Nếu biết yêu tự ngã,
Phải khéo bảo vệ mình,
Người trí trong ba canh,
Phải luôn tỉnh thức.
Chuyện Trưởng lão Upananda
Trước hết tự đặt mình,
Vào những gì thích đáng.
Sau mới giáo hóa người,
Người trí khỏi bị nhiễm.
Chuyện Trưởng lão Padhānikatissa (Tissa Tinh Tấn Thiền)
Hãy tự làm cho mình,
Như điều mình dạy người.
Khéo tự điều, điều người,
Khó thay tự điều phục!
Chuyện mẹ của Trưởng lão Kumārakassapa (Ca-diếp Đồng Tử)
Tự mình y chỉ mình,
Nào có y chỉ khác.
Nhờ khéo điều phục mình,
Ðược y chỉ khó được.
Chuyện thiện nam tử Mahākāla
Ðiều ác mình tự làm,
Tự mình sanh, mình tạo.
Nghiền nát kẻ ngu si,
Như kim cương, ngọc báu.
Chuyện Devadatta (Đề-bà-đạt-đa)
Phá giới quá trầm trọng,
Như dây leo bám cây
Gieo hại cho tự thân,
Như kẻ thù mong ước.
Chuyện Devadatta (Đề-bà-đạt-đa) cố ý chia rẽ Tăng
Dễ làm các điều ác,
Dễ làm tự hại mình.
Còn việc lành, việc tốt,
Thật tối thượng khó làm.
Chuyện Trưởng lão Kāla
Kẻ ngu si miệt thị,
Giáo pháp bậc La-hán,
Bậc Thánh, bậc chánh mạng.
Chính do ác kiến này,
Như quả loại cây lau
Mang quả tự hoại diệt.
Chuyện thiện nam tử Cūḷakāla
Tự mình, điều ác làm
Tự mình làm nhiễm ô,
Tự mình, ác không làm,
Tự mình làm thanh tịnh.
Tịnh, không tịnh tự mình,
Không ai thanh tịnh ai!
Chuyện Trưởng lão Attadattha (Tự Lợi)
Dầu lợi người bao nhiêu,
Chớ quên phần tư lợi,
Nhờ thắng trí tư lợi.
Hãy chuyên tâm lợi mình.
Hết phẩm Tự Ngã
Attānañce piyaṁ jaññā,
rakkheyya naṁ surakkhitaṁ;
Tiṇṇaṁ aññataraṁ yāmaṁ,
paṭijaggeyya paṇḍito.
Upanandasakyaputtattheravatthu
Attānameva paṭhamaṁ,
patirūpe nivesaye;
Athaññamanusāseyya,
na kilisseyya paṇḍito.
Padhānikatissattheravatthu
Attānañce tathā kayirā,
yathāññamanusāsati;
Sudanto vata dametha,
attā hi kira duddamo.
Kumārakassapamātuttherivatthu
Attā hi attano nātho,
ko hi nātho paro siyā;
Attanā hi sudantena,
nāthaṁ labhati dullabhaṁ.
Mahākālaupāsakavatthu
Attanā hi kataṁ pāpaṁ,
Attajaṁ attasambhavaṁ;
Abhimatthati dummedhaṁ,
Vajiraṁvasmamayaṁ maṇiṁ.
Devadattavatthu
Yassa accantadussilyaṁ,
māluvā sālamivotthataṁ;
Karoti so tathattānaṁ,
yathā naṁ icchatī diso.
Saṅghabhedaparisakkanavatthu
Sukarāni asādhūni,
attano ahitāni ca;
Yaṁ ve hitañca sādhuñca,
taṁ ve paramadukkaraṁ.
Kālattheravatthu
Yo sāsanaṁ arahataṁ,
ariyānaṁ dhammajīvinaṁ;
Paṭikkosati dummedho,
diṭṭhiṁ nissāya pāpikaṁ;
Phalāni kaṭṭhakasseva,
attaghātāya phallati.
Cūḷakālaupāsakavatthu
Attanā hi kataṁ pāpaṁ,
attanā saṅkilissati;
Attanā akataṁ pāpaṁ,
attanāva visujjhati;
Suddhī asuddhi paccattaṁ,
nāñño aññaṁ visodhaye.
Attadatthattheravatthu
Attadatthaṁ paratthena,
bahunāpi na hāpaye;
Attadatthamabhiññāya,
sadatthapasuto siyā.
Attavaggo dvādasamo.
SC 157If one would know oneself as dear,
One would keep oneself well-protected.
The wise man should guard himself
Throughout the three watches of the night.
SC 158One should first establish oneself in what is proper.
Then only could the wise man instruct others and
remain unstained.
SC 159If one would only do oneself what one instructs
others to do!
Then, well-restrained, he would well-train others.
Truly, training oneself is most difficult.
SC 160Truly oneself is one’s own protector.
What other protector could there be?
Only by being well-trained oneself
Does one obtain the true protector, so hard to gain.
SC 161By oneself is evil done;
It proceeds from oneself, it originates from oneself.
It crushes the fool,
Like a diamond crushes a precious stone.
SC 162He who covers himself with depraved conduct,
Like a creeper covers a sala tree,
Does to himself what an enemy desires for him.
SC 163It is easy to do wrong,
So harmful to oneself.
It is indeed most difficult to do good,
So beneficial to oneself.
SC 164He who scorns the teaching of the arahants,
Those nobles who live the Dhamma,
Is the fool who relies on evil views.
Like the fruit of a bamboo, he ripens to self-
destruction.
SC 165By oneself alone is evil done, by oneself one
becomes defiled.
Evil is undone by oneself, by oneself alone can one
become cleansed.
Purity and impurity arise from oneself. No one can
purify another.
SC 166Neglect not your own welfare for another’s,
However great.
If you fully understood your own welfare,
You would pursue the true attainment.
Nếu biết yêu tự ngã,
Phải khéo bảo vệ mình,
Người trí trong ba canh,
Phải luôn tỉnh thức.
Chuyện Trưởng lão Upananda
Trước hết tự đặt mình,
Vào những gì thích đáng.
Sau mới giáo hóa người,
Người trí khỏi bị nhiễm.
Chuyện Trưởng lão Padhānikatissa (Tissa Tinh Tấn Thiền)
Hãy tự làm cho mình,
Như điều mình dạy người.
Khéo tự điều, điều người,
Khó thay tự điều phục!
Chuyện mẹ của Trưởng lão Kumārakassapa (Ca-diếp Đồng Tử)
Tự mình y chỉ mình,
Nào có y chỉ khác.
Nhờ khéo điều phục mình,
Ðược y chỉ khó được.
Chuyện thiện nam tử Mahākāla
Ðiều ác mình tự làm,
Tự mình sanh, mình tạo.
Nghiền nát kẻ ngu si,
Như kim cương, ngọc báu.
Chuyện Devadatta (Đề-bà-đạt-đa)
Phá giới quá trầm trọng,
Như dây leo bám cây
Gieo hại cho tự thân,
Như kẻ thù mong ước.
Chuyện Devadatta (Đề-bà-đạt-đa) cố ý chia rẽ Tăng
Dễ làm các điều ác,
Dễ làm tự hại mình.
Còn việc lành, việc tốt,
Thật tối thượng khó làm.
Chuyện Trưởng lão Kāla
Kẻ ngu si miệt thị,
Giáo pháp bậc La-hán,
Bậc Thánh, bậc chánh mạng.
Chính do ác kiến này,
Như quả loại cây lau
Mang quả tự hoại diệt.
Chuyện thiện nam tử Cūḷakāla
Tự mình, điều ác làm
Tự mình làm nhiễm ô,
Tự mình, ác không làm,
Tự mình làm thanh tịnh.
Tịnh, không tịnh tự mình,
Không ai thanh tịnh ai!
Chuyện Trưởng lão Attadattha (Tự Lợi)
Dầu lợi người bao nhiêu,
Chớ quên phần tư lợi,
Nhờ thắng trí tư lợi.
Hãy chuyên tâm lợi mình.
Hết phẩm Tự Ngã
Attānañce piyaṁ jaññā,
rakkheyya naṁ surakkhitaṁ;
Tiṇṇaṁ aññataraṁ yāmaṁ,
paṭijaggeyya paṇḍito.
Upanandasakyaputtattheravatthu
Attānameva paṭhamaṁ,
patirūpe nivesaye;
Athaññamanusāseyya,
na kilisseyya paṇḍito.
Padhānikatissattheravatthu
Attānañce tathā kayirā,
yathāññamanusāsati;
Sudanto vata dametha,
attā hi kira duddamo.
Kumārakassapamātuttherivatthu
Attā hi attano nātho,
ko hi nātho paro siyā;
Attanā hi sudantena,
nāthaṁ labhati dullabhaṁ.
Mahākālaupāsakavatthu
Attanā hi kataṁ pāpaṁ,
Attajaṁ attasambhavaṁ;
Abhimatthati dummedhaṁ,
Vajiraṁvasmamayaṁ maṇiṁ.
Devadattavatthu
Yassa accantadussilyaṁ,
māluvā sālamivotthataṁ;
Karoti so tathattānaṁ,
yathā naṁ icchatī diso.
Saṅghabhedaparisakkanavatthu
Sukarāni asādhūni,
attano ahitāni ca;
Yaṁ ve hitañca sādhuñca,
taṁ ve paramadukkaraṁ.
Kālattheravatthu
Yo sāsanaṁ arahataṁ,
ariyānaṁ dhammajīvinaṁ;
Paṭikkosati dummedho,
diṭṭhiṁ nissāya pāpikaṁ;
Phalāni kaṭṭhakasseva,
attaghātāya phallati.
Cūḷakālaupāsakavatthu
Attanā hi kataṁ pāpaṁ,
attanā saṅkilissati;
Attanā akataṁ pāpaṁ,
attanāva visujjhati;
Suddhī asuddhi paccattaṁ,
nāñño aññaṁ visodhaye.
Attadatthattheravatthu
Attadatthaṁ paratthena,
bahunāpi na hāpaye;
Attadatthamabhiññāya,
sadatthapasuto siyā.
Attavaggo dvādasamo.