Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật trú trong xóm Tạp sắc mục ngưu, ở nước Câu-lưu.
Bấy giờ Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Ta do tri kiến mà diệt tận các lậu, chứ không phải không tri kiến. Thế nào là do tri kiến mà diệt tận các lậu, chứ không phải không tri kiến? Nghĩa là: ‘Đây là sắc, đây là sự tập khởi của sắc này, đây là sự diệt tận của sắc. Đây là thọ, tưởng, hành, thức; đây là sự tập khởi của thức, đây là sự diệt tận của thức.’ Nếu không cần phương tiện, tùy thuận thành tựu, mà dụng tâm cầu mong rằng: ‘Mong ta diệt sạch được các lậu, tâm được giải thoát,’ nên biết, Tỳ-kheo kia cuối cùng không thể diệt sạch được các lậu để giải thoát. Vì sao? Vì không tu tập. Không tu tập những gì? Không tu tập niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.
“Giống như gà mái đẻ ra nhiều trứng, nên không thể thường xuyên ấp, điều hòa nóng lạnh, mà lại mong cho gà con dùng móng chân, dùng mỏ để mổ vỏ trứng chui ra an toàn. Nên biết, gà con kia không đủ sức để dùng móng chân, dùng mỏ mổ vỏ trứng chui ra an toàn. Vì sao? Vì gà mái kia không thể thường xuyên ấp, điều hòa nóng lạnh, nuôi lớn gà con.
“Cũng vậy, Tỳ-kheo không tinh cần tu tập, tùy thuạân thành tựu, mà lại mong diệt sạch hết các lậu để giải thoát, thì việc này không thể có được. Vì sao? Vì không tu tập. Không tu tập những gì? Không tu niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.
“Nếu Tỳ-kheo tu tập, tùy thuận thành tựu, thì tuy không muốn diệt sạch các lậu để giải thoát, nhưng với Tỳ-kheo kia các lậu cũng tự diệt sạch, tâm được giải thoát. Vì sao? Vì nhờ đã tu tập. Tu tập những gì? Tu niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.
“Giống như gà mái khéo nuôi dưỡng con mình, thường xuyên ấp, điều hòa nóng lạnh, cho dù nó không muốn gà con tìm cách tự mổ vỏ trứng để ra, nhưng các con của nó cũng tự tìm đủ cách để thoát ra ngoài một cách an toàn. Vì sao? Vì gà mái thường xuyên ấp, điều hòa nóng lạnh.
“Cũng vậy, Tỳ-kheo khéo cần phương tiện, thì cho dù không muốn diệt sạch các lậu để giải thoát, nhưng với Tỳ-kheo này các lậu tự hết, tâm được giải thoát. Vì sao? Vì đã nhờ vào sự chuyên cần tu tập. Tu tập những gì? Tu tập niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.
“Giống như một người thợ khéo, hay học trò của người thợ khéo, tay cầm cán búa, cầm mãi không rời, dần dần trên cán búa mòn đi, hiện rõ chỗ ngón tay cầm, nhưng chỗ mòn hiện ra vì quá vi tế nên người kia không biết cán búa bị mòn.
“Cũng vậy, Tỳ-kheo tinh cần tu tập, tùy thuận thành tựu, thì sẽ không tự mình thấy biết là hôm nay lậu hết chừng mức nào, hay ngày mai lậu hết chừng mức nào; nhưng Tỳ-kheo kia biết là hữu lậu đã hết sạch. Vì sao? Vì nhờ đã tu tập. Tu tập những gì? Tu tập niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.
“Giống như chiếc thuyền lớn đậu bờ biển; trải qua tháng sáu mùa hè bị gió xát, mặt trời nung, dây cột đứt từ từ. Cũng vậy, Tỳ-kheo tinh cần tu tập, tùy thuận thành tựu, thì tất cả những kết, sử, phiền não, triền dần dần sẽ được giải thoát. Vì sao? Vì nhờ khéo tu tập. Tu tập những gì? Tu tập niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.”
Khi nói pháp này, thì sáu mươi Tỳ-kheo không khởi lên các lậu, tâm được giải thoát.
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住拘留國雜色牧T 0067a23牛聚落。
爾時，佛告諸比丘：「我以知見故，得T 0067a24諸漏盡，非不知見。云何以知見故，得諸漏T 0067a25盡，非不知見？謂此色、此色集、此色滅；此受、想、T 0067a26行、識，此識集、此識滅。不修方便隨順成就，T 0067a27而用心求：『令我諸漏盡，心得解脫。』當知彼T 0067a28比丘終不能得漏盡解脫。所以者何？不修T 0067a29習故，不修習何等？謂不修習念處、正勤、T 0067b01如意足、根、力、覺、道。譬如伏鷄，生子眾多，不T 0067b02能隨時蔭餾，消息冷暖，而欲令子以觜、以T 0067b03爪啄卵自生，安隱出［穀-禾＋卵］，當知彼子無有自T 0067b04力，堪能方便以觜、以爪安隱出［穀-禾＋卵］。所以者T 0067b05何？以彼雞母不能隨時蔭餾，冷暖長養T 0067b06子故。
「如是，比丘不勤修習隨順成就，而T 0067b07欲令得漏盡解脫，無有是處。所以者何？T 0067b08不修習故。不修何等？謂不修念處、正勤、T 0067b09如意足、根、力、覺、道，若比丘修習隨順成就者，T 0067b10雖不欲令漏盡解脫，而彼比丘自然漏盡，T 0067b11心得解脫。所以者何？以修習故。何所修習？T 0067b12謂修念處、正勤、如意足、根、力、覺、道，如彼伏雞T 0067b13善養其子，隨時蔭餾，冷暖得所，正復不T 0067b14欲令子方便自啄卵出，然其諸子自能方便T 0067b15安隱出［穀-禾＋卵］。所以者何？以彼伏雞隨時蔭餾，冷T 0067b16暖得所故。
「如是，比丘善修方便，正復不T 0067b17欲漏盡解脫，而彼比丘自然漏盡，心得解T 0067b18脫。所以者何？以勤修習故。何所修習？謂T 0067b19修念處、正勤、如意足、根、力、覺、道。譬如巧師、巧T 0067b20師弟子，手執斧柯，捉之不已，漸漸微盡手T 0067b21指處現，然彼不覺斧柯微盡而盡處現。
「如T 0067b22是，比丘精勤修習隨順成就，不自知見今T 0067b23日爾所漏盡，明日爾所漏盡，然彼比丘知T 0067b24有漏盡。所以者何？以修習故，何所修習？T 0067b25謂修習念處、正勤、如意足、根、力、覺、道。譬如大T 0067b26舶，在於海邊，經夏六月，風飄日暴，藤綴漸T 0067b27斷。
「如是，比丘精勤修習隨順成就，一切T 0067b28結縛、使、煩惱、纏，漸得解脫。所以者何？善修習T 0067b29故，何所修習？謂修習念處、正勤、如意足、根、T 0067c01力、覺、道。」
說是法時，六十比丘不起諸漏，T 0067c02心得解脫。
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，T 0067c03歡喜奉行。
T 0067c04 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying in the Kuru country, in the village of Kammāsadamma.
At that time the Buddha said to the monks: “I say that the destruction of the influxes is attained based on knowledge and vision, not without knowledge and vision. How is it that the destruction of the influxes is attained based on knowledge and vision, not without knowledge and vision? That is, by knowing and seeing that: ‘This is bodily form, this is the arising of bodily form, this is the cessation of bodily form; this is feeling … perception … formations … consciousness, this is the arising of consciousness, this is the cessation of consciousness.’
“Without cultivating the means that bring success, yet a monk makes the mental aspiration: ‘May I eradicate the influxes and may my mind attain liberation’—it should be known that such a monk is certainly not able to attain the eradication of the influxes and be liberated. Why is that? It is because of not cultivating. Not cultivating what? That is, not cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, T 67b the bases for supernormal power, the faculties, the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.”
“It is just as a brooding hen who has laid many eggs, but who is unable to shelter and incubate them, regulating their changing temperature at the proper time. Yet she wishes: ‘May the chicks with their beaks and claws peck the egg and hatch on their own, emerging safely from the eggshells. It should be known that the chicks do not have the power on their own that would enable them to emerge safely from the eggshells by means of their beaks and claws. Why is that? It is because the mother hen has not been able to shelter and incubate them, regulating their temperature at the proper time and thereby nurturing the chicks.
“In the same way, without energetically cultivating what brings success, yet a monk has the wish: ‘May I attain the eradication of the influxes and be liberated’—it is impossible for him to achieve that. Why is that? It is because of not cultivating. Not cultivating what? That is, not cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, the bases for supernormal power, the faculties, the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.
“If a monk cultivates what brings success, even though he does not have the wish: ‘May I eradicate the influxes and be liberated’, yet such a monk will naturally eradicate the influxes and his mind will attain liberation. Why is that? It is because of cultivating. Cultivating what? That is, cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, the bases for supernormal power, the faculties, the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.
“It is just as a brooding hen who has properly provided for her eggs by sheltering them and incubating them, properly regulating their temperature at the proper time. Even if she does not have the wish that the chicken come out on their own by means of pecking at the eggshells, nevertheless the chicken will be able to emerge safely from the eggshells by their own means. Why is that? It is because that brooding hen has sheltered and incubated them, properly regulating their temperature at the proper time.
“In the same way, a monk who properly cultivates the means, even if he does not additionally have the wish to eradicate the influxes and be liberated, yet such a monk will naturally eradicate the influxes and his mind will attain liberation. Why is that? It is because of cultivating. Cultivating what? That is, cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, the bases for supernormal power, the faculties, the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.
“It is just as a skilled master or a skilled master’s apprentice who regularly takes hold of the handle of a hatchet with his hand. Taking hold of it continuously, tiny impressions of the hand and the fingers become gradually visible in places. Even if he is not aware of the tiny impressions on the handle of the hatchet, the impressions become visible in places.
“In the same way, a monk who energetically cultivates what brings success does not know and see on his own: ‘Today this much of the influxes has been eradicated, tomorrow this much of the influxes will be eradicated.’ Yet that monk knows that the influxes are being eradicated. Why is that? It is because of cultivating. Cultivating what? That is, cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, the bases for supernormal power, the faculties, the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.
“It is just as a great ship that is docked on the sea shore during the summer. For six months being blown on by the wind and exposed to the sun, its rigging gradually breaks apart.
“In the same way, a monk who energetically cultivates what brings success will gradually attain liberation from all fetters, underlying tendencies, defilements, and entanglements. Why is that? It is because of properly cultivating. Cultivating what? That is, cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, the bases for supernormal power, the faculties, T 67c the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.”
When this teaching was given, by not clinging the sixty monks attained liberation from the influxes in their mind. When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật trú trong xóm Tạp sắc mục ngưu, ở nước Câu-lưu.
Bấy giờ Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Ta do tri kiến mà diệt tận các lậu, chứ không phải không tri kiến. Thế nào là do tri kiến mà diệt tận các lậu, chứ không phải không tri kiến? Nghĩa là: ‘Đây là sắc, đây là sự tập khởi của sắc này, đây là sự diệt tận của sắc. Đây là thọ, tưởng, hành, thức; đây là sự tập khởi của thức, đây là sự diệt tận của thức.’ Nếu không cần phương tiện, tùy thuận thành tựu, mà dụng tâm cầu mong rằng: ‘Mong ta diệt sạch được các lậu, tâm được giải thoát,’ nên biết, Tỳ-kheo kia cuối cùng không thể diệt sạch được các lậu để giải thoát. Vì sao? Vì không tu tập. Không tu tập những gì? Không tu tập niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.
“Giống như gà mái đẻ ra nhiều trứng, nên không thể thường xuyên ấp, điều hòa nóng lạnh, mà lại mong cho gà con dùng móng chân, dùng mỏ để mổ vỏ trứng chui ra an toàn. Nên biết, gà con kia không đủ sức để dùng móng chân, dùng mỏ mổ vỏ trứng chui ra an toàn. Vì sao? Vì gà mái kia không thể thường xuyên ấp, điều hòa nóng lạnh, nuôi lớn gà con.
“Cũng vậy, Tỳ-kheo không tinh cần tu tập, tùy thuạân thành tựu, mà lại mong diệt sạch hết các lậu để giải thoát, thì việc này không thể có được. Vì sao? Vì không tu tập. Không tu tập những gì? Không tu niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.
“Nếu Tỳ-kheo tu tập, tùy thuận thành tựu, thì tuy không muốn diệt sạch các lậu để giải thoát, nhưng với Tỳ-kheo kia các lậu cũng tự diệt sạch, tâm được giải thoát. Vì sao? Vì nhờ đã tu tập. Tu tập những gì? Tu niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.
“Giống như gà mái khéo nuôi dưỡng con mình, thường xuyên ấp, điều hòa nóng lạnh, cho dù nó không muốn gà con tìm cách tự mổ vỏ trứng để ra, nhưng các con của nó cũng tự tìm đủ cách để thoát ra ngoài một cách an toàn. Vì sao? Vì gà mái thường xuyên ấp, điều hòa nóng lạnh.
“Cũng vậy, Tỳ-kheo khéo cần phương tiện, thì cho dù không muốn diệt sạch các lậu để giải thoát, nhưng với Tỳ-kheo này các lậu tự hết, tâm được giải thoát. Vì sao? Vì đã nhờ vào sự chuyên cần tu tập. Tu tập những gì? Tu tập niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.
“Giống như một người thợ khéo, hay học trò của người thợ khéo, tay cầm cán búa, cầm mãi không rời, dần dần trên cán búa mòn đi, hiện rõ chỗ ngón tay cầm, nhưng chỗ mòn hiện ra vì quá vi tế nên người kia không biết cán búa bị mòn.
“Cũng vậy, Tỳ-kheo tinh cần tu tập, tùy thuận thành tựu, thì sẽ không tự mình thấy biết là hôm nay lậu hết chừng mức nào, hay ngày mai lậu hết chừng mức nào; nhưng Tỳ-kheo kia biết là hữu lậu đã hết sạch. Vì sao? Vì nhờ đã tu tập. Tu tập những gì? Tu tập niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.
“Giống như chiếc thuyền lớn đậu bờ biển; trải qua tháng sáu mùa hè bị gió xát, mặt trời nung, dây cột đứt từ từ. Cũng vậy, Tỳ-kheo tinh cần tu tập, tùy thuận thành tựu, thì tất cả những kết, sử, phiền não, triền dần dần sẽ được giải thoát. Vì sao? Vì nhờ khéo tu tập. Tu tập những gì? Tu tập niệm xứ, chánh cần, như ý túc, căn, lực, giác, đạo.”
Khi nói pháp này, thì sáu mươi Tỳ-kheo không khởi lên các lậu, tâm được giải thoát.
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying in the Kuru country, in the village of Kammāsadamma.
At that time the Buddha said to the monks: “I say that the destruction of the influxes is attained based on knowledge and vision, not without knowledge and vision. How is it that the destruction of the influxes is attained based on knowledge and vision, not without knowledge and vision? That is, by knowing and seeing that: ‘This is bodily form, this is the arising of bodily form, this is the cessation of bodily form; this is feeling … perception … formations … consciousness, this is the arising of consciousness, this is the cessation of consciousness.’
“Without cultivating the means that bring success, yet a monk makes the mental aspiration: ‘May I eradicate the influxes and may my mind attain liberation’—it should be known that such a monk is certainly not able to attain the eradication of the influxes and be liberated. Why is that? It is because of not cultivating. Not cultivating what? That is, not cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, T 67b the bases for supernormal power, the faculties, the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.”
“It is just as a brooding hen who has laid many eggs, but who is unable to shelter and incubate them, regulating their changing temperature at the proper time. Yet she wishes: ‘May the chicks with their beaks and claws peck the egg and hatch on their own, emerging safely from the eggshells. It should be known that the chicks do not have the power on their own that would enable them to emerge safely from the eggshells by means of their beaks and claws. Why is that? It is because the mother hen has not been able to shelter and incubate them, regulating their temperature at the proper time and thereby nurturing the chicks.
“In the same way, without energetically cultivating what brings success, yet a monk has the wish: ‘May I attain the eradication of the influxes and be liberated’—it is impossible for him to achieve that. Why is that? It is because of not cultivating. Not cultivating what? That is, not cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, the bases for supernormal power, the faculties, the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.
“If a monk cultivates what brings success, even though he does not have the wish: ‘May I eradicate the influxes and be liberated’, yet such a monk will naturally eradicate the influxes and his mind will attain liberation. Why is that? It is because of cultivating. Cultivating what? That is, cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, the bases for supernormal power, the faculties, the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.
“It is just as a brooding hen who has properly provided for her eggs by sheltering them and incubating them, properly regulating their temperature at the proper time. Even if she does not have the wish that the chicken come out on their own by means of pecking at the eggshells, nevertheless the chicken will be able to emerge safely from the eggshells by their own means. Why is that? It is because that brooding hen has sheltered and incubated them, properly regulating their temperature at the proper time.
“In the same way, a monk who properly cultivates the means, even if he does not additionally have the wish to eradicate the influxes and be liberated, yet such a monk will naturally eradicate the influxes and his mind will attain liberation. Why is that? It is because of cultivating. Cultivating what? That is, cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, the bases for supernormal power, the faculties, the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.
“It is just as a skilled master or a skilled master’s apprentice who regularly takes hold of the handle of a hatchet with his hand. Taking hold of it continuously, tiny impressions of the hand and the fingers become gradually visible in places. Even if he is not aware of the tiny impressions on the handle of the hatchet, the impressions become visible in places.
“In the same way, a monk who energetically cultivates what brings success does not know and see on his own: ‘Today this much of the influxes has been eradicated, tomorrow this much of the influxes will be eradicated.’ Yet that monk knows that the influxes are being eradicated. Why is that? It is because of cultivating. Cultivating what? That is, cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, the bases for supernormal power, the faculties, the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.
“It is just as a great ship that is docked on the sea shore during the summer. For six months being blown on by the wind and exposed to the sun, its rigging gradually breaks apart.
“In the same way, a monk who energetically cultivates what brings success will gradually attain liberation from all fetters, underlying tendencies, defilements, and entanglements. Why is that? It is because of properly cultivating. Cultivating what? That is, cultivating the establishments of mindfulness, the right efforts, the bases for supernormal power, the faculties, T 67c the powers, the awakening factors, and the noble eightfold path.”
When this teaching was given, by not clinging the sixty monks attained liberation from the influxes in their mind. When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.