Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Trúc, khu Ca-lan-đà trong thành Vương xá. Bấy giờ Tôn giả Xá-lợi-phất ở trong núi Kỳ-xà-quật.
Lúc ấy có con của một trưởng giả tên là Thâu-lũ-na, hằng ngày du hành đến núi Kỳ-xà-quật và ghé chỗ Tôn giả Xá-lợi-phất, sau khi chào đón thăm hỏi rồi, ngồi qua một bên.
Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất nói với Thâu-lũ-na:
“Nếu Sa-môn, Bà-la-môn nào mà không biết như thật về sắc, không biết như thật sự tập khởi của sắc, không biết như thật sự diệt tận của sắc, không biết như thật con đường đưa đến sự diệt tận của sắc; Thâu-lũ-na, nên biết rằng Sa-môn, Bà-la-môn này không đủ khả năng để đoạn trừ sắc. Cũng vậy, nếu Sa-môn, Bà-la-môn nào mà không biết như thật về thọ, tưởng, hành và thức; không biết như thật về sự tập khởi của chúng, không biết như thật về sự diệt tận của chúng, không biết như thật về con đường đưa đến sự diệt tận của chúng, thì họ không đủ khả năng đoạn trừ chúng.
“Này Thâu-lũ-na, nếu có Sa-môn, Bà-la-môn nào mà biết như thật về sắc, biết như thật về sự tập khởi của sắc, biết như thật về sự diệt tận của sắc, biết như thật về con đường đưa đến sự diệt tận của sắc; Thâu-lũ-na, nên biết rằng Sa-môn, Bà-la-môn này đủ khả năng đoạn trừ sắc. Cũng vậy, này Thâu-lũ-na nếu Sa-môn, Bà-la-môn nào mà biết như thật về với thọ, tưởng, hành và thức, biết như thật về sự tập khởi của chúng, biết như thật về sự diệt tận của chúng, biết như thật về con đường đưa đến sự diệt tận của chúng; Thâu-lũ-na, nên biết rằng Sa-môn, Bà-la-môn này đủ khả năng đoạn trừ chúng.
“Này Thâu-lũ-na, ý ông thế nào? Sắc là thường hay vô thường?”
Đáp:
“Là vô thường.”
Lại hỏi:
“Nếu là vô thường, thì có phải là khổ không?”
Đáp:
“Là khổ.”
Tôn giả Xá-lợi-phất bảo:
“Nếu sắc là vô thường, là khổ, thì nó là pháp biến dịch. Thánh đệ tử có nên ở trong đó thấy sắc là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau không?”
Đáp:
“Không.”
“Này Thâu-lũ-na, cũng vậy, thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường?”
Đáp:
“Là vô thường.”
Lại hỏi:
“Nếu là vô thường, thì có phải là khổ không?”
Đáp:
“Là khổ.”
Lại hỏi:
“Nếu vô thường là khổ, thì nó là pháp biến dịch. Thánh đệ tử có nên ở trong đó thấy chúng là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau không?”
Đáp:
“Không.”
“Này Thâu-lũ-na, nên biết sắc quá khứ, hoặc vị lai, hoặc hiện tại; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; đối với tất cả sắc không là ngã, không khác ngã, không ở trong nhau. Đó gọi là biết như thật.
“Này Thâu-lũ-na, Thánh đệ tử đối với sắc nên sanh tâm yểm ly, ly dục, giải thoát, giải thoát sanh, già, bệnh, chết, ưu bi, khổ não.
“Cũng vậy, thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, hoặc vị lai, hoặc hiện tại; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; tất cả chúng không phải là ngã, không phải khác ngã, không ở trong nhau. Đó gọi là biết như thật.
“Này Thâu-lũ-na, Thánh đệ tử đối với chúng nên sanh tâm yểm ly, ly dục, giải thoát, giải thoát sanh, già, bệnh, chết, ưu bi, khổ não.”
Khi Thâu-lũ-na đã nghe những gì từ Tôn giả Xá-lợi-phất dạy rồi, phấn khởi vui mừng, làm lễ mà lui.
如是我聞：
一時，佛住王舍城迦蘭陀竹T 0006c05園。
爾時，尊者舍利弗在耆闍崛山。
時，有長者T 0006c06子名輸屢那，日日遊行，到耆闍崛山，詣舍T 0006c07利弗所，頭面禮足，却坐一面。
時，舍利弗謂：T 0006c08「輸屢那！若沙門、婆羅門於色不如實知，色T 0006c09集不如實知，色滅不如實知，色滅道跡不T 0006c10如實知故，輸屢那！當知此沙門、婆羅門不T 0006c11堪能斷色。如是沙門、婆羅門於受、想、行、識T 0006c12不如實知，識集不如實知，識滅不如實知，T 0006c13識滅道跡不如實知故，不堪能斷識。
「輸屢T 0006c14那！若沙門、婆羅門於色如實知，色集如實T 0006c15知，色滅如實知，色滅道跡如實知故，輸屢T 0006c16那！當知此沙門、婆羅門堪能斷色。如是，輸T 0006c17屢那！若沙門、婆羅門於受、想、行、識如實知，T 0006c18識集如實知，識滅如實知，識滅道跡如實T 0006c19知故，輸屢那！當知此沙門、婆羅門堪能斷T 0006c20識。
「輸屢那！於意云何？色為常、為無常耶？」
T 0006c21答言：「無常。」
又問：「若無常者，是苦耶？」
答言：「是T 0006c22苦。」
舍利弗言：「若色無常、苦者，是變易法，聖T 0006c23弟子寧於中見色是我、異我、相在不？」
答言：T 0006c24「不也。」
「輸屢那！如是受、想、行、識為常、為無常T 0006c25耶？」
答言：「無常。」
又問：「若無常者，是苦耶？」
答言：T 0006c26「是苦。」
又問：「若無常、苦者，是變易法，聖弟子T 0006c27寧於中見識是我、異我、相在不？」
答曰：「不也。」
T 0006c28「輸屢那！當知色，若過去、若未來、若現在，若內、T 0006c29若外，若麁、若細、若好、若醜，若遠、若近，於T 0007a01一切色不是我、不異我、不相在，是名如T 0007a02實知。輸屢那！聖弟子於色生厭、離欲、解脫，T 0007a03解脫生、老、病、死、憂、悲、苦、惱。
「如是受、想、行、識，若T 0007a04過去、若未來、若現在，若內、若外，若麁、若細，若T 0007a05好、若醜，若遠、若近，彼一切識不是我、不異T 0007a06我、不相在，是名如實知。輸屢那！聖弟子於T 0007a07識生厭、離欲、解脫，解脫生、老、病、死、憂、悲、苦、T 0007a08惱。」
時，輸屢那聞舍利弗所說，歡喜踊躍，作T 0007a09禮已，去。
T 0007a10 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Rājagaha in the Bamboo Grove, the Squirrels’ Feeding Place. At that time the venerable Sāriputta was on Mount Vulture Peak.
Then a householder’s son by the name of Soṇa, who every day used to roam around, reached Mount Vulture Peak and approached the venerable Sāriputta. He paid homage with his head at Sāriputta’s feet and withdrew to sit at one side.
Then Sāriputta said: “Soṇa, if recluses and brahmins do not know bodily form as it really is, do not know the arising of bodily form as it really is, do not know the cessation of bodily form as it really is, do not know the path to the cessation of bodily form as it really is, then, Soṇa, you should know that for this reason these recluses and brahmins are not able to eradicate bodily form.
“In the same way recluses and brahmins who do not know feeling … perception … formations … consciousness as it really is, do not know the arising of consciousness as it really is, do not know the cessation of consciousness as it really is, do not know the path to the cessation of consciousness as it really is, then for this reason they are not able to eradicate consciousness.
“Soṇa, if recluses and brahmins know bodily form as it really is, know the arising of bodily form as it really is, know the cessation of bodily form as it really is, know the path to the cessation of bodily form as it really is, then, Soṇa, you should know that for this reason these recluses and brahmins are able to eradicate bodily form.
“In the same way, Soṇa, if recluses and brahmins know feeling … perception … formations … consciousness as it really is, know the arising of consciousness as it really is, know the cessation of consciousness as it really is, know the path to the cessation of consciousness as it really is, then, Soṇa, you should know that for this reason these recluses and brahmins are able to eradicate consciousness.”
Sāriputta asked: “Soṇa, what do you think, is bodily form permanent or is it impermanent?” Soṇa replied: “It is impermanent.”
Sāriputta asked again: “What is impermanent, is it dukkha?” Soṇa replied: “It is dukkha.”
Sāriputta said: “Bodily form that is impermanent, dukkha, of a nature to change, would a noble disciple herein regard such bodily form as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it?” Soṇa replied: “No.”
Sāriputta asked: “Soṇa. In the same way feeling … perception … formations … consciousness, is it permanent or impermanent?” Soṇa replied: “It is impermanent.”
Sāriputta asked again: “What is impermanent, is it dukkha?” Soṇa replied: “It is dukkha.”
Sāriputta asked again: “What is impermanent, dukkha, of a nature to change, would a noble disciple herein regard such consciousness as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it?” Soṇa replied: “No.”
Sāriputta said: “Soṇa, you should know that whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, all such bodily form is not self, T 7a is not distinct from the self in the sense of being owned by it, does not exist within the self, nor does a self exist within it. This is reckoned knowing it as it really is.
“Soṇa, a noble disciple arouses disenchantment in regard to bodily form, is free from desire for it and becomes liberated. He becomes liberated from birth, old age, disease, death, sorrow, sadness, pain and vexation.
“In the same way whatever feeling … perception … formations … consciousness, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, all such consciousness is not self, is not distinct from the self in the sense of being owned by it, does not exist within the self, nor does a self exist within it. This is reckoned knowing it as it really is.
“Soṇa, a noble disciple arouses disenchantment in regard to consciousness, is free from desire for it and becomes liberated. He becomes liberated from birth, old age, disease, death, sorrow, sadness, pain and vexation.”
Then Soṇa, hearing what Sāriputta had said, was thrilled with delight, paid homage and left.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Trúc, khu Ca-lan-đà trong thành Vương xá. Bấy giờ Tôn giả Xá-lợi-phất ở trong núi Kỳ-xà-quật.
Lúc ấy có con của một trưởng giả tên là Thâu-lũ-na, hằng ngày du hành đến núi Kỳ-xà-quật và ghé chỗ Tôn giả Xá-lợi-phất, sau khi chào đón thăm hỏi rồi, ngồi qua một bên.
Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất nói với Thâu-lũ-na:
“Nếu Sa-môn, Bà-la-môn nào mà không biết như thật về sắc, không biết như thật sự tập khởi của sắc, không biết như thật sự diệt tận của sắc, không biết như thật con đường đưa đến sự diệt tận của sắc; Thâu-lũ-na, nên biết rằng Sa-môn, Bà-la-môn này không đủ khả năng để đoạn trừ sắc. Cũng vậy, nếu Sa-môn, Bà-la-môn nào mà không biết như thật về thọ, tưởng, hành và thức; không biết như thật về sự tập khởi của chúng, không biết như thật về sự diệt tận của chúng, không biết như thật về con đường đưa đến sự diệt tận của chúng, thì họ không đủ khả năng đoạn trừ chúng.
“Này Thâu-lũ-na, nếu có Sa-môn, Bà-la-môn nào mà biết như thật về sắc, biết như thật về sự tập khởi của sắc, biết như thật về sự diệt tận của sắc, biết như thật về con đường đưa đến sự diệt tận của sắc; Thâu-lũ-na, nên biết rằng Sa-môn, Bà-la-môn này đủ khả năng đoạn trừ sắc. Cũng vậy, này Thâu-lũ-na nếu Sa-môn, Bà-la-môn nào mà biết như thật về với thọ, tưởng, hành và thức, biết như thật về sự tập khởi của chúng, biết như thật về sự diệt tận của chúng, biết như thật về con đường đưa đến sự diệt tận của chúng; Thâu-lũ-na, nên biết rằng Sa-môn, Bà-la-môn này đủ khả năng đoạn trừ chúng.
“Này Thâu-lũ-na, ý ông thế nào? Sắc là thường hay vô thường?”
Đáp:
“Là vô thường.”
Lại hỏi:
“Nếu là vô thường, thì có phải là khổ không?”
Đáp:
“Là khổ.”
Tôn giả Xá-lợi-phất bảo:
“Nếu sắc là vô thường, là khổ, thì nó là pháp biến dịch. Thánh đệ tử có nên ở trong đó thấy sắc là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau không?”
Đáp:
“Không.”
“Này Thâu-lũ-na, cũng vậy, thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường?”
Đáp:
“Là vô thường.”
Lại hỏi:
“Nếu là vô thường, thì có phải là khổ không?”
Đáp:
“Là khổ.”
Lại hỏi:
“Nếu vô thường là khổ, thì nó là pháp biến dịch. Thánh đệ tử có nên ở trong đó thấy chúng là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau không?”
Đáp:
“Không.”
“Này Thâu-lũ-na, nên biết sắc quá khứ, hoặc vị lai, hoặc hiện tại; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; đối với tất cả sắc không là ngã, không khác ngã, không ở trong nhau. Đó gọi là biết như thật.
“Này Thâu-lũ-na, Thánh đệ tử đối với sắc nên sanh tâm yểm ly, ly dục, giải thoát, giải thoát sanh, già, bệnh, chết, ưu bi, khổ não.
“Cũng vậy, thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, hoặc vị lai, hoặc hiện tại; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; tất cả chúng không phải là ngã, không phải khác ngã, không ở trong nhau. Đó gọi là biết như thật.
“Này Thâu-lũ-na, Thánh đệ tử đối với chúng nên sanh tâm yểm ly, ly dục, giải thoát, giải thoát sanh, già, bệnh, chết, ưu bi, khổ não.”
Khi Thâu-lũ-na đã nghe những gì từ Tôn giả Xá-lợi-phất dạy rồi, phấn khởi vui mừng, làm lễ mà lui.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Rājagaha in the Bamboo Grove, the Squirrels’ Feeding Place. At that time the venerable Sāriputta was on Mount Vulture Peak.
Then a householder’s son by the name of Soṇa, who every day used to roam around, reached Mount Vulture Peak and approached the venerable Sāriputta. He paid homage with his head at Sāriputta’s feet and withdrew to sit at one side.
Then Sāriputta said: “Soṇa, if recluses and brahmins do not know bodily form as it really is, do not know the arising of bodily form as it really is, do not know the cessation of bodily form as it really is, do not know the path to the cessation of bodily form as it really is, then, Soṇa, you should know that for this reason these recluses and brahmins are not able to eradicate bodily form.
“In the same way recluses and brahmins who do not know feeling … perception … formations … consciousness as it really is, do not know the arising of consciousness as it really is, do not know the cessation of consciousness as it really is, do not know the path to the cessation of consciousness as it really is, then for this reason they are not able to eradicate consciousness.
“Soṇa, if recluses and brahmins know bodily form as it really is, know the arising of bodily form as it really is, know the cessation of bodily form as it really is, know the path to the cessation of bodily form as it really is, then, Soṇa, you should know that for this reason these recluses and brahmins are able to eradicate bodily form.
“In the same way, Soṇa, if recluses and brahmins know feeling … perception … formations … consciousness as it really is, know the arising of consciousness as it really is, know the cessation of consciousness as it really is, know the path to the cessation of consciousness as it really is, then, Soṇa, you should know that for this reason these recluses and brahmins are able to eradicate consciousness.”
Sāriputta asked: “Soṇa, what do you think, is bodily form permanent or is it impermanent?” Soṇa replied: “It is impermanent.”
Sāriputta asked again: “What is impermanent, is it dukkha?” Soṇa replied: “It is dukkha.”
Sāriputta said: “Bodily form that is impermanent, dukkha, of a nature to change, would a noble disciple herein regard such bodily form as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it?” Soṇa replied: “No.”
Sāriputta asked: “Soṇa. In the same way feeling … perception … formations … consciousness, is it permanent or impermanent?” Soṇa replied: “It is impermanent.”
Sāriputta asked again: “What is impermanent, is it dukkha?” Soṇa replied: “It is dukkha.”
Sāriputta asked again: “What is impermanent, dukkha, of a nature to change, would a noble disciple herein regard such consciousness as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it?” Soṇa replied: “No.”
Sāriputta said: “Soṇa, you should know that whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, all such bodily form is not self, T 7a is not distinct from the self in the sense of being owned by it, does not exist within the self, nor does a self exist within it. This is reckoned knowing it as it really is.
“Soṇa, a noble disciple arouses disenchantment in regard to bodily form, is free from desire for it and becomes liberated. He becomes liberated from birth, old age, disease, death, sorrow, sadness, pain and vexation.
“In the same way whatever feeling … perception … formations … consciousness, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, all such consciousness is not self, is not distinct from the self in the sense of being owned by it, does not exist within the self, nor does a self exist within it. This is reckoned knowing it as it really is.
“Soṇa, a noble disciple arouses disenchantment in regard to consciousness, is free from desire for it and becomes liberated. He becomes liberated from birth, old age, disease, death, sorrow, sadness, pain and vexation.”
Then Soṇa, hearing what Sāriputta had said, was thrilled with delight, paid homage and left.