Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Hãy thường xuyên tu tập phương tiện thiền tư, cho nội tâm tĩnh lặng. Vì sao? Vì Tỳ kheo tu tập phương tiện thiền tư, cho nội tâm tĩnh lặng để quán sát như thật. Thế nào là quán sát như thật? Biết như thật đây là sắc ; đây là sự tập khởi của sắc, sự diệt tận của sắc ; đây là thọ, tưởng, hành, thức, sự tập khởi của …… thức, sự diệt tận của …… thức.
“Thế nào là sự tập khởi của sắc, và sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức? Phàm phu ngu si không học, nên không biết như thật về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly sắc. Vì không biết như thật nên ưa thích đắm trước vào sắc kia, khen ngợi sắc. Vì ưa thích đắm trước sắc, khen ngợi sắc nên chấp thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão, tử, ưu, bi, não khổ; thuần khối lớn đau khổ như vậy sanh ra. Ðó gọi là sự tập khởi của sắc; là sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức.
“Thế nào là sự diệt tận của sắc? sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức? Ða văn Thánh đệ tử biết như thật về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly sắc. Vì biết như thật, nên không thích đắm sắc, không khen ngợi sắc. Vì không thích đắm trước, khen ngợi sắc cho nên ái lạc bị diệt trừ. Ái lạc diệt nên chấp thủ cũng diệt. Thủ diệt nên hữu diệt. Hữu diệt nên sanh diệt. Sanh đã bị diệt nên lão, bệnh, tử, ưu, bi, não, khổ cũng bị diệt; và như vậy thuần khối lớn đau khổ diệt.
“Thế nào là đa văn Thánh đệ tử biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức, và về sự tập khởi của …… thức, về sự diệt tận của …… thức, về vị ngọt của …… thức, về sự tai hại của …… thức, về sự xa lìa …… thức? Vì đã biết như thật về chúng, nên không thích đắm …… thức kia, không khen ngợi …… thức. Vì không thích đắm …… thức nên ái lạc diệt . Ái diệt , nên thủ diệt. Thủ diệt nên hữu diệt. Hữu diệt nên sanh cụng bị diệt. Sanh diệt nên lão, bệnh, tử, ưu, bi, não, khổ diệt, như vậy thuần khối lớn đau khổ tất cả đều diệt. Này Tỳ kheo, đó gọi là sự diệt tận của sắc; là sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức. Tỳ kheo nên thường xuyên tu tập phương tiện thiền tư để cho nội tâm được tĩnh lặng.”
Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Cũng như Kinh quán sát, cũng vậy, cho đến Kinh Tác chúng, gồm 12, cũng cần diễn rộng.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0017c11獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「常當修習方便T 0017c12禪思，內寂其心。所以者何？比丘！修習方便T 0017c13禪思，內寂其心已，如實觀察。云何如實觀T 0017c14察？如實知此色、此色集、此色滅；此受、想、行、識，T 0017c15此識集、此識滅。
「云何色集，受、想、行、識集？愚癡T 0017c16無聞凡夫不如實知色集、色滅、色味、色患、色T 0017c17離。不如實知故，樂著彼色，讚歎於色；樂T 0017c18著於色，讚歎色故取；取緣有，有緣生，生緣T 0017c19老、死、憂、悲、惱、苦。如是純大苦聚生，是名色T 0017c20集，受、想、行、識集。
「云何色滅，受、想、行、識滅？多聞T 0017c21聖弟子如實知色集、色滅、色味、色患、色離。如T 0017c22實知故，不樂著色，不讚歎色；不樂著、讚T 0017c23歎色故，愛樂滅；愛樂滅故取滅，取滅故有T 0017c24滅，有滅故生滅，生滅故老、病、死、憂、悲、惱、苦滅，T 0017c25如是純大苦聚滅。云何多聞聖弟子如實知T 0017c26受、想、行、識？識集、識滅、識味、識患、識離如實知？T 0017c27知彼故不樂著彼識，不讚歎於識；不樂T 0017c28著、讚歎識故，樂愛滅；樂愛滅故取滅，取滅T 0017c29故有滅，有滅故生滅，生滅故老、病、死、憂、悲、惱、T 0018a01苦滅，如是純大苦聚滅，皆悉得滅。比丘！T 0018a02是名色滅，受、想、行、識滅。
「比丘！常當修習方便T 0018a03禪思，內寂其心。」
佛說此經已，諸比丘聞佛T 0018a04所說，歡喜奉行。
T 0018a05如觀察，乃至作證十二經，亦如是廣說。
T 0018a06 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “You should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within. Why is that? Monks, having cultivated meditation with diligence and calmed the mind within, one examines the aggregates as they really are.
“How to examine the aggregates as they really are? By understanding as it really is: ‘This is bodily form, this is the arising of bodily form, this is the cessation of bodily form. This is feeling … perception … formations … consciousness, this is the arising of consciousness, this is the cessation of consciousness.’
“What is the arising of bodily form, the arising of feeling … of perception … of formations … of consciousness? A foolish unlearned worldling does not understand as it really is the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form. Because of not understanding it as it really is, he delights with attachment in that bodily form, he commends bodily form. Because of delighting with attachment in bodily form and commending bodily form, there is clinging. In dependence on clinging, there is becoming. In dependence on becoming, there is birth. In dependence on birth, there is old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain. In this way this entire great mass of dukkha arises. This is called the arising of bodily form, the arising of feeling … of perception … of formations … of consciousness.
“What is the cessation of bodily form, the cessation of feeling … of perception … of formations … of consciousness? A learned noble disciple understands as it really is the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form. Because of understanding it as it really is, he does not delight with attachment in bodily form, he does not commend bodily form. Because of not delighting with attachment in bodily form and commending it, craving and delight cease. Because of the cessation of craving and delight, clinging ceases. Because of the cessation of clinging, becoming ceases. Because of the cessation of becoming, birth ceases. Because of the cessation of birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain cease. In this way this entire great mass of dukkha ceases.
“A learned noble disciple understands feeling … perception … formations … consciousness as it really is, understands the arising of consciousness, the cessation of consciousness, the gratification of consciousness, the danger in consciousness, and the escape from consciousness as it really is. Because of understanding it as it really is, he does not delight with attachment in that consciousness, he does not commend consciousness. Because of not delighting with attachment in consciousness and commending it, craving and delight cease. Because of the cessation of craving and delight, clinging ceases. Because of the cessation of clinging, becoming ceases. Because of the cessation of becoming, birth ceases. Because of the cessation of birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain cease. T 18a In this way this entire great mass of dukkha ceases, it all attains complete cessation. Monks, this is called the cessation of bodily form, the cessation of feeling … of perception … of formations … of consciousness.
“Monks, you should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
As for ‘examining’ … up to … ‘realizing’, twelve discourses should be recited fully in the same way.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Hãy thường xuyên tu tập phương tiện thiền tư, cho nội tâm tĩnh lặng. Vì sao? Vì Tỳ kheo tu tập phương tiện thiền tư, cho nội tâm tĩnh lặng để quán sát như thật. Thế nào là quán sát như thật? Biết như thật đây là sắc ; đây là sự tập khởi của sắc, sự diệt tận của sắc ; đây là thọ, tưởng, hành, thức, sự tập khởi của …… thức, sự diệt tận của …… thức.
“Thế nào là sự tập khởi của sắc, và sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức? Phàm phu ngu si không học, nên không biết như thật về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly sắc. Vì không biết như thật nên ưa thích đắm trước vào sắc kia, khen ngợi sắc. Vì ưa thích đắm trước sắc, khen ngợi sắc nên chấp thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão, tử, ưu, bi, não khổ; thuần khối lớn đau khổ như vậy sanh ra. Ðó gọi là sự tập khởi của sắc; là sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức.
“Thế nào là sự diệt tận của sắc? sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức? Ða văn Thánh đệ tử biết như thật về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly sắc. Vì biết như thật, nên không thích đắm sắc, không khen ngợi sắc. Vì không thích đắm trước, khen ngợi sắc cho nên ái lạc bị diệt trừ. Ái lạc diệt nên chấp thủ cũng diệt. Thủ diệt nên hữu diệt. Hữu diệt nên sanh diệt. Sanh đã bị diệt nên lão, bệnh, tử, ưu, bi, não, khổ cũng bị diệt; và như vậy thuần khối lớn đau khổ diệt.
“Thế nào là đa văn Thánh đệ tử biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức, và về sự tập khởi của …… thức, về sự diệt tận của …… thức, về vị ngọt của …… thức, về sự tai hại của …… thức, về sự xa lìa …… thức? Vì đã biết như thật về chúng, nên không thích đắm …… thức kia, không khen ngợi …… thức. Vì không thích đắm …… thức nên ái lạc diệt . Ái diệt , nên thủ diệt. Thủ diệt nên hữu diệt. Hữu diệt nên sanh cụng bị diệt. Sanh diệt nên lão, bệnh, tử, ưu, bi, não, khổ diệt, như vậy thuần khối lớn đau khổ tất cả đều diệt. Này Tỳ kheo, đó gọi là sự diệt tận của sắc; là sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức. Tỳ kheo nên thường xuyên tu tập phương tiện thiền tư để cho nội tâm được tĩnh lặng.”
Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Cũng như Kinh quán sát, cũng vậy, cho đến Kinh Tác chúng, gồm 12, cũng cần diễn rộng.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “You should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within. Why is that? Monks, having cultivated meditation with diligence and calmed the mind within, one examines the aggregates as they really are.
“How to examine the aggregates as they really are? By understanding as it really is: ‘This is bodily form, this is the arising of bodily form, this is the cessation of bodily form. This is feeling … perception … formations … consciousness, this is the arising of consciousness, this is the cessation of consciousness.’
“What is the arising of bodily form, the arising of feeling … of perception … of formations … of consciousness? A foolish unlearned worldling does not understand as it really is the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form. Because of not understanding it as it really is, he delights with attachment in that bodily form, he commends bodily form. Because of delighting with attachment in bodily form and commending bodily form, there is clinging. In dependence on clinging, there is becoming. In dependence on becoming, there is birth. In dependence on birth, there is old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain. In this way this entire great mass of dukkha arises. This is called the arising of bodily form, the arising of feeling … of perception … of formations … of consciousness.
“What is the cessation of bodily form, the cessation of feeling … of perception … of formations … of consciousness? A learned noble disciple understands as it really is the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form. Because of understanding it as it really is, he does not delight with attachment in bodily form, he does not commend bodily form. Because of not delighting with attachment in bodily form and commending it, craving and delight cease. Because of the cessation of craving and delight, clinging ceases. Because of the cessation of clinging, becoming ceases. Because of the cessation of becoming, birth ceases. Because of the cessation of birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain cease. In this way this entire great mass of dukkha ceases.
“A learned noble disciple understands feeling … perception … formations … consciousness as it really is, understands the arising of consciousness, the cessation of consciousness, the gratification of consciousness, the danger in consciousness, and the escape from consciousness as it really is. Because of understanding it as it really is, he does not delight with attachment in that consciousness, he does not commend consciousness. Because of not delighting with attachment in consciousness and commending it, craving and delight cease. Because of the cessation of craving and delight, clinging ceases. Because of the cessation of clinging, becoming ceases. Because of the cessation of becoming, birth ceases. Because of the cessation of birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain cease. T 18a In this way this entire great mass of dukkha ceases, it all attains complete cessation. Monks, this is called the cessation of bodily form, the cessation of feeling … of perception … of formations … of consciousness.
“Monks, you should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
As for ‘examining’ … up to … ‘realizing’, twelve discourses should be recited fully in the same way.