Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật trú trong vườn Lộc dã, Tiên nhân trú xứ, nước Ba-la-nại. Bấy giờ Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Có bốn pháp, nếu thành tựu thì được gọi là bậc Đại y vương, đầy đủ các chi phần cần phải có. Những gì là bốn? Một là khéo biết bệnh; hai là khéo biết nguyên nhân của bệnh; ba là khéo biết cách đối trị bệnh; bốn là khéo biết trị bệnh để về sau bệnh không còn tái phát nữa.
“Thế nào gọi là lương y khéo biết bệnh? Lương y biết rành các chủng loại bệnh như vậy, như vậy; đó gọi là lương y khéo biết bệnh.
“Thế nào là lương y khéo biết căn nguyên của bệnh? Lương y biết rành bệnh này do gió gây nên, do đàm ấm gây nên, nước nhớt nước dãi gây nên, khí lạnh gây nên, do các sự việc hiện tại gây nên, do thời tiết gây nên; đó gọi là lương y khéo biết căn nguyên của bệnh.
“Thế nào là lương y khéo biết cách đối trị bệnh? Lương y biết rành các loại bệnh, nên thoa thuốc, nên cho mửa, cho xổ, nên nhỏ mũi, nên xông, nên cho ra mồ hôi; và những cách đối trị đại loại như vậy; đó gọi là lương y khéo biết cách đối trị.
“Thế nào là lương y khéo biết trị bệnh rồi về sau bệnh không còn tái phát nữa? Lương y khéo trị tất cả các chứng bệnh, khiến dứt trừ hoàn toàn, vĩnh viễn không tái phát trở lại sau này nữa; đó gọi là lương y khéo biết trị bệnh không còn tái phát nữa.
“Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác là Bậc Đại Y vương đã thành tựu bốn đức, chữa lành bệnh chúng sanh cũng lại như vậy. Bốn đức là gì? là Như Lai biết như thật đây là Khổ Thánh đế; biết như thật đây là Khổ tập Thánh đế; đã biết như thật đây là Khổ diệt Thánh đế, biết như thật đây là Khổ diệt đạo tích Thánh đế.
“Này các Tỳ-kheo, các lương y thế gian không biết như thật cách đối trị đối với cội gốc sanh, không biết như thật cách đối trị đối với cội gốc lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não. Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác là vị Đại Y vương, biết như thật cách đối trị đối với cội gốc sanh, lão, tử, ưu, bi, khổ, não. Vì thế nên Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác được gọi là Đại Y vương.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住波羅［木＊奈］國仙人住T 0105a25處鹿野苑中。
爾時，世尊告諸比丘：「有四法T 0105a26成就，名曰大醫王者，所應王之具、王之分。何T 0105a27等為四？一者善知病，二者善知病源，三者T 0105a28善知病對治，四者善知治病已，當來更不T 0105a29動發。云何名良醫善知病？謂良醫善知如T 0105b01是如是種種病，是名良醫善知病。云何良醫T 0105b02善知病源？謂良醫善知此病因風起、癖陰T 0105b03起、涎唾起、眾冷起、因現事起、時節起，是名T 0105b04良醫善知病源。云何良醫善知病對治？謂良T 0105b05醫善知種種病，應塗藥、應吐、應下、應灌T 0105b06鼻、應熏、應取汗。如是比種種對治，是名T 0105b07良醫善知對治。云何良醫善知治病已，於未T 0105b08來世永不動發？謂良醫善治種種病，令究T 0105b09竟除，於未來世永不復起，是名良醫善知T 0105b10治病，更不動發。
「如來、應、等正覺為大醫王，T 0105b11成就四德，療眾生病，亦復如是。云何為四？T 0105b12謂如來知此是苦聖諦如實知、此是苦集聖T 0105b13諦如實知、此是苦滅聖諦如實知、此是苦滅T 0105b14道跡聖諦如實知。諸比丘！彼世間良醫於生T 0105b15根本對治不如實知，老、病、死、憂、悲、惱、苦根本T 0105b16對治不如實知，如來、應、等正覺為大醫T 0105b17王，於生根本知對治如實知，於老、病、死、憂、T 0105b18悲、惱、苦根本對治如實知，是故如來、應、等正T 0105b19覺名大醫王。」
佛說此經已，諸比丘聞佛T 0105b20所說，歡喜奉行。
T 0105b21 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at the Residence of Sages in the Deer Preserve of Bārāṇasī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “When someone accomplishes four things, they are called the great king of doctors who possesses what a king should, with a king’s lot. What are the four? The first is skill in knowing illnesses. Second is skill in knowing the source of an illness. Third is skill in knowing the treatment for an illness. Fourth is skill in knowing that an illness won’t occur again in the future once it has been treated.
SC 3“What’s called a good doctor’s skill in knowing illnesses? It means a good doctor is skilled in knowing: ‘Such and such are the various illnesses.’ This is called a good doctor’s skill in knowing illnesses.
SC 4“What’s called a good doctor’s skill in knowing the source of an illness? It means a good doctor is skilled in knowing: ‘This illness arises because of wind … arises because of phlegm … arises because of saliva … arises because various colds … arises because present circumstances … arises because of the season.’ This is called a good doctor’s skill in knowing the source of an illness.
SC 5“What’s called good doctor’s skill in knowing the treatment for an illness? It means a good doctor is skilled in knowing: ‘Various illnesses should be treated with ointments, with emetics, with laxatives, with nasal irrigations, with suffusions, or with sweating.’ This is called a good doctor’s skill in knowing the treatment for an illness.
SC 6What’s called a good doctor’s skill in knowing that an illness won’t occur again in the future once it has been treated? It means a good doctor is skilled in treating various illnesses, bringing them to a final end to that they do not occur again in the future. This is called a good doctor’s skill in knowing that an illness won’t occur again in the future once it has been treated.
SC 7“The Tathāgata, the Arhat, the Completely Awakened One is the great king of doctors. He achieved these four virtues to heal the illness of sentient beings in the same way. What are the four? The Tathāgata knows ‘this is the noble truth of suffering,’ and he truly knows it … ‘this is the noble truth of suffering’s formation,’ and he truly knows it … ‘this is the noble truth of suffering’s cessation,’ and he truly knows it … ‘this is the noble truth of the path to suffering’s cessation,’ and he truly knows it.
SC 8“Monks, that worldly good doctor doesn’t truly know the treatment for the root of birth … doesn’t truly know the treatment for the root of old age, illness, death, sorrow, lamentation, trouble, and pain. The Tathāgata, Arhat, and Completely Awakened One is the great king of doctors who truly knows the treatment for the root of birth … truly knows the treatment for the root of old age, illness, death, sorrow, lamentation, trouble, and pain. Therefore, the Tathāgata, Arhat, and Completely Awakened One is called the great king of doctors.”
SC 9After the Buddha spoke this sūtra, the monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật trú trong vườn Lộc dã, Tiên nhân trú xứ, nước Ba-la-nại. Bấy giờ Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Có bốn pháp, nếu thành tựu thì được gọi là bậc Đại y vương, đầy đủ các chi phần cần phải có. Những gì là bốn? Một là khéo biết bệnh; hai là khéo biết nguyên nhân của bệnh; ba là khéo biết cách đối trị bệnh; bốn là khéo biết trị bệnh để về sau bệnh không còn tái phát nữa.
“Thế nào gọi là lương y khéo biết bệnh? Lương y biết rành các chủng loại bệnh như vậy, như vậy; đó gọi là lương y khéo biết bệnh.
“Thế nào là lương y khéo biết căn nguyên của bệnh? Lương y biết rành bệnh này do gió gây nên, do đàm ấm gây nên, nước nhớt nước dãi gây nên, khí lạnh gây nên, do các sự việc hiện tại gây nên, do thời tiết gây nên; đó gọi là lương y khéo biết căn nguyên của bệnh.
“Thế nào là lương y khéo biết cách đối trị bệnh? Lương y biết rành các loại bệnh, nên thoa thuốc, nên cho mửa, cho xổ, nên nhỏ mũi, nên xông, nên cho ra mồ hôi; và những cách đối trị đại loại như vậy; đó gọi là lương y khéo biết cách đối trị.
“Thế nào là lương y khéo biết trị bệnh rồi về sau bệnh không còn tái phát nữa? Lương y khéo trị tất cả các chứng bệnh, khiến dứt trừ hoàn toàn, vĩnh viễn không tái phát trở lại sau này nữa; đó gọi là lương y khéo biết trị bệnh không còn tái phát nữa.
“Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác là Bậc Đại Y vương đã thành tựu bốn đức, chữa lành bệnh chúng sanh cũng lại như vậy. Bốn đức là gì? là Như Lai biết như thật đây là Khổ Thánh đế; biết như thật đây là Khổ tập Thánh đế; đã biết như thật đây là Khổ diệt Thánh đế, biết như thật đây là Khổ diệt đạo tích Thánh đế.
“Này các Tỳ-kheo, các lương y thế gian không biết như thật cách đối trị đối với cội gốc sanh, không biết như thật cách đối trị đối với cội gốc lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não. Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác là vị Đại Y vương, biết như thật cách đối trị đối với cội gốc sanh, lão, tử, ưu, bi, khổ, não. Vì thế nên Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác được gọi là Đại Y vương.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at the Residence of Sages in the Deer Preserve of Bārāṇasī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “When someone accomplishes four things, they are called the great king of doctors who possesses what a king should, with a king’s lot. What are the four? The first is skill in knowing illnesses. Second is skill in knowing the source of an illness. Third is skill in knowing the treatment for an illness. Fourth is skill in knowing that an illness won’t occur again in the future once it has been treated.
SC 3“What’s called a good doctor’s skill in knowing illnesses? It means a good doctor is skilled in knowing: ‘Such and such are the various illnesses.’ This is called a good doctor’s skill in knowing illnesses.
SC 4“What’s called a good doctor’s skill in knowing the source of an illness? It means a good doctor is skilled in knowing: ‘This illness arises because of wind … arises because of phlegm … arises because of saliva … arises because various colds … arises because present circumstances … arises because of the season.’ This is called a good doctor’s skill in knowing the source of an illness.
SC 5“What’s called good doctor’s skill in knowing the treatment for an illness? It means a good doctor is skilled in knowing: ‘Various illnesses should be treated with ointments, with emetics, with laxatives, with nasal irrigations, with suffusions, or with sweating.’ This is called a good doctor’s skill in knowing the treatment for an illness.
SC 6What’s called a good doctor’s skill in knowing that an illness won’t occur again in the future once it has been treated? It means a good doctor is skilled in treating various illnesses, bringing them to a final end to that they do not occur again in the future. This is called a good doctor’s skill in knowing that an illness won’t occur again in the future once it has been treated.
SC 7“The Tathāgata, the Arhat, the Completely Awakened One is the great king of doctors. He achieved these four virtues to heal the illness of sentient beings in the same way. What are the four? The Tathāgata knows ‘this is the noble truth of suffering,’ and he truly knows it … ‘this is the noble truth of suffering’s formation,’ and he truly knows it … ‘this is the noble truth of suffering’s cessation,’ and he truly knows it … ‘this is the noble truth of the path to suffering’s cessation,’ and he truly knows it.
SC 8“Monks, that worldly good doctor doesn’t truly know the treatment for the root of birth … doesn’t truly know the treatment for the root of old age, illness, death, sorrow, lamentation, trouble, and pain. The Tathāgata, Arhat, and Completely Awakened One is the great king of doctors who truly knows the treatment for the root of birth … truly knows the treatment for the root of old age, illness, death, sorrow, lamentation, trouble, and pain. Therefore, the Tathāgata, Arhat, and Completely Awakened One is called the great king of doctors.”
SC 9After the Buddha spoke this sūtra, the monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.