the Buddha had taught this discourse, the monks, having heard what the Buddha had said, were delighted and put it into practice.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại xóm Điều ngưu, Câu-lưu-sưu. Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Nay, Ta sẽ vì các ông mà nói pháp ban đầu, khoảng giữa, sau cùng đều thiện, thiện nghĩa, thiện vị, thuần nhất thanh tịnh, phạm hạnh trong sạch, đó là kinh Đệ nhất nghĩa không. Hãy lắng nghe và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì ngươi mà nói.
“Thế nào là kinh Đệ nhất nghĩa không? Này các Tỳ-kheo, khi mắt sanh thì nó không có chỗ đến; lúc diệt thì nó không có chỗ đi. Như vậy mắt chẳng thật sanh, sanh rồi diệt mất; có nghiệp báo mà không tác giả. Ấm này diệt rồi, ấm khác tương tục, trừ pháp tục số. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng nói như vậy, trừ pháp tục số.
“Pháp tục số, tức là nói, cái này có thì cái kia có, cái này khởi thì cái kia khởi, như vô minh duyên hành, hành duyên thức, nói chi tiết đầy đủ cho đến thuần một khối khổ lớn tập khởi. Lại nữa, cái này không thì cái kia không, cái này diệt thì cái kia diệt, vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt. Như vậy, nói rộng cho đến thuần một khối khổ lớn tụ diệt.
“Này các Tỳ-kheo, đó gọi là kinh Đệ nhất nghĩa không.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard.
SC 2At one time, the Buddha was staying in a village of the cow-herding Kuru people. At that time, the Buddha said to the monks: “I will teach you dharma which is good in its beginning, middle, and end, which is of good meaning and good flavour, entirely pure, pure for the noble life, namely: The discourse on emptiness in its ultimate meaning. Listen attentively, consider well, and I will teach you.
SC 3“What is the discourse on emptiness in its ultimate meaning?
SC 4“Monks, when the eye arises, there is no place from which it comes; when it ceases, there is no place to which it goes. Thus, the eye, being not real, arises; having arisen it ceases completely. It is a result of previous action but it has no doer.
SC 5“When these aggregates cease, other aggregates continue, with the exception of this transient dharma. It is the same with the ear, nose, tongue, body, and mind. They are exceptions to the transient dharma.
SC 6“The meaning of transient dharma is: Because this exists, that exists; because this arises, that arises, thus: Conditioned by ignorance are activities; conditioned by activities is consciousness, and so on … and thus arises this whole mass of suffering.
SC 7“And again, when this does not exist, that does not exist; when this ceases, that ceases. When ignorance ceases, activities cease; when activities cease, consciousness ceases, and so on …, and thus ceases this whole mass of suffering.
SC 8“Monks, this is called the discourse on emptiness in its ultimate meaning.”
SC 9When the Buddha had taught this discourse, the monks, having heard what the Buddha had said, were delighted and put it into practice.