Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Ta nhớ về kiếp trước, khi chưa thành Chánh giác, sống một mình ở chỗ thanh vắng, chuyên cần tinh tấn thiền định, tư duy, khởi nghĩ như vầy: ‘Thế gian bị hãm nhập tai họa; đó là sanh, già, bệnh, chết, đổi dời, thọ sanh. Nhưng chúng sanh lại không biết như thật về bên trên và sở y của sanh, già, bệnh, chết.’
“Ta nghĩ rằng: ‘Do có pháp gì nên có sanh, do pháp gì làm duyên nên có sanh?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Do có hữu nên có sanh, duyên hữu nên có sanh.’
“Ta lại tư duy: ‘Do có pháp gì nên có hữu, do pháp gì làm duyên nên có hữu?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Do có thủ nên có hữu, duyên thủ nên có hữu.’
“Ta lại nghĩ rằng: ‘Thủ lại do duyên gì và vì có pháp gì nên có thủ, vì duyên pháp gì nên có thủ?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Đối với pháp bị chấp thủ mà tham đắm vị, tham luyến, tâm hệ lụy, ái dục tăng trưởng. Vì ái kia có nên có thủ. Do ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não và tụ tập thành thuần một khối khổ lớn như vậy.’
“Này các Tỳ-kheo, ý các ông nghĩ sao? Giống như nhờ dầu, tim đèn, nên đèn được đốt sáng, vậy khi thường xuyên dầu và tim được thêm lên, thì ánh sáng ngọn đèn này có tồn tại lâu không?”
“Bạch Thế Tôn, tồn tại lâu vậy.”
“Này các Tỳ-kheo, đối với sắc bị chấp thủ, mà tham đắm vị, tham luyến, tâm hệ lụy, ái dục tăng trưởng. Vì ái kia có nên có thủ. Do ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não và tụ tập thành thuần một khối khổ lớn như vậy.
“Lúc ấy Ta lại nghĩ: ‘Do không có pháp gì mà không có lão, bệnh, tử này? Vì pháp gì diệt mà lão, bệnh, tử bị diệt?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Vì không có sanh nên không có lão, bệnh, tử; và vì sanh diệt nên lão, bêïnh, tử diệt.’
“Ta lại suy nghĩ như vầy:‘Vì không có pháp gì mà không có sanh? Do pháp gì diệt mà sanh diệt?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Vì không có hữu nên không có sanh; vì hữu diệt nên sanh diệt.’
“Ta lại tư duy: ‘Vì không có pháp gì nên không có hữu? Vì pháp gì diệt nên hữu diệt?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Pháp bị chấp thủ là vô thường, là sanh diệt, ly dục, diệt tận, xả ly, tâm không tham luyến, tâm không hệ lụy, thì diệt ái. Vì diệt ái nên thủ bị diệt; vì diệt thủ nên hữu bị diệt; vì diệt hữu nên sanh bị diệt; vì diệt sanh nên lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não diệt và luôn khối khổ lớn thuần nhất đã tụ tập như vậy cũng diệt.’
“Này các Tỳ-kheo, ý các ông nghĩ sao? Thí như dầu, tim đèn, nếu không châm thêm dầu và sửa tim, thì phải chăng ánh sáng của cây đèn này trong vị lai không còn nữa và nó sẽ bị tắt mất chăng?”
Các Tỳ-kheo bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”
“Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, đối với các pháp bị chấp thủ nên quán sát là vô thường, sanh diệt, ly dục, diệt tận, xả, tâm không tham luyến, tâm không hệ lụy, thì ái diệt; ái diệt thì thủ diệt, cho đến luôn khối khổ lớn thuần nhất đã tụ tập như vậy cũng diệt.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0079c28獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「我憶宿命未成T 0079c29正覺時，獨一靜處，專精禪思，生如是念：T 0080a01『世間難入，所謂若生、若老、若病、若死、若遷、T 0080a02若受生，然諸眾生，生、老、死上及所依不如T 0080a03實知。』
「我作是念：『何法有故生有？何法緣T 0080a04故生有？』即正思惟，起無間等知，有有故生T 0080a05有，有緣故生有。
「復思惟：『何法有故有有？何T 0080a06法緣故有有？』即正思惟，如實無間等起知，取T 0080a07有故有有，取緣故有有。
「又作是念：『取復何T 0080a08緣、何法有故取有？何法緣故取有？』即正思惟，T 0080a09如實無間等起知，取法味著、顧念、心縛，愛欲T 0080a10增長；彼愛有故取有，愛故緣取，取緣有，有緣T 0080a11生，生緣老、病、死、憂、悲、惱、苦。如是如是純大T 0080a12苦聚集。
「諸比丘！於意云何？譬如緣膏油及T 0080a13炷，燈明得燒，數增油、炷，彼燈明得久住不？」
T 0080a14答言：「如是，世尊！」
「如是，諸比丘！於色取味著、T 0080a15顧念、愛縛，增長愛緣故取，取緣有，有緣生，T 0080a16生緣老、病、死、憂、悲、惱、苦。如是如是純大苦T 0080a17聚集。
「我時復作是念：『何法無故無此老、病、T 0080a18死？何法滅故老、病、死滅？』即正思惟，起如T 0080a19實無間等，無生則無老、病、死，生滅故，則老、病、T 0080a20死滅。
「復作是念：『何法無故無生？何法滅故T 0080a21生滅？』即正思惟，起如實無間等，有無故生T 0080a22無，有滅故生滅。
「又復思惟：『何法無故有無？何T 0080a23法滅故有滅？』即正思惟，生如實無間等觀，取T 0080a24無故有無，取滅故有滅。
「又作是念：『何法無T 0080a25故取無？何法滅故取滅？』即正思惟，生如實T 0080a26無間等觀，所取法無常、生滅、離欲、滅盡、捨離，T 0080a27心不顧念，心不縛著，愛則滅，彼愛滅故取T 0080a28滅，取滅故有滅，有滅故生滅，生滅故老、病、死、T 0080a29憂、悲、惱、苦滅，如是如是純大苦聚滅。
「諸比T 0080b01丘！於意云何？譬如油、炷然燈，若不增油治T 0080b02炷，非彼燈明未來不生、盡、磨滅耶？」
比丘白T 0080b03佛：「如是，世尊！」
「如是，諸比丘！於所取法T 0080b04觀察無常、生滅、離欲、滅盡、捨離，心不顧念，T 0080b05心不縛著，愛則滅，愛滅則取滅，乃至純大苦T 0080b06聚滅。」
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡喜T 0080b07奉行。
T 0080b08 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta Grove in Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “I recall a past life before I had achieved perfect awakening. I was alone in a quiet place focused in meditative reflection when this thought occurred to me: ‘The world is in a difficult situation. That is, whether they are born, grow old, become ill, die, transmigrate, or receive birth, sentient beings still do not truly understand what supports that birth, old age, and death.’”
SC 3“I had this thought, ‘The existence of what causes birth to exist? The condition of what causes birth to exist?’ When I properly considered it, this [true] understanding occurred to me immediately: ‘Birth exists because existence exists. Birth exists because of the condition of existence.’
SC 4“Again, I considered this, ‘The existence of what causes existence to exist? The condition of what causes existence to exist?’ When I properly considered it, this true understanding occurred to me immediately: ‘Existence exists because grasping exists. Existence exists because of the condition of grasping.’
SC 5“I also had this thought, ‘Again, what’s the condition for grasping? The existence of what causes grasping to exist? The condition of what causes grasping to exist?’ When I properly considered it, this true understanding occurred to me immediately: ‘When things that are grasped are savored, thought about, and fetter the mind, craving grows. Grasping exists because craving exists. It’s craving that conditions grasping. Grasping conditions existence, existence conditions birth, and birth conditions old age, illness, death, sorrow, lamentation, trouble, and pain. Such is the way the whole mass of suffering forms.’
SC 6“Monks, what do you think? Take the example of oil and a wick being the conditions for lighting a lamp. Doesn’t the lamp’s light last longer when more oil and wick are added?”
SC 7They answered, “Yes, Bhagavān.”
SC 8“So it is, monks, when grasping form is savored, thought about it, and fetters the mind, it increases craving, which is the condition for grasping. Grasping conditions existence, existence conditions birth, and birth conditions old age, illness, death, sorrow, lamentation, trouble, and pain. Such is the way the whole mass of suffering forms.
SC 9“Once again, I had this thought, ‘The absence of what causes the absence of old age, illness, and death? The ceasing of what causes old age, illness, and death to cease?’ When I properly considered it, this true [understanding] occurred to me immediately: ‘If birth is absent, then old age, illness, and death are absent. If birth ceases, then old age, illness, and death cease.’
SC 10“Again, I had the thought, ‘The absence of what causes the absence of birth? The ceasing of what causes birth to cease?’ When I properly considered it, this true [understanding] occurred to me immediately: ‘When existence is absent, then birth is absent. When existence ceases, then birth ceases.’
SC 11“Again, I had the thought, ‘The absence of what causes the absence of existence? The ceasing of what causes existence to cease?’ When I properly considered it, this true [understanding] occurred to me immediately: ‘When grasping is absent, then existence is absent. When grasping ceases, then existence ceases.’
SC 12“Again, I had this thought, ‘The absence of what causes the absence of grasping? The ceasing of what causes grasping to cease?’ When I properly considered it, this true observation occurred to me immediately: ‘Things that are grasped are impermanent, arising and ceasing. Parting with desire for, completely ceasing, and getting rid of them, one’s mind doesn’t think about and isn’t fettered by them. Craving then ceases. When craving ceases, grasping ceases. When grasping ceases, existence ceases. When existence ceases, birth ceases. When birth ceases, old age, illness, death, sorrow, lamentation, trouble, and pain cease. Such is the way the whole mass of suffering ceases.’
SC 13“Monks, what do you think? Take the example of oil and a wick being conditions for lighting a lamp. If oil isn’t added or the wick adjusted, wouldn’t that lamp light not arise, come to an end, and gradually go out at some point?”
SC 14The monks said to the Buddha, “Yes, Bhagavān.”
SC 15“So it is, monks, when one observes that things that are grasped are impermanent, arising and ceasing. Parting with desire for, completely ceasing, and getting rid of them, one’s mind doesn’t think about and isn’t fettered by them. Craving then ceases. When craving ceases, grasping ceases … the whole mass of suffering ceases.”
SC 16After the Buddha spoke this sūtra, the monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Ta nhớ về kiếp trước, khi chưa thành Chánh giác, sống một mình ở chỗ thanh vắng, chuyên cần tinh tấn thiền định, tư duy, khởi nghĩ như vầy: ‘Thế gian bị hãm nhập tai họa; đó là sanh, già, bệnh, chết, đổi dời, thọ sanh. Nhưng chúng sanh lại không biết như thật về bên trên và sở y của sanh, già, bệnh, chết.’
“Ta nghĩ rằng: ‘Do có pháp gì nên có sanh, do pháp gì làm duyên nên có sanh?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Do có hữu nên có sanh, duyên hữu nên có sanh.’
“Ta lại tư duy: ‘Do có pháp gì nên có hữu, do pháp gì làm duyên nên có hữu?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Do có thủ nên có hữu, duyên thủ nên có hữu.’
“Ta lại nghĩ rằng: ‘Thủ lại do duyên gì và vì có pháp gì nên có thủ, vì duyên pháp gì nên có thủ?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Đối với pháp bị chấp thủ mà tham đắm vị, tham luyến, tâm hệ lụy, ái dục tăng trưởng. Vì ái kia có nên có thủ. Do ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não và tụ tập thành thuần một khối khổ lớn như vậy.’
“Này các Tỳ-kheo, ý các ông nghĩ sao? Giống như nhờ dầu, tim đèn, nên đèn được đốt sáng, vậy khi thường xuyên dầu và tim được thêm lên, thì ánh sáng ngọn đèn này có tồn tại lâu không?”
“Bạch Thế Tôn, tồn tại lâu vậy.”
“Này các Tỳ-kheo, đối với sắc bị chấp thủ, mà tham đắm vị, tham luyến, tâm hệ lụy, ái dục tăng trưởng. Vì ái kia có nên có thủ. Do ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não và tụ tập thành thuần một khối khổ lớn như vậy.
“Lúc ấy Ta lại nghĩ: ‘Do không có pháp gì mà không có lão, bệnh, tử này? Vì pháp gì diệt mà lão, bệnh, tử bị diệt?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Vì không có sanh nên không có lão, bệnh, tử; và vì sanh diệt nên lão, bêïnh, tử diệt.’
“Ta lại suy nghĩ như vầy:‘Vì không có pháp gì mà không có sanh? Do pháp gì diệt mà sanh diệt?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Vì không có hữu nên không có sanh; vì hữu diệt nên sanh diệt.’
“Ta lại tư duy: ‘Vì không có pháp gì nên không có hữu? Vì pháp gì diệt nên hữu diệt?’ Ta liền tư duy chân chánh và như thật phát khởi vô gián đẳng và khởi lên nhận thức: ‘Pháp bị chấp thủ là vô thường, là sanh diệt, ly dục, diệt tận, xả ly, tâm không tham luyến, tâm không hệ lụy, thì diệt ái. Vì diệt ái nên thủ bị diệt; vì diệt thủ nên hữu bị diệt; vì diệt hữu nên sanh bị diệt; vì diệt sanh nên lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não diệt và luôn khối khổ lớn thuần nhất đã tụ tập như vậy cũng diệt.’
“Này các Tỳ-kheo, ý các ông nghĩ sao? Thí như dầu, tim đèn, nếu không châm thêm dầu và sửa tim, thì phải chăng ánh sáng của cây đèn này trong vị lai không còn nữa và nó sẽ bị tắt mất chăng?”
Các Tỳ-kheo bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, đúng vậy.”
“Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, đối với các pháp bị chấp thủ nên quán sát là vô thường, sanh diệt, ly dục, diệt tận, xả, tâm không tham luyến, tâm không hệ lụy, thì ái diệt; ái diệt thì thủ diệt, cho đến luôn khối khổ lớn thuần nhất đã tụ tập như vậy cũng diệt.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta Grove in Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “I recall a past life before I had achieved perfect awakening. I was alone in a quiet place focused in meditative reflection when this thought occurred to me: ‘The world is in a difficult situation. That is, whether they are born, grow old, become ill, die, transmigrate, or receive birth, sentient beings still do not truly understand what supports that birth, old age, and death.’”
SC 3“I had this thought, ‘The existence of what causes birth to exist? The condition of what causes birth to exist?’ When I properly considered it, this [true] understanding occurred to me immediately: ‘Birth exists because existence exists. Birth exists because of the condition of existence.’
SC 4“Again, I considered this, ‘The existence of what causes existence to exist? The condition of what causes existence to exist?’ When I properly considered it, this true understanding occurred to me immediately: ‘Existence exists because grasping exists. Existence exists because of the condition of grasping.’
SC 5“I also had this thought, ‘Again, what’s the condition for grasping? The existence of what causes grasping to exist? The condition of what causes grasping to exist?’ When I properly considered it, this true understanding occurred to me immediately: ‘When things that are grasped are savored, thought about, and fetter the mind, craving grows. Grasping exists because craving exists. It’s craving that conditions grasping. Grasping conditions existence, existence conditions birth, and birth conditions old age, illness, death, sorrow, lamentation, trouble, and pain. Such is the way the whole mass of suffering forms.’
SC 6“Monks, what do you think? Take the example of oil and a wick being the conditions for lighting a lamp. Doesn’t the lamp’s light last longer when more oil and wick are added?”
SC 7They answered, “Yes, Bhagavān.”
SC 8“So it is, monks, when grasping form is savored, thought about it, and fetters the mind, it increases craving, which is the condition for grasping. Grasping conditions existence, existence conditions birth, and birth conditions old age, illness, death, sorrow, lamentation, trouble, and pain. Such is the way the whole mass of suffering forms.
SC 9“Once again, I had this thought, ‘The absence of what causes the absence of old age, illness, and death? The ceasing of what causes old age, illness, and death to cease?’ When I properly considered it, this true [understanding] occurred to me immediately: ‘If birth is absent, then old age, illness, and death are absent. If birth ceases, then old age, illness, and death cease.’
SC 10“Again, I had the thought, ‘The absence of what causes the absence of birth? The ceasing of what causes birth to cease?’ When I properly considered it, this true [understanding] occurred to me immediately: ‘When existence is absent, then birth is absent. When existence ceases, then birth ceases.’
SC 11“Again, I had the thought, ‘The absence of what causes the absence of existence? The ceasing of what causes existence to cease?’ When I properly considered it, this true [understanding] occurred to me immediately: ‘When grasping is absent, then existence is absent. When grasping ceases, then existence ceases.’
SC 12“Again, I had this thought, ‘The absence of what causes the absence of grasping? The ceasing of what causes grasping to cease?’ When I properly considered it, this true observation occurred to me immediately: ‘Things that are grasped are impermanent, arising and ceasing. Parting with desire for, completely ceasing, and getting rid of them, one’s mind doesn’t think about and isn’t fettered by them. Craving then ceases. When craving ceases, grasping ceases. When grasping ceases, existence ceases. When existence ceases, birth ceases. When birth ceases, old age, illness, death, sorrow, lamentation, trouble, and pain cease. Such is the way the whole mass of suffering ceases.’
SC 13“Monks, what do you think? Take the example of oil and a wick being conditions for lighting a lamp. If oil isn’t added or the wick adjusted, wouldn’t that lamp light not arise, come to an end, and gradually go out at some point?”
SC 14The monks said to the Buddha, “Yes, Bhagavān.”
SC 15“So it is, monks, when one observes that things that are grasped are impermanent, arising and ceasing. Parting with desire for, completely ceasing, and getting rid of them, one’s mind doesn’t think about and isn’t fettered by them. Craving then ceases. When craving ceases, grasping ceases … the whole mass of suffering ceases.”
SC 16After the Buddha spoke this sūtra, the monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.