Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Ta không vì tất cả các Tỳ-kheo mà nói hành không buông lung, cũng chẳng phải không vì tất cả các Tỳ-kheo mà nói hành không buông lung.
“Ta không nhắm đến những hạng Tỳ-kheo nào để nói hành không buông lung? Nếu Tỳ-kheo đã chứng đắc A-la-hán, đã diệt tận các lậu, đã rời bỏ các gánh nặng, đã đạt được mục đích của mình, đã tận trừ các kết sử hữu, tâm chánh giải thoát; đối với hạng Tỳ-kheo như vậy, Ta không vì họ nói hạnh không buông lung. Vì sao? Vì các hàng Tỳ-kheo này đã hành không buông lung, nên không thể nào hành buông lung nữa. Nay Ta thấy các Tôn giả kia đã đạt được quả không buông lung, cho nên không phải vì họ mà nói hành không buông lung.
“Vì những hạng Tỳ-kheo nào mà nói hành không buông lung? Đó là hàng Tỳ-kheo còn ở học địa, tâm, ý chưa được tăng thượng an ổn, hướng đến an trụ Niết-bàn. Đối với những hàng Tỳ-kheo như vậy, Ta vì họ mà nói hành không buông lung. Vì sao? Vì hàng Tỳ-kheo này đang tập học các căn, tâm còn ái lạc theo các phương tiện sinh sống, gần gũi bạn lành, chẳng bao lâu các lậu được đoạn trừ, được vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát; ngay trong hiện tại tự tri tự tác chứng: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những gì cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’
“Vì sao? Vị kia, sau khi thấy sắc đáng được yêu thích và đắm trước được nhận thức bởi mắt; Tỳ-kheo này thấy rồi, không vui, không khen ngợi, không nhiễm, không trói đắm vào. Vì không vui, không khen ngợi, không nhiễm, không bị trói đắm vào, nên nỗ lực tinh tấn, thân tâm an chỉ, tịch tĩnh, tâm tuyệt đối an trụ không quên, thường định nhất tâm, pháp hỷ không lường, sớm được tam-muội Chánh thọ đệ nhất, không bao giờ bị thoái thất theo nơi mắt và sắc. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân, ý và pháp cũng lại như vậy.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給T 0053c08孤獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「我不為一切比T 0053c09丘說不放逸行，亦非不為一切比丘說不T 0053c10放逸行。
「不向何等像類比丘說不放逸行？T 0053c11若比丘得阿羅漢，盡諸有漏，離諸重擔，逮T 0053c12得己利，盡諸有結，心正解脫。如是像類比T 0053c13丘，我不為說不放逸行。所以者何？彼諸比T 0053c14丘已作不放逸故，不復堪能作放逸事，我T 0053c15今見彼諸尊者得不放逸果，是故不為彼T 0053c16說不放逸行。
「為何等像類比丘說不放逸T 0053c17行？若諸比丘在學地者，未得心意增上安T 0053c18隱，向涅槃住，如是像類比丘，我為其說不T 0053c19放逸行。所以者何？以彼比丘習學諸根，心T 0053c20樂隨順資生之具，親近善友，不久當得盡T 0053c21諸有漏，無漏心解脫、慧解脫，現法自知作證：T 0053c22『我生已盡，梵行已立，所作已作，自知不受T 0053c23後有。』所以者何？彼眼識所可愛樂、染著之色，T 0053c24彼比丘見已，不喜、不讚歎、不染、不繫著住；T 0053c25以不喜、不讚歎、不染、不著住故，專精勝進，身T 0053c26心止息，心安極住不忘，常定一心，無量法T 0053c27喜，但逮得第一三昧正受，終不退滅隨於T 0053c28眼色。於耳、鼻、舌、身、意識法亦復如是。」
佛說T 0053c29此經已，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0054a01 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “I do not say to all monks that they [should] cultivate diligence, and I also do not say to all monks that they [should] not cultivate diligence.
“In relation to what type of monk do I not say that he [should] cultivate diligence? If a monk has become an arahant and has eradicated all the influxes, he is free from the heavy burdens, has gained his own benefit, eradicated all the fetters of existence, and his mind has been rightly liberated.
“To a type of monks like this I do not say that they [should] cultivate diligence. Why is that? Because such monks have already undertaken [the cultivation of] diligence, they are no more capable of undertaking a negligent matter. Because I now see that those venerable ones have attained the fruit of diligence, I do not say to them that they [should] cultivate diligence.
“In relation to what type of monks do I say that they [should] cultivate diligence? If monks are at the stage of a trainee (sekha), they have not yet attained the supreme appeasement of the mind and are [still] proceeding towards becoming established in Nirvāṇa.
“To a type of monks like this I say that they [should] cultivate diligence. Why is that? As such a monk trains in the faculties and delights the mind accordingly, is endowed with the necessities of life, and associates with good friends, he will soon attain the destruction of the influxes, the influx-free liberation of the mind and liberation by wisdom, knowing here and now for himself and realizing that: ‘Birth for me has been eradicated, the holy life has been established, what had to be done has been done, I myself know that there will be no receiving of any further existence.’
“Why is that? In relation to forms cognized by the eye which he could crave for with delight and become defiled by attachment, on having seen them that monk does not delight in them, does not praise them, is not defiled by them, and is not established in the bondage of attachment. As he does not delight in them, not praise them, is not defiled by them, and is not established in [the bondage of] attachment, he diligently progresses in the appeasing of body and mind.
“With the mind fully established in peace without forgetfulness, always concentrated and single-minded, with boundless joy in the Dharma, but still attaining the foremost concentrative attainment, he will certainly not regress by following a form with the eye. In relation to [sounds cognized by] the ear … [odours cognized by] the nose … [flavours cognized by] the tongue … [tangibles cognized by] the body … mind-objects cognized by the mind it is also like this.”
When the Buddha had spoken this discourse, hearing what the Buddha had said the monks were delighted and received it respectfully.
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Ta không vì tất cả các Tỳ-kheo mà nói hành không buông lung, cũng chẳng phải không vì tất cả các Tỳ-kheo mà nói hành không buông lung.
“Ta không nhắm đến những hạng Tỳ-kheo nào để nói hành không buông lung? Nếu Tỳ-kheo đã chứng đắc A-la-hán, đã diệt tận các lậu, đã rời bỏ các gánh nặng, đã đạt được mục đích của mình, đã tận trừ các kết sử hữu, tâm chánh giải thoát; đối với hạng Tỳ-kheo như vậy, Ta không vì họ nói hạnh không buông lung. Vì sao? Vì các hàng Tỳ-kheo này đã hành không buông lung, nên không thể nào hành buông lung nữa. Nay Ta thấy các Tôn giả kia đã đạt được quả không buông lung, cho nên không phải vì họ mà nói hành không buông lung.
“Vì những hạng Tỳ-kheo nào mà nói hành không buông lung? Đó là hàng Tỳ-kheo còn ở học địa, tâm, ý chưa được tăng thượng an ổn, hướng đến an trụ Niết-bàn. Đối với những hàng Tỳ-kheo như vậy, Ta vì họ mà nói hành không buông lung. Vì sao? Vì hàng Tỳ-kheo này đang tập học các căn, tâm còn ái lạc theo các phương tiện sinh sống, gần gũi bạn lành, chẳng bao lâu các lậu được đoạn trừ, được vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát; ngay trong hiện tại tự tri tự tác chứng: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những gì cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’
“Vì sao? Vị kia, sau khi thấy sắc đáng được yêu thích và đắm trước được nhận thức bởi mắt; Tỳ-kheo này thấy rồi, không vui, không khen ngợi, không nhiễm, không trói đắm vào. Vì không vui, không khen ngợi, không nhiễm, không bị trói đắm vào, nên nỗ lực tinh tấn, thân tâm an chỉ, tịch tĩnh, tâm tuyệt đối an trụ không quên, thường định nhất tâm, pháp hỷ không lường, sớm được tam-muội Chánh thọ đệ nhất, không bao giờ bị thoái thất theo nơi mắt và sắc. Đối với tai, mũi, lưỡi, thân, ý và pháp cũng lại như vậy.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “I do not say to all monks that they [should] cultivate diligence, and I also do not say to all monks that they [should] not cultivate diligence.
“In relation to what type of monk do I not say that he [should] cultivate diligence? If a monk has become an arahant and has eradicated all the influxes, he is free from the heavy burdens, has gained his own benefit, eradicated all the fetters of existence, and his mind has been rightly liberated.
“To a type of monks like this I do not say that they [should] cultivate diligence. Why is that? Because such monks have already undertaken [the cultivation of] diligence, they are no more capable of undertaking a negligent matter. Because I now see that those venerable ones have attained the fruit of diligence, I do not say to them that they [should] cultivate diligence.
“In relation to what type of monks do I say that they [should] cultivate diligence? If monks are at the stage of a trainee (sekha), they have not yet attained the supreme appeasement of the mind and are [still] proceeding towards becoming established in Nirvāṇa.
“To a type of monks like this I say that they [should] cultivate diligence. Why is that? As such a monk trains in the faculties and delights the mind accordingly, is endowed with the necessities of life, and associates with good friends, he will soon attain the destruction of the influxes, the influx-free liberation of the mind and liberation by wisdom, knowing here and now for himself and realizing that: ‘Birth for me has been eradicated, the holy life has been established, what had to be done has been done, I myself know that there will be no receiving of any further existence.’
“Why is that? In relation to forms cognized by the eye which he could crave for with delight and become defiled by attachment, on having seen them that monk does not delight in them, does not praise them, is not defiled by them, and is not established in the bondage of attachment. As he does not delight in them, not praise them, is not defiled by them, and is not established in [the bondage of] attachment, he diligently progresses in the appeasing of body and mind.
“With the mind fully established in peace without forgetfulness, always concentrated and single-minded, with boundless joy in the Dharma, but still attaining the foremost concentrative attainment, he will certainly not regress by following a form with the eye. In relation to [sounds cognized by] the ear … [odours cognized by] the nose … [flavours cognized by] the tongue … [tangibles cognized by] the body … mind-objects cognized by the mind it is also like this.”
When the Buddha had spoken this discourse, hearing what the Buddha had said the monks were delighted and received it respectfully.