Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Giống như nước sông phát xuất từ khe núi, nước sâu chảy xiết, dòng nước cuồn cuộn cuốn trôi tất cả những vật chìm nổi. Hai bên bờ sông mọc um tùm nhiều loại cỏ cây, bị dòng nước lớn cuốn rạp cả hai bên bờ. Nhiều người lội qua, số lớn bị nước cuốn trôi, theo dòng chìm đắm; gặp sóng đẩy vào gần bờ, dùng tay chộp lấy cỏ cây, nhưng cây cỏ lại bị đứt và trở lại theo dòng nước cuốn trôi.
“Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, nếu chúng sanh phàm phu ngu muội nào không biết như thật về sắc, về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly sắc; và vì không biết như thật nên đắm nhiễm sắc, ở nơi sắc, nói sắc là ngã, nhưng rồi sắc kia theo đó mà đoạn. Cũng vậy, không biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức,… về sự tập khởi của thức, về sự diệt tận của thức, về vị ngọt của thức, về sự tai hại của thức, về sự xuất ly thức. Vì không biết như thật nên đắm nhiễm thức, nói thức là ngã, nhưng rồi thức kia lại theo đó mà đoạn.
“Nếu đa văn Thánh đệ tử biết như thật về sắc, về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly sắc; và vì đã biết như thật nên không đắm nhiễm sắc. Biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức; về sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức, về sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức, về vị ngọt của thọ, tưởng, hành, thức, về sự tai hại của thọ, tưởng, hành, thức, về sự xuất ly thọ, tưởng, hành, thức; biết như thật nên không đắm nhiễm thọ, tưởng, hành, thức. Không đắm nhiễm nên như vậy tự biết chứng đắc Bát-niết-bàn: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những gì cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛在舍衛國祇樹給T 0070a13孤獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「譬如河水從T 0070a14山澗出，彼水深駛，其流激注，多所漂沒。其T 0070a15河兩岸，生雜草木，大水所偃，順靡水邊，眾T 0070a16人涉渡，多為水所漂，隨流沒溺，遇浪近T 0070a17岸，手援草木，草木復斷，還隨水漂。
「如是，比T 0070a18丘！若凡愚眾生不如實知色、色集、色滅、色T 0070a19味、色患、色離，不如實知故，樂著於色，言色T 0070a20是我，彼色隨斷。如是不如實知受、想、行、識、T 0070a21識集、識滅、識味、識患、識離，不如實知故，樂T 0070a22著於識，言識是我，識復隨斷。
「若多聞聖弟T 0070a23子如實知色、色集、色滅、色味、色患、色離，如T 0070a24實知故，不樂著於色。如實知受、想、行、識、識T 0070a25集、識滅、識味、識患、識離，如實知故，不樂著T 0070a26識，不樂著故。如是自知，得般涅槃：『我生已T 0070a27盡，梵行已立，所作已作，自知不受後有。』」
T 0070a28佛說此經已，時諸比丘聞佛所說，歡喜奉T 0070a29行。
T 0070b01 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “It is just as if from a mountain ravine the water of a river gushes forth, whose water is deep and quick, with a strong current and much that is afloat upon it. On the two banks of the river various vegetation grows, which the great water has bent so that it is along the borders of the water. Persons wading cross the water are often set afloat by the water and carried away by the stream, sinking and drowning. Being carried by the waves close to the bank, with the hand they clasp the vegetation, yet the vegetation breaks off and they are again carried away by the water, drifting along.
“In the same way, monks, suppose a foolish living being does not understand as it really is bodily form, the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form. Because of not understanding it as it really is, he delights in and is attached to bodily form, declaring bodily form to be the self, even though that bodily form subsequently breaks apart. In the same way he does not understand as it really is feeling … perception … formations … consciousness, the arising of consciousness, the cessation of consciousness, the gratification of consciousness, the danger in consciousness, and the escape from consciousness. Because of not understanding it as it really is, he delights in and is attached to consciousness, declaring consciousness to be the self, even though consciousness in turn subsequently breaks apart.
“A learned noble disciple understands bodily form as it really is, the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form. Because of understanding it as it really is, he does not delight in and is not attached to bodily form.
“In the same way he understands as it really is feeling … perception … formations … consciousness, the arising of consciousness, the cessation of consciousness, the gratification of consciousness, the danger in consciousness, and the escape from consciousness. Because of understanding it as it really is, he does not delight in and is not attached to consciousness.
“Because of not delighting and being attached, in this way he attains Nirvāṇa and personally knows: ‘Birth for me has been eradicated, the holy life has been established, what had to be done has been done, I myself know that there will be no receiving of further existence.’”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully. T 70b
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Giống như nước sông phát xuất từ khe núi, nước sâu chảy xiết, dòng nước cuồn cuộn cuốn trôi tất cả những vật chìm nổi. Hai bên bờ sông mọc um tùm nhiều loại cỏ cây, bị dòng nước lớn cuốn rạp cả hai bên bờ. Nhiều người lội qua, số lớn bị nước cuốn trôi, theo dòng chìm đắm; gặp sóng đẩy vào gần bờ, dùng tay chộp lấy cỏ cây, nhưng cây cỏ lại bị đứt và trở lại theo dòng nước cuốn trôi.
“Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, nếu chúng sanh phàm phu ngu muội nào không biết như thật về sắc, về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly sắc; và vì không biết như thật nên đắm nhiễm sắc, ở nơi sắc, nói sắc là ngã, nhưng rồi sắc kia theo đó mà đoạn. Cũng vậy, không biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức,… về sự tập khởi của thức, về sự diệt tận của thức, về vị ngọt của thức, về sự tai hại của thức, về sự xuất ly thức. Vì không biết như thật nên đắm nhiễm thức, nói thức là ngã, nhưng rồi thức kia lại theo đó mà đoạn.
“Nếu đa văn Thánh đệ tử biết như thật về sắc, về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly sắc; và vì đã biết như thật nên không đắm nhiễm sắc. Biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức; về sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức, về sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức, về vị ngọt của thọ, tưởng, hành, thức, về sự tai hại của thọ, tưởng, hành, thức, về sự xuất ly thọ, tưởng, hành, thức; biết như thật nên không đắm nhiễm thọ, tưởng, hành, thức. Không đắm nhiễm nên như vậy tự biết chứng đắc Bát-niết-bàn: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những gì cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “It is just as if from a mountain ravine the water of a river gushes forth, whose water is deep and quick, with a strong current and much that is afloat upon it. On the two banks of the river various vegetation grows, which the great water has bent so that it is along the borders of the water. Persons wading cross the water are often set afloat by the water and carried away by the stream, sinking and drowning. Being carried by the waves close to the bank, with the hand they clasp the vegetation, yet the vegetation breaks off and they are again carried away by the water, drifting along.
“In the same way, monks, suppose a foolish living being does not understand as it really is bodily form, the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form. Because of not understanding it as it really is, he delights in and is attached to bodily form, declaring bodily form to be the self, even though that bodily form subsequently breaks apart. In the same way he does not understand as it really is feeling … perception … formations … consciousness, the arising of consciousness, the cessation of consciousness, the gratification of consciousness, the danger in consciousness, and the escape from consciousness. Because of not understanding it as it really is, he delights in and is attached to consciousness, declaring consciousness to be the self, even though consciousness in turn subsequently breaks apart.
“A learned noble disciple understands bodily form as it really is, the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form. Because of understanding it as it really is, he does not delight in and is not attached to bodily form.
“In the same way he understands as it really is feeling … perception … formations … consciousness, the arising of consciousness, the cessation of consciousness, the gratification of consciousness, the danger in consciousness, and the escape from consciousness. Because of understanding it as it really is, he does not delight in and is not attached to consciousness.
“Because of not delighting and being attached, in this way he attains Nirvāṇa and personally knows: ‘Birth for me has been eradicated, the holy life has been established, what had to be done has been done, I myself know that there will be no receiving of further existence.’”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully. T 70b