Tôi nghe như vầy:
Một thời Phật trú tại nước Xá-vệ, ở tại Thắng Lâm lâm trong vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
(i) “Có ba độ xứ, khác chủng tánh, khác danh xưng, khác tông chỉ, khác học thuyết, mà dù cho người có trí tuệ khéo nhận lãnh, khéo ghi nhớ để nói cho người khác, nhưng cũng không thu hoạch được lợi ích.
“Những gì là ba? Hoặc có Sa-môn, Bà-la-môn thấy như vậy, nói như vậy: Tất cả hành vi của con người đều nhân túc mạng định sẵn.
“Lại có Sa-môn, Bà-la-môn thấy như vậy, nói như vậy: Tất cả hành vi của con người đều do Đấng Tôn Hựu định sẵn.
“Lại có Sa-môn, Bà-la-môn thấy như vậy, nói như vậy: Tất cả hành vi của con người đều vô nhân, vô duyên.
(i. ) “Ở trong đây, nếu có Sa-môn, Bà-la-môn nào thấy như vầy, nói như vầy: ‘Tất cả hành vi của con người đều nhân túc mạng định đoạt’, Ta liền đến nơi người kia và hỏi: ‘Này Hiền giả, có thật Hiền giả thấy như vầy, nói như vầy: Tất cả hành vi của con người đều nhân túc mạng định đoạt chăng? Người kia trả lời rằng: ‘Thật vậy’. Ta lại nói với người kia rằng: ‘Nếu quả thật như vậy, các Hiền giả đều là những kẻ sát sanh cả. Vì sao thế? Bởi vì tất cả đều nhân túc mạng định đoạt sẵn. Cũng vậy, Chư Hiền là những kẻ trộm cắp, tà dâm, nói láo cho đến tà kiến. Tại sao thế? Bởi vì tất cả đều nhân túc mạng định đoạt sẵn. Này Chư Hiền, đối với kiến chấp rằng: Tất cả đều nhân túc mạng định đoạt sẵn, mà cho là như thật, như là lõi chắc bên trong, những điều nên hay không nên làm, hoàn toàn không có ý dục, không có phương tiện. Này Chư Hiền, nếu đối với điều nên làm và không nên làm mà không biết đúng như thật thì sẽ mất chánh niệm, không có chánh trí, thì không có cách nào giáo hóa đúng theo pháp của Sa-môn được ’. Nói như vậy mới có thể dùng lý để khuất phục các Sa-môn, Bà-la-môn kia.
(i.2) “Ở đây, nếu có Sa-môn, Bà-la-môn nào, thấy như vầy, nói như vầy: ‘Tất cả hành vi đều nhân Đấng Thiên Hựu định đoạt’. Ta liền đi đến chỗ người kia, và hỏi: ‘Này Hiền giả, có thật Hiền giả thấy như vầy, nói như vầy: Tất cả hành vi của con người đều nhân Thiên Hựu định đoạt chăng? Người kia trả lời rằng: ‘Thật vậy’. Ta lại nói với người kia rằng: ‘Nếu quả thật như vậy, các Hiền giả đều là những kẻ sát sanh cả. Vì sao thế? Bởi vì tất cả đều nhân Thiên Hựu định đoạt sẵn. Cũng vậy, Chư Hiền là những kẻ trộm cắp, tà dâm, nói láo cho đến tà kiến. Tại sao thế? Bởi vì tất cả đều nhân Thiên Hựu định đoạt sẵn. Này Chư Hiền, đối với kiến chấp rằng: Tất cả đều nhân Thiên Hựu định đoạt sẵn, mà cho là như thật, như là lõi chắc bên trong, những điều nên hay không nên làm, hoàn toàn không có ý dục, không có phương tiện. Này Chư Hiền, nếu đối với điều nên làm và không nên làm mà không biết đúng như thật thì sẽ mất chánh niệm, không có chánh trí, không có cách nào giáo hóa đúng theo pháp của Sa-môn được’. Nói như vậy mới có thể dùng lý để khuất phục các Sa-môn, Bà-la-môn kia.
(i.3) “Ở đây, nếu có Sa-môn, Bà-la-môn nào thấy như vầy, nói như vầy: ‘Tất cả hành vi của con người đều vô nhân vô duyên’. Ta liền đi đến chỗ người kia, đến rồi liền hỏi: ‘Này Hiền giả, có thật Hiền giả thấy như vầy, nói như vầy: Tất cả hành vi của con người đều vô nhân vô duyên? Người kia trả lời rằng: ‘Thật vậy’. Ta lại nói với người kia rằng: ‘Nếu quả thật như vậy, các Hiền giả đều là những kẻ sát sanh cả. Vì sao thế? Bởi vì tất cả đều vô nhân vô duyên. Cũng vậy, Chư Hiền là những kẻ trộm cắp, tà dâm, nói láo cho đến tà kiến. Tại sao thế? Bởi vì tất cả đều vô nhân vô duyên. Này Chư Hiền, đối với kiến chấp rằng: Tất cả đều vô nhân vô duyên, mà cho là như thật, như là lõi chắc bên trong, những điều nên hay không nên làm, hoàn toàn không có ý dục, không có phương tiện. Này Chư Hiền, nếu đối với điều nên làm và không nên làm mà không biết đúng như thật thì sẽ mất chánh niệm, không có chánh trí, thì không có cách nào giáo hóa đúng theo pháp của Sa-môn được’. Nói như vậy mới có thể dùng lý để khuất phục các Sa-môn, Bà-la-môn kia.
(ii.) “Những pháp mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, rồi thuyết giảng cho các ngươi; dù là Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Ma, Phạm và các loài thế gian khác đều không thể khuất phục được, không thể làm cho cấu uế được, không thể chế phục được. Thế nào là những pháp mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, rồi thuyết giảng cho các ngươi; dù là Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Ma, Phạm và các loài thế gian khác đều không thể khuất phục được, không thể làm cho cấu uế được, không thể chế phục? Đó là pháp sáu xứ mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, thuyết giảng cho các ngươi; dù là Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Ma, Phạm và các loài thế gian khác đều không thể khuất phục được, không thể làm cho cấu uế được, không thể chế phục.
“Lại có pháp sáu giới mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, thuyết giảng cho các ngươi; dù là Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Ma, Phạm và các loài thế gian khác đều không thể khuất phục được, không thể làm cho cấu uế được, không thể chế phục.
(ii.1) “Thế nào là pháp sáu xứ mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, thuyết giảng cho các ngươi? Đó là nhãn xứ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Đó là pháp sáu xứ ta đã tự tri, tự giác, ta nói cho các ngươi biết.
(ii.2) “Thế nào là pháp sáu giới mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, thuyết giảng cho các ngươi? Đó là địa giới, thủy, hỏa, phong, không và thức giới. Đó là pháp sáu giới mà ta đã tự tri tự giác, đã nói cho các ngươi biết.
(ii.3) “Do hòa hiệp của sáu giới nên sanh thai mẹ. Nhân sáu giới mà có sáu xứ; nhân sáu xứ có xúc, nhân xúc mà có thọ.
“Này các Tỳ-kheo, nếu ai có cảm thọ liền biết như thật về Khổ, biết về Khổ tập, biết về Khổ diệt, biết như thật về Khổ diệt đạo. Thế nào là biết như thật về khổ? Là sanh khổ, già khổ, bệnh khổ, chết khổ, thù nghịch gặp nhau là khổ, yêu thương mà chia ly là khổ, mong muốn mà không được là khổ. Tóm lại, năm thủ uẩn là khổ.
“Thế nào là biết như thật về Khổ tập? Đó là ái, dẫn đến hữu đương lai, câu hữu với hỷ tham, mong cầu hoan lạc nơi này nơi kia. Đó là biết như thật về Khổ tập.
“Thế nào là biết như thật về Khổ diệt? Đó là ái, dẫn đến hữu đương lai, câu hữu với hỷ tham, mong cầu hoan lạc nơi này nơi kia; tất cả như vậy đã đoạn trừ không còn dư tàn, đã xả ly, diệt tận, vô dục, tịch tĩnh, tịch diệt. Đó gọi là biết như thật về Khổ diệt.
“Thế nào là biết như thật về Khổ diệt đạo? Đó là Thánh đạo tám chi, từ chánh kiến cho đến chánh định là tám. Đó là biết như thật về Khổ diệt đạo.
“Tỳ-kheo nên biết như thật về Khổ, nên đoạn Khổ tập, nên thực chứng Khổ diệt, nên tu Khổ diệt đạo. Tỳ-kheo nào biết như thật về Khổ, đoạn Khổ tập, thực chứng Khổ diệt, tu Khổ diệt đạo, Tỳ-kheo đó đã tận trừ tất cả lậu, đã giải trừ các kết, có thể bằng chánh trí mà đoạn tận khổ biên”.
Phật thuyết như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
T 0435a25我聞如是：
一時，佛遊舍衛國，在勝林給孤T 0435a26獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「有三度處，異姓、異T 0435a27名、異宗、異說，謂有慧者善受、極持而為他說，T 0435a28然不獲利。云何為三？或有沙門、梵志如是T 0435a29見、如是說，謂人所為一切皆因宿命造；復T 0435b01有沙門、梵志如是見、如是說，謂人所為一T 0435b02切皆因尊祐造；復有沙門、梵志如是見、如T 0435b03是說，謂人所為一切皆無因無緣。
「於中若有T 0435b04沙門、梵志如是見、如是說，謂人所為一切皆T 0435b05因宿命造者，我便往彼，到已，即問：『諸賢！實T 0435b06如是見、如是說，謂人所為一切皆因宿命T 0435b07造耶？』彼答言：『爾。』我復語彼：『若如是者，諸賢T 0435b08等皆是殺生。所以者何？以其一切皆因宿命T 0435b09造故。如是，諸賢皆是不與取、邪婬、妄言，乃至T 0435b10邪見。所以者何？以其一切皆因宿命造故。T 0435b11諸賢！若一切皆因宿命造，見如真者，於內T 0435b12因內，作以不作，都無欲、無方便。諸賢！若於T 0435b13作以不作，不知如真者，便失正念、無正智，T 0435b14則無可以教，如沙門法如是說者，乃可T 0435b15以理伏彼沙門、梵志。』
「於中若有沙門、梵志T 0435b16如是見、如是說，謂人所為一切皆因尊祐造T 0435b17者，我便往彼，到已，即問：『諸賢！實如是見、如T 0435b18是說，謂人所為一切皆因尊祐造耶？』彼答言：T 0435b19『爾。』我復語彼：『若如是者，諸賢等皆是殺生。T 0435b20所以者何？以其一切皆因尊祐造故。如是，T 0435b21諸賢皆是不與取、邪婬、妄言，乃至邪見。所以T 0435b22者何？以其一切皆因尊祐造故。諸賢！若一切T 0435b23皆因尊祐造，見如真者，於內因內，作以不T 0435b24作，都無欲、無方便。諸賢！若於作以不作，不T 0435b25知如真者，便失正念、無正智，則無可以T 0435b26教，如沙門法如是說者，乃可以理伏彼沙T 0435b27門、梵志。』
「於中若有沙門、梵志如是見、如是T 0435b28說，謂人所為一切皆無因無緣者，我便往彼，T 0435b29到已，即問：『諸賢！實如是見、如是說，謂人所T 0435c01為一切皆無因無緣耶？』彼答言：『爾。』我復語彼：T 0435c02『若如是者，諸賢等皆是殺生。所以者何？以其T 0435c03一切皆無因無緣故。如是，諸賢皆是不與取、T 0435c04邪婬、妄言，乃至邪見。所以者何？以其一切皆T 0435c05無因無緣故。諸賢！若一切皆無因無緣，見如T 0435c06真者，於內因內，作以不作，都無欲、無方便。T 0435c07諸賢！若於作以不作，不知如真者，便失正T 0435c08念、無正智，則無可以教，如沙門法如是T 0435c09說者，乃可以理伏彼沙門、梵志。』
「我所自知、T 0435c10自覺法，為汝說者，若沙門、梵志，若天、魔、梵及T 0435c11餘世間皆無能伏，皆無能穢，皆無能制。云T 0435c12何我所自知、自覺法為汝說，非為沙門、梵T 0435c13志，若天、魔、梵及餘世間所能伏、所能穢、所T 0435c14能制？謂有六處法，我所自知、自覺為汝說，T 0435c15非為沙門、梵志，若天、魔、梵及餘世間所能T 0435c16伏、所能穢、所能制。復有六界法，我所自知、T 0435c17自覺為汝說，非為沙門、梵志，若天、魔、梵及T 0435c18餘世間所能伏、所能穢、所能制。
「云何六處T 0435c19法，我所自知、自覺為汝說？謂眼處，耳、鼻、舌、T 0435c20身、意處，是謂六處法，我所自知、自覺為汝T 0435c21說也。云何六界法，我所自知、自覺為汝說？T 0435c22謂地界，水、火、風、空、識界，是謂六界法，我所自T 0435c23知、自覺為汝說也。
「以六界合故，便生母胎，T 0435c24因六界便有六處，因六處便有更樂，因更T 0435c25樂便有覺。比丘！若有覺者便知苦如真，知T 0435c26苦習、知苦滅、知苦滅道如真。云何知苦如T 0435c27真？謂生苦、老苦、病苦、死苦、怨憎會苦、愛別離T 0435c28苦、所求不得苦、略五盛陰苦，是謂知苦如T 0435c29真。云何知苦習如真？謂此愛受當來有，樂T 0436a01欲共俱，求彼彼有，是謂知苦習如真。云何T 0436a02知苦滅如真？謂此愛受當來有，樂欲共俱，T 0436a03求彼彼有斷無餘、捨、吐、盡、無欲、滅、止、沒，是謂T 0436a04知苦滅如真。云何知苦滅道如真？謂八支聖T 0436a05道，正見乃至正定，是為八，是謂知苦滅道如T 0436a06真。比丘！當知苦如真，當斷苦習，當苦滅T 0436a07作證，當修苦滅道。若比丘知苦如真，斷苦T 0436a08習，苦滅作證，修苦滅道者，是謂比丘一切T 0436a09漏盡，諸結已解，能以正智而得苦際。」
佛說T 0436a10如是。彼諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0436a11
度經第三竟（千一百八十四字）
T 0436a12 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to the country of Śrāvastī and stayed at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “There are three fording places of different clans, different names, different traditions, and different teachings. That is to say, they are well accepted, firmly held, and taught to others by wise people, but they aren’t profitable. What are the three?
SC 3“Some ascetics and priests have a view and a teaching that says the cause of everything a person does is created by their previous lives. Again, some ascetics and priests have a view and a teaching that says the cause of everything a person does is created by the Lord God. Again, some ascetics and priests have a view and a teaching that says that there is no cause or condition for anything a person does.
SC 4“Now, if some ascetic or priest had a view and a teaching that said the cause of everything a person does is created by their previous lives, I would visit them. Upon arriving, I would then ask, ‘Venerables, is it true that you have a view and a teaching that says the cause of everything a person does is created by their previous lives?’
“They would answer, ‘That’s right.’
SC 5“I would again say to them, ‘If that’s so, then you Venerables are all killers of living things. Why is that? Because the cause of all that is created by your previous lives. Thus, you Venerables take what’s not given … engage in wrong sex … speak falsely … up to … have wrong views. Why is that? Because the cause of all that is created by your previous lives.
SC 6“‘Venerables, if someone truly has the view that the cause of all this is created by previous lives, that would be an internal cause for them to do what shouldn’t be done. None of them would have any desire or make any effort. Venerables, if they do what they shouldn’t, and they don’t truly know it, then they’d lose their right mindfulness and have no right knowledge. Then, they’d be impossible to instruct.’ When an ascetic’s teaching makes such a claim, that ascetic or priest can be defeated with reason.
SC 7“Now, if some ascetic or priest had a view and a teaching that said the cause of everything a person does is created by the Lord God, I would visit them. Upon arriving, I would then ask, ‘Venerables, is it true that you have a view and a teaching that says the cause of everything a person does is created by the Lord God?’
“They would answer, ‘That’s right.’
SC 8“Again, I would say to them, ‘If that’s so, Venerables, all of you are killers of living things. Why is that? Because the cause of all that is created by God. Thus, Venerables, you take what’s not given … engage in wrong sex … speak falsely … up to … have wrong views. Why is that? Because the cause of all that is created by God.
SC 9“‘Venerables, if someone truly has the view that the cause of all this is created by God, that would be an internal cause for them to do what shouldn’t be done. None of them would have any desire or make any effort. Venerables, if they do what they shouldn’t, and they don’t truly know it, then they’d lose their right mindfulness and have no right knowledge. Then, they’d be impossible to instruct.’ When an ascetic’s teaching makes such a claim, that ascetic or priest can be defeated with reason.
SC 10“Now, if some ascetic or priest had a view and a teaching that said there is no cause or condition for anything a person does, I would visit them. Upon arriving, I would then ask, ‘Venerables, is it true that you have a view and a teaching that says there is no cause or condition for anything a person does?’
“They would answer, ‘That’s right.’
SC 11“Again, I would say to them, ‘If that’s so, Venerables, all of you are killers of living beings. Why is that? Because there’s no cause or condition for any of that. Thus, Venerables, you take what’s not given … engage in wrong sex … speak falsely … up to … have wrong views. Why is that? Because there’s no cause or condition for any of that.
SC 12“‘Venerables, if someone truly has the view that there’s no cause or condition for any of this, that would be an internal cause for them to do what shouldn’t be done. None of them would have any desire or make any effort. Venerables, if they do what they shouldn’t, and they don’t truly know it, then they’d lose their right mindfulness and have no right knowledge. Then, they’d be impossible to instruct.’ When an ascetic’s teaching makes such a claim, that ascetic or priest can be defeated with reason.
SC 13“No ascetic, priest, god like Māra or Brahmā, or any other worldly person can defeat, defile, or overcome this Dharma that I’ve known and realized myself and teach for you. How is it that no ascetic, priest, god like Māra or Brahmā, or any other worldly person can defeat, defile, or overcome this Dharma that I’ve known and realized myself and teach for you? ‘There are six senses’ is a principle that I’ve known and realized myself and teach for you, which no ascetic, priest, god like Māra or Brahmā, or any other worldly person can defeat, defile, or overcome. Again, ‘there are six elements’ is a principle that I’ve known and realized myself and teach for you, which no ascetic, priest, god like Māra or Brahmā, or any other worldly person can defeat, defile, or overcome.
SC 14“What is the principle of the six senses that I’ve known and realized myself and teach for you? They are the sense of the eye … ear … nose … tongue … body … sense of the mind. This is the principle of the six senses that I’ve known and realized myself and teach for you. What is the principle of the six elements that I’ve known and realized myself and teach for you? They are the element of earth … water … fire … air … space, and element of awareness. This is the principle of six elements that I’ve known and realized myself and teach for you.
SC 15“One is born in a mother’s womb because these six elements come together. As a result of these six elements, the six senses exist. As a result of these six senses, there is contact. As a result of contact, there is feeling. Monks, if someone has feeling, then they will truly know suffering … the formation of suffering … the cessation of suffering, and truly know the path to suffering’s cessation.”
SC 16“How do they truly know suffering? It’s the suffering of birth, suffering of old age, suffering of illness, suffering of death, suffering of associating with what’s disliked, suffering of being separated from what’s loved, and suffering of not getting what’s sought. In brief, it’s the suffering of the five proliferating aggregates. This is truly knowing suffering.
SC 17“How do they truly know the formation of suffering? ‘This craving will get a future existence, bring me together with delight and desires, and seek this or that existence.’ This is truly knowing the formation of suffering.
SC 18“How do they truly know the cessation of suffering? ‘This craving will get a future existence, bring me together with delight and desires, and seek this or that existence’: They eliminate this [craving] without remainder and abandon, reject, exhaust, and have no desire for it. It ceases, stops, and disappears. This is truly knowing the cessation of suffering.
SC 19“How is the path to suffering’s cessation truly known? It’s the eightfold noble path: Right view … up to … right samādhi are the eight. This is truly knowing the path to suffering’s cessation.
SC 20“Monks, you should truly know suffering, should eliminate the formation of suffering, should realize the cessation of suffering, and should cultivate the path to suffering’s cessation. If a monk truly knows suffering, eliminates the formation of suffering, realizes the cessation of suffering, and cultivates the path to suffering’s cessation, this is a monk who has ended all the contaminants. Once he is freed from the bonds, he can reach the end of suffering with right knowledge.”
SC 21This is what the Buddha said. Those monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời Phật trú tại nước Xá-vệ, ở tại Thắng Lâm lâm trong vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
(i) “Có ba độ xứ, khác chủng tánh, khác danh xưng, khác tông chỉ, khác học thuyết, mà dù cho người có trí tuệ khéo nhận lãnh, khéo ghi nhớ để nói cho người khác, nhưng cũng không thu hoạch được lợi ích.
“Những gì là ba? Hoặc có Sa-môn, Bà-la-môn thấy như vậy, nói như vậy: Tất cả hành vi của con người đều nhân túc mạng định sẵn.
“Lại có Sa-môn, Bà-la-môn thấy như vậy, nói như vậy: Tất cả hành vi của con người đều do Đấng Tôn Hựu định sẵn.
“Lại có Sa-môn, Bà-la-môn thấy như vậy, nói như vậy: Tất cả hành vi của con người đều vô nhân, vô duyên.
(i. ) “Ở trong đây, nếu có Sa-môn, Bà-la-môn nào thấy như vầy, nói như vầy: ‘Tất cả hành vi của con người đều nhân túc mạng định đoạt’, Ta liền đến nơi người kia và hỏi: ‘Này Hiền giả, có thật Hiền giả thấy như vầy, nói như vầy: Tất cả hành vi của con người đều nhân túc mạng định đoạt chăng? Người kia trả lời rằng: ‘Thật vậy’. Ta lại nói với người kia rằng: ‘Nếu quả thật như vậy, các Hiền giả đều là những kẻ sát sanh cả. Vì sao thế? Bởi vì tất cả đều nhân túc mạng định đoạt sẵn. Cũng vậy, Chư Hiền là những kẻ trộm cắp, tà dâm, nói láo cho đến tà kiến. Tại sao thế? Bởi vì tất cả đều nhân túc mạng định đoạt sẵn. Này Chư Hiền, đối với kiến chấp rằng: Tất cả đều nhân túc mạng định đoạt sẵn, mà cho là như thật, như là lõi chắc bên trong, những điều nên hay không nên làm, hoàn toàn không có ý dục, không có phương tiện. Này Chư Hiền, nếu đối với điều nên làm và không nên làm mà không biết đúng như thật thì sẽ mất chánh niệm, không có chánh trí, thì không có cách nào giáo hóa đúng theo pháp của Sa-môn được ’. Nói như vậy mới có thể dùng lý để khuất phục các Sa-môn, Bà-la-môn kia.
(i.2) “Ở đây, nếu có Sa-môn, Bà-la-môn nào, thấy như vầy, nói như vầy: ‘Tất cả hành vi đều nhân Đấng Thiên Hựu định đoạt’. Ta liền đi đến chỗ người kia, và hỏi: ‘Này Hiền giả, có thật Hiền giả thấy như vầy, nói như vầy: Tất cả hành vi của con người đều nhân Thiên Hựu định đoạt chăng? Người kia trả lời rằng: ‘Thật vậy’. Ta lại nói với người kia rằng: ‘Nếu quả thật như vậy, các Hiền giả đều là những kẻ sát sanh cả. Vì sao thế? Bởi vì tất cả đều nhân Thiên Hựu định đoạt sẵn. Cũng vậy, Chư Hiền là những kẻ trộm cắp, tà dâm, nói láo cho đến tà kiến. Tại sao thế? Bởi vì tất cả đều nhân Thiên Hựu định đoạt sẵn. Này Chư Hiền, đối với kiến chấp rằng: Tất cả đều nhân Thiên Hựu định đoạt sẵn, mà cho là như thật, như là lõi chắc bên trong, những điều nên hay không nên làm, hoàn toàn không có ý dục, không có phương tiện. Này Chư Hiền, nếu đối với điều nên làm và không nên làm mà không biết đúng như thật thì sẽ mất chánh niệm, không có chánh trí, không có cách nào giáo hóa đúng theo pháp của Sa-môn được’. Nói như vậy mới có thể dùng lý để khuất phục các Sa-môn, Bà-la-môn kia.
(i.3) “Ở đây, nếu có Sa-môn, Bà-la-môn nào thấy như vầy, nói như vầy: ‘Tất cả hành vi của con người đều vô nhân vô duyên’. Ta liền đi đến chỗ người kia, đến rồi liền hỏi: ‘Này Hiền giả, có thật Hiền giả thấy như vầy, nói như vầy: Tất cả hành vi của con người đều vô nhân vô duyên? Người kia trả lời rằng: ‘Thật vậy’. Ta lại nói với người kia rằng: ‘Nếu quả thật như vậy, các Hiền giả đều là những kẻ sát sanh cả. Vì sao thế? Bởi vì tất cả đều vô nhân vô duyên. Cũng vậy, Chư Hiền là những kẻ trộm cắp, tà dâm, nói láo cho đến tà kiến. Tại sao thế? Bởi vì tất cả đều vô nhân vô duyên. Này Chư Hiền, đối với kiến chấp rằng: Tất cả đều vô nhân vô duyên, mà cho là như thật, như là lõi chắc bên trong, những điều nên hay không nên làm, hoàn toàn không có ý dục, không có phương tiện. Này Chư Hiền, nếu đối với điều nên làm và không nên làm mà không biết đúng như thật thì sẽ mất chánh niệm, không có chánh trí, thì không có cách nào giáo hóa đúng theo pháp của Sa-môn được’. Nói như vậy mới có thể dùng lý để khuất phục các Sa-môn, Bà-la-môn kia.
(ii.) “Những pháp mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, rồi thuyết giảng cho các ngươi; dù là Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Ma, Phạm và các loài thế gian khác đều không thể khuất phục được, không thể làm cho cấu uế được, không thể chế phục được. Thế nào là những pháp mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, rồi thuyết giảng cho các ngươi; dù là Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Ma, Phạm và các loài thế gian khác đều không thể khuất phục được, không thể làm cho cấu uế được, không thể chế phục? Đó là pháp sáu xứ mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, thuyết giảng cho các ngươi; dù là Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Ma, Phạm và các loài thế gian khác đều không thể khuất phục được, không thể làm cho cấu uế được, không thể chế phục.
“Lại có pháp sáu giới mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, thuyết giảng cho các ngươi; dù là Sa-môn, Bà-la-môn, Thiên, Ma, Phạm và các loài thế gian khác đều không thể khuất phục được, không thể làm cho cấu uế được, không thể chế phục.
(ii.1) “Thế nào là pháp sáu xứ mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, thuyết giảng cho các ngươi? Đó là nhãn xứ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Đó là pháp sáu xứ ta đã tự tri, tự giác, ta nói cho các ngươi biết.
(ii.2) “Thế nào là pháp sáu giới mà ta tự mình biết, tự mình giác ngộ, thuyết giảng cho các ngươi? Đó là địa giới, thủy, hỏa, phong, không và thức giới. Đó là pháp sáu giới mà ta đã tự tri tự giác, đã nói cho các ngươi biết.
(ii.3) “Do hòa hiệp của sáu giới nên sanh thai mẹ. Nhân sáu giới mà có sáu xứ; nhân sáu xứ có xúc, nhân xúc mà có thọ.
“Này các Tỳ-kheo, nếu ai có cảm thọ liền biết như thật về Khổ, biết về Khổ tập, biết về Khổ diệt, biết như thật về Khổ diệt đạo. Thế nào là biết như thật về khổ? Là sanh khổ, già khổ, bệnh khổ, chết khổ, thù nghịch gặp nhau là khổ, yêu thương mà chia ly là khổ, mong muốn mà không được là khổ. Tóm lại, năm thủ uẩn là khổ.
“Thế nào là biết như thật về Khổ tập? Đó là ái, dẫn đến hữu đương lai, câu hữu với hỷ tham, mong cầu hoan lạc nơi này nơi kia. Đó là biết như thật về Khổ tập.
“Thế nào là biết như thật về Khổ diệt? Đó là ái, dẫn đến hữu đương lai, câu hữu với hỷ tham, mong cầu hoan lạc nơi này nơi kia; tất cả như vậy đã đoạn trừ không còn dư tàn, đã xả ly, diệt tận, vô dục, tịch tĩnh, tịch diệt. Đó gọi là biết như thật về Khổ diệt.
“Thế nào là biết như thật về Khổ diệt đạo? Đó là Thánh đạo tám chi, từ chánh kiến cho đến chánh định là tám. Đó là biết như thật về Khổ diệt đạo.
“Tỳ-kheo nên biết như thật về Khổ, nên đoạn Khổ tập, nên thực chứng Khổ diệt, nên tu Khổ diệt đạo. Tỳ-kheo nào biết như thật về Khổ, đoạn Khổ tập, thực chứng Khổ diệt, tu Khổ diệt đạo, Tỳ-kheo đó đã tận trừ tất cả lậu, đã giải trừ các kết, có thể bằng chánh trí mà đoạn tận khổ biên”.
Phật thuyết như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to the country of Śrāvastī and stayed at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “There are three fording places of different clans, different names, different traditions, and different teachings. That is to say, they are well accepted, firmly held, and taught to others by wise people, but they aren’t profitable. What are the three?
SC 3“Some ascetics and priests have a view and a teaching that says the cause of everything a person does is created by their previous lives. Again, some ascetics and priests have a view and a teaching that says the cause of everything a person does is created by the Lord God. Again, some ascetics and priests have a view and a teaching that says that there is no cause or condition for anything a person does.
SC 4“Now, if some ascetic or priest had a view and a teaching that said the cause of everything a person does is created by their previous lives, I would visit them. Upon arriving, I would then ask, ‘Venerables, is it true that you have a view and a teaching that says the cause of everything a person does is created by their previous lives?’
“They would answer, ‘That’s right.’
SC 5“I would again say to them, ‘If that’s so, then you Venerables are all killers of living things. Why is that? Because the cause of all that is created by your previous lives. Thus, you Venerables take what’s not given … engage in wrong sex … speak falsely … up to … have wrong views. Why is that? Because the cause of all that is created by your previous lives.
SC 6“‘Venerables, if someone truly has the view that the cause of all this is created by previous lives, that would be an internal cause for them to do what shouldn’t be done. None of them would have any desire or make any effort. Venerables, if they do what they shouldn’t, and they don’t truly know it, then they’d lose their right mindfulness and have no right knowledge. Then, they’d be impossible to instruct.’ When an ascetic’s teaching makes such a claim, that ascetic or priest can be defeated with reason.
SC 7“Now, if some ascetic or priest had a view and a teaching that said the cause of everything a person does is created by the Lord God, I would visit them. Upon arriving, I would then ask, ‘Venerables, is it true that you have a view and a teaching that says the cause of everything a person does is created by the Lord God?’
“They would answer, ‘That’s right.’
SC 8“Again, I would say to them, ‘If that’s so, Venerables, all of you are killers of living things. Why is that? Because the cause of all that is created by God. Thus, Venerables, you take what’s not given … engage in wrong sex … speak falsely … up to … have wrong views. Why is that? Because the cause of all that is created by God.
SC 9“‘Venerables, if someone truly has the view that the cause of all this is created by God, that would be an internal cause for them to do what shouldn’t be done. None of them would have any desire or make any effort. Venerables, if they do what they shouldn’t, and they don’t truly know it, then they’d lose their right mindfulness and have no right knowledge. Then, they’d be impossible to instruct.’ When an ascetic’s teaching makes such a claim, that ascetic or priest can be defeated with reason.
SC 10“Now, if some ascetic or priest had a view and a teaching that said there is no cause or condition for anything a person does, I would visit them. Upon arriving, I would then ask, ‘Venerables, is it true that you have a view and a teaching that says there is no cause or condition for anything a person does?’
“They would answer, ‘That’s right.’
SC 11“Again, I would say to them, ‘If that’s so, Venerables, all of you are killers of living beings. Why is that? Because there’s no cause or condition for any of that. Thus, Venerables, you take what’s not given … engage in wrong sex … speak falsely … up to … have wrong views. Why is that? Because there’s no cause or condition for any of that.
SC 12“‘Venerables, if someone truly has the view that there’s no cause or condition for any of this, that would be an internal cause for them to do what shouldn’t be done. None of them would have any desire or make any effort. Venerables, if they do what they shouldn’t, and they don’t truly know it, then they’d lose their right mindfulness and have no right knowledge. Then, they’d be impossible to instruct.’ When an ascetic’s teaching makes such a claim, that ascetic or priest can be defeated with reason.
SC 13“No ascetic, priest, god like Māra or Brahmā, or any other worldly person can defeat, defile, or overcome this Dharma that I’ve known and realized myself and teach for you. How is it that no ascetic, priest, god like Māra or Brahmā, or any other worldly person can defeat, defile, or overcome this Dharma that I’ve known and realized myself and teach for you? ‘There are six senses’ is a principle that I’ve known and realized myself and teach for you, which no ascetic, priest, god like Māra or Brahmā, or any other worldly person can defeat, defile, or overcome. Again, ‘there are six elements’ is a principle that I’ve known and realized myself and teach for you, which no ascetic, priest, god like Māra or Brahmā, or any other worldly person can defeat, defile, or overcome.
SC 14“What is the principle of the six senses that I’ve known and realized myself and teach for you? They are the sense of the eye … ear … nose … tongue … body … sense of the mind. This is the principle of the six senses that I’ve known and realized myself and teach for you. What is the principle of the six elements that I’ve known and realized myself and teach for you? They are the element of earth … water … fire … air … space, and element of awareness. This is the principle of six elements that I’ve known and realized myself and teach for you.
SC 15“One is born in a mother’s womb because these six elements come together. As a result of these six elements, the six senses exist. As a result of these six senses, there is contact. As a result of contact, there is feeling. Monks, if someone has feeling, then they will truly know suffering … the formation of suffering … the cessation of suffering, and truly know the path to suffering’s cessation.”
SC 16“How do they truly know suffering? It’s the suffering of birth, suffering of old age, suffering of illness, suffering of death, suffering of associating with what’s disliked, suffering of being separated from what’s loved, and suffering of not getting what’s sought. In brief, it’s the suffering of the five proliferating aggregates. This is truly knowing suffering.
SC 17“How do they truly know the formation of suffering? ‘This craving will get a future existence, bring me together with delight and desires, and seek this or that existence.’ This is truly knowing the formation of suffering.
SC 18“How do they truly know the cessation of suffering? ‘This craving will get a future existence, bring me together with delight and desires, and seek this or that existence’: They eliminate this [craving] without remainder and abandon, reject, exhaust, and have no desire for it. It ceases, stops, and disappears. This is truly knowing the cessation of suffering.
SC 19“How is the path to suffering’s cessation truly known? It’s the eightfold noble path: Right view … up to … right samādhi are the eight. This is truly knowing the path to suffering’s cessation.
SC 20“Monks, you should truly know suffering, should eliminate the formation of suffering, should realize the cessation of suffering, and should cultivate the path to suffering’s cessation. If a monk truly knows suffering, eliminates the formation of suffering, realizes the cessation of suffering, and cultivates the path to suffering’s cessation, this is a monk who has ended all the contaminants. Once he is freed from the bonds, he can reach the end of suffering with right knowledge.”
SC 21This is what the Buddha said. Those monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.