4. Simple faith

Thuở xưa, về phía đông nam thành Xá-vệ, có một con sông lớn, rất sâu và rộng, trên bờ sông ấy có một thôn xóm, gồm khoảng 500 hộ gia đình. Cư dân ở đó chưa từng nghe tin tức về sự Giải thoát, do đó hoàn toàn chìm đắm trong thế tục và những mưu cầu ích kỷ.

Đức Thế Tôn, luôn nghĩ đến sự giải thoát cho nhân loại, quyết định đến thôn xóm này để thuyết Pháp cho dân chúng. Ngài bèn đến bên bờ sông, ngồi dưới một gốc cây. Dân làng, thấy tướng hảo quang minh của Ngài, liền cung kính đến đảnh lễ Ngài. Sau khi đảnh lễ xong, Đức Phật bắt đầu thuyết Pháp cho họ, nhưng họ không tin.

Lúc ấy, Đức Phật khiến một người xuất hiện từ bờ nam của con sông, nơi nước rất sâu và dòng chảy xiết, đi trên mặt nước. Người ấy đến gần Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ Ngài.

Tất cả dân chúng, thấy cảnh tượng này, kinh ngạc hỏi người ấy từ đâu đến, "vì chúng tôi chưa từng thấy cảnh tượng nào như thế này trong đời, một người đi trên mặt nước. Xin hãy cho chúng tôi biết, điều này được thực hiện bằng phương pháp nào, và làm sao ông không bị dòng nước cuốn trôi?"

Người ấy đáp: "Tôi sống ở bờ nam con sông này, và đã luôn sống trong vô minh và si mê cho đến khi tôi nghe tin Đức Phật đang ở đây thuyết giảng con đường giải thoát. Nghe vậy, tôi đến bờ sông, không có thời gian chờ đợi để được đưa qua, tôi hỏi những người ở đó rằng sông có sâu không, và liệu tôi có thể đi qua mà không cần thuyền không. Họ nói: 'Ồ vâng! Ông có thể đi qua mà không sợ hãi.' Thế là tôi đi qua, bởi vì tôi tin. Chỉ đơn giản như vậy và không có gì hơn đã giúp tôi làm được điều ��ó."

Lúc ấy, Đức Phật nói: "Lành thay—lành thay. Tín tâm như của ông mới có thể cứu thế gian khỏi vực thẳm sâu thẳm của sinh tử luân hồi; chỉ có tín tâm như vậy mới có thể giúp họ đi qua mà không ướt chân (đến bờ bên kia)," rồi Ngài nói thêm những lời kệ sau:

“Tín tâm có thể vượt qua dòng nước lũ, như thuyền trưởng lái thuyền (qua biển cả);
\nLuôn tiến bước trong việc chiến thắng khổ đau, trí tuệ đưa ta đến bờ bên kia.
\nNgười trí sống bằng tín tâm, nhờ vào đời sống thanh tịnh của mình,
\nHưởng niềm an lạc vô ngã, và cởi bỏ mọi xiềng xích.
\nTín tâm nắm giữ trí tuệ chân thật (hoặc tìm thấy con đường);
\nGiáo Pháp dẫn đến giải thoát khỏi cái chết;
\nTừ sự lắng nghe mà có tri kiến, mang lại sự giác ngộ;
\nTín tâm, cùng với sự tuân thủ (hạnh kiểm đạo đức), là con đường của trí tuệ:
\nKiên trì vững chắc trong điều này, một người tìm thấy sự thoát khỏi khổ đau,
\nVà do đó có thể vượt qua và tho��t khỏi vực thẳm hủy diệt.”

Nghe những lời này, dân làng tràn đầy niềm hoan hỷ, và thọ trì năm giới, nhờ đó có thể tin vào Đức Phật.

Khi Đức Phật còn tại thế, có một vị trưởng giả tên là Su-lo-to (Śraddha?), rất giàu có, người mà từ nguyên tắc của tín tâm đã quyết định cúng dường Đức Phật và các đệ tử của Ngài vào ngày mùng tám mỗi tháng trong mùa an cư (tức là những tháng mưa); nhưng vào những dịp này, không một người con hay cháu nào của ông xuất hiện, vì bận rộn với những việc khác. Cuối cùng, vị trưởng giả qua đời, và vì không người con nào quan tâm đến việc cúng dường Đức Phật, một người hầu trai tên là Pi-lo-to (Vraddah?) quyết định làm điều đó.

Do đó, sau khi vay 500 đồng tiền, anh ta mời Đức Thế Tôn và 1200 vị đệ tử của Ngài đến nhà mình. Sau buổi cúng dường và khi các vị khách đã rời đi, anh ta đi nghỉ; khi thức dậy vào sáng hôm sau, anh ta thấy nhà mình đầy bạc vàng và mọi thứ châu báu.

Đến gặp Đức Phật, Đức Thế Tôn giải thích rằng đây là kết quả của tín tâm của anh ta, rồi Ngài nói thêm những lời kệ sau:

“Tín tâm là tài sản! Giới hạnh là tài sản! Khiêm tốn cũng là tài sản!
\nLắng nghe là tài sản, và Bố thí cũng vậy! Trí tuệ là bảy loại tài sản quý giá.
\nSống bằng tín tâm, luôn thanh tịnh, một người nhận thức được Chân lý (Pháp).
\nTrí tuệ như đôi dép dưới chân người bước đi.
\nTiếp nhận giáo huấn với lòng tôn kính, và không quên nó,
\nĐiều này, bất kể người ấy là ai, sinh ra như thế nào, đều là tài sản:
\nKhông cần hỏi người ấy là nam hay nữ, chỉ điều này thôi sẽ mang lại lợi ích cuối cùng.
\nBất cứ ai có trí tuệ sẽ hiểu những chân lý này.”

Nghe những lời này, Pi-lo-to có thể tin tưởng, và trở thành một đệ tử; và vợ anh ta cũng vậy, cùng với các con của anh ta.

Beal 1In the days of old, to the south-east of Śrāvastī, there was a great River, very deep and wide, on the banks of which there was a hamlet, consisting of some 500 houses, the inhabitants of which had not yet heard the news of Salvation, and were consequently immersed entirely in worldliness and selfish pursuits.
The Honoured of the world, ever thinking on the salvation of men, resolved to go to this village and preach to the people. Accordingly, he came to the river-side, and sat down beneath a tree. The village people, seeing the glory of his appearance, approached with reverence to worship him. After they had so done, Buddha began to preach to them, but they believed him not. On this Buddha caused the appearance of a man coming from the south side of the river, where the water was very deep and the current strong, walking on the surface of it; and so coming, he approached Buddha, and, bowing down, worshipped him.
All the people, seeing this appearance, asked the man in astonishment, whence he had come, “for we never in all our lives have seen such a sight as this, a man walking on the surface of the water. Tell us, then, by what artifice has this been done, and how it was you were not engulphed in the stream.” On which the man replied : “I reside on the southern bank of the river, and had ever lived in ignorance and folly till I heard that Buddha was here teaching the way of deliverance, on which, coming to the bank of the river, and not having time to wait to be carried over, I asked the men if it was deep, and whether I could not cross over without a boat. On which they said, 'Oh yes! you can cross without fear.' On this I walked over, because I believed. Simply this and nothing more enabled me to do so.” On this Buddha said: “It is well spoken—well spoken. Faith like yours alone can save the world from the yawning gulf of continual birth and death; such faith alone can enable them to walk across dryshod (to the other shore),” and then he added these lines:

“Faith can cross the flood, even as the master of the ship (steers his bark across the sea); ever advancing in the conquest of sorrow, wisdom lands us on yonder shore. The wise man who lives by faith, in virtue of his holy life, enjoys unselfish bliss, and casts off all shackles. Faith lays hold of true wisdom (or finds the path); Religion leads to deliverance from death; from hearing comes knowledge, which brings with it enlightenment; faith, width obedience (moral conduct), is the path of wisdom: firmly persevering in this, a man finds escape from pain, and is thus able to pass over and escape the gulf of destruction.”

Hearing these words, these villagers were filled with joy, and embracing the five rules, were enabled to believe on Buddha.

Beal 2When Buddha was living in the world there was a certain nobleman called Su-lo-to (Śraddha?), of great wealth, who from a principle of faith had resolved to entertain Buddha and his disciples on the eighth day of every month in Lent (i.e., the months of rain); but on these occasions none of his sons or grandsons ever made their appearance, being engrossed in other matters. At length the nobleman died, and as none of the children cared about entertaining Buddha, a servant boy called Pi-lo-to (Vraddah?) resolved to do so. Consequently, having borrowed 500 pieces of money, he proceeded to invite the Master and his 1200 disciples to his house. After the entertainment and the departure of the guests, he went to rest; when lo! on waking the next morning, he found his house full of silver and gold and all precious substances.
On going to Buddha, the Master explained that this was the result of his faith, and then added these lines:

“Faith is wealth! Obedience is wealth! Modesty also is wealth! Hearing is wealth, and so is Charity! Wisdom is sevenfold riches. Walking by Faith, ever pure, a man perceives the Truth (the Law). Wisdom is as sandals on the feet to him who walks. To receive with respect instruction, and not forget it, this, whoever he be, and however born, is wealth: no question is asked whether he be male or female, it is this alone that will bring gain at the last. Whosoever is wise will understand these truths.”

Having heard these words, Pi-lo-to was enabled to believe, and became a disciple; and so his wife also, and his children.