Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Tỳ kheo, ở nơi cái gì mà không thấy là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế tôn là gốc pháp, là con mắt pháp, là nơi nương tựa của pháp, cúi xin vì chúng con mà nói. Các Tỳ kheo sau khi nghe xong sẽ y theo những lời dạy mà thực hành.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Hãy lắng nghe, và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì ngươi mà nói.
“Phải chăng ở nơi sắc không thấy có ngã, khác ngã, ở trong nhau? Thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy?
“Tỳ kheo, sắc có phải là vô thường?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế tôn, là vô thường.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Có phải vô thường là khổ?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế Tôn, là khổ.”
“Tỳ kheo, nếu vô thường, khổ là pháp biến dịch, vậy Ða văn Thánh đệ tử ở trong đó có thấy ngã, khác ngã, hay ở trong nhau không?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế Tôn, không.”
“Thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy. Cho nên, Tỳ kheo, những gì thuộc sắc, hoặc quá khứ, hoặc hiện tại, hoặc vị lai; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; tất cả chúng chẳng phải ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng phải ở trong nhau. Thọ, tưởng, hành, thức lại cũng như vậy.
“Tỳ kheo, Ða văn Thánh đệ tử quán sát năm thọ ấm là chẳng phải ngã, chẳng phải ngã sở. Khi quán sát như vậy, thì đối với các thế gian đều không có gì để chấp thủ; vì không có gì để chấp thủ nên không có gì để đắm; vì không có gì để đắm nên tự mình giác ngộ Niết-bàn: ‘Ta, sự sanh đã chấm dứt, phạm hạnh đã lập, những gì cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’”
Phật nói Kinh này xong, các Tỳ kheo nghe những gì đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0021c16獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「比丘！於何所T 0021c17不見我、異我、相在？」
比丘白佛：「世尊為法根、T 0021c18法眼、法依，唯願為說！諸比丘聞已，如說奉T 0021c19行。」
佛告比丘：「諦聽，善思，當為汝說。於色T 0021c20不見有我、異我、相在不？於受、想、行、識亦復T 0021c21如是。比丘！色為是常、無常耶？」
比丘白佛：「無T 0021c22常。世尊！」
佛言：「比丘！若無常者，是苦不？」
比丘T 0021c23白佛：「是苦。世尊！」
「比丘！若無常、苦，是變易法，T 0021c24多聞聖弟子寧於中見我、異我、相在不？」
比T 0021c25丘白佛：「不也，世尊！」
「受、想、行、識亦復如是。T 0021c26是故，比丘！諸所有色，若過去、若未來、若現在，T 0021c27若內、若外，若麤、若細，若好、若醜，若遠、若近，彼T 0021c28一切非我、不異我、不相在。受、想、行、識亦復T 0021c29如是。比丘！多聞聖弟子觀察五受陰非我、T 0022a01非我所。如是觀察者，於諸世間都無所T 0022a02取，無所取者無所著，無所著故自覺涅T 0022a03槃：『我生已盡，梵行已立，所作已作，自知不T 0022a04受後有。』」
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，T 0022a05歡喜奉行。
T 0022a06 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “Monks, what does one not regard as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it?”
The monks said to the Buddha: “The Blessed One is the root of the Dharma, the eye of Dharma, the foundation of the Dharma. May he teach us! Having heard it, the monks will receive it respectfully as he has taught it.”
The Buddha said to the monks: “Listen and pay careful attention to what I shall tell you. One does not regard bodily form as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it. One does not regard feeling … perception … formations … consciousness … also like this.
“Monks, is bodily form permanent or impermanent?”
The monks said to the Buddha: “It is impermanent, Blessed One.”
The Buddha said: “Monks, what is impermanent, is it dukkha?”
The monks said to the Buddha: “It is dukkha, Blessed One.”
The Buddha said: “Monks, what is impermanent, dukkha, of a nature to change, would a learned noble disciple herein regard it as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it?“
The monks said to the Buddha: “No, Blessed One.”
The Buddha said: “Feeling … perception … formations … consciousness are also like this. Therefore, monks, whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, all of it is not self, not distinct from the self in the sense of being owned by it, does not exist within the self, nor does a self exist within it. Feeling … perception … formations … consciousness are also like this.”
“Monks, a learned noble disciple examines the five aggregates of clinging as being without a self and without what belongs to a self. T 22a One who examines them in this way does not cling to anything in the whole world. One who does not cling to anything is not attached to anything. Because of not being attached to anything, he personally realizes Nirvāṇa, knowing: ‘Birth for me has been eradicated, the holy life has been established, what had to be done has been done, I myself know that there will be no receiving of further existence.’”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Tỳ kheo, ở nơi cái gì mà không thấy là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế tôn là gốc pháp, là con mắt pháp, là nơi nương tựa của pháp, cúi xin vì chúng con mà nói. Các Tỳ kheo sau khi nghe xong sẽ y theo những lời dạy mà thực hành.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Hãy lắng nghe, và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì ngươi mà nói.
“Phải chăng ở nơi sắc không thấy có ngã, khác ngã, ở trong nhau? Thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy?
“Tỳ kheo, sắc có phải là vô thường?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế tôn, là vô thường.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Có phải vô thường là khổ?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế Tôn, là khổ.”
“Tỳ kheo, nếu vô thường, khổ là pháp biến dịch, vậy Ða văn Thánh đệ tử ở trong đó có thấy ngã, khác ngã, hay ở trong nhau không?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế Tôn, không.”
“Thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy. Cho nên, Tỳ kheo, những gì thuộc sắc, hoặc quá khứ, hoặc hiện tại, hoặc vị lai; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; tất cả chúng chẳng phải ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng phải ở trong nhau. Thọ, tưởng, hành, thức lại cũng như vậy.
“Tỳ kheo, Ða văn Thánh đệ tử quán sát năm thọ ấm là chẳng phải ngã, chẳng phải ngã sở. Khi quán sát như vậy, thì đối với các thế gian đều không có gì để chấp thủ; vì không có gì để chấp thủ nên không có gì để đắm; vì không có gì để đắm nên tự mình giác ngộ Niết-bàn: ‘Ta, sự sanh đã chấm dứt, phạm hạnh đã lập, những gì cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’”
Phật nói Kinh này xong, các Tỳ kheo nghe những gì đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “Monks, what does one not regard as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it?”
The monks said to the Buddha: “The Blessed One is the root of the Dharma, the eye of Dharma, the foundation of the Dharma. May he teach us! Having heard it, the monks will receive it respectfully as he has taught it.”
The Buddha said to the monks: “Listen and pay careful attention to what I shall tell you. One does not regard bodily form as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it. One does not regard feeling … perception … formations … consciousness … also like this.
“Monks, is bodily form permanent or impermanent?”
The monks said to the Buddha: “It is impermanent, Blessed One.”
The Buddha said: “Monks, what is impermanent, is it dukkha?”
The monks said to the Buddha: “It is dukkha, Blessed One.”
The Buddha said: “Monks, what is impermanent, dukkha, of a nature to change, would a learned noble disciple herein regard it as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it?“
The monks said to the Buddha: “No, Blessed One.”
The Buddha said: “Feeling … perception … formations … consciousness are also like this. Therefore, monks, whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, all of it is not self, not distinct from the self in the sense of being owned by it, does not exist within the self, nor does a self exist within it. Feeling … perception … formations … consciousness are also like this.”
“Monks, a learned noble disciple examines the five aggregates of clinging as being without a self and without what belongs to a self. T 22a One who examines them in this way does not cling to anything in the whole world. One who does not cling to anything is not attached to anything. Because of not being attached to anything, he personally realizes Nirvāṇa, knowing: ‘Birth for me has been eradicated, the holy life has been established, what had to be done has been done, I myself know that there will be no receiving of further existence.’”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.