Tôi nghe như vầy:
Một thời Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ có Bà-la-môn A-già-la-ha-na, sau bữa cơm trưa, ung dung đi đến chỗ Đức Phật, chào hỏi rồi ngồi qua một bên và nói:
“Thưa Cù-đàm, tôi có điều muốn hỏi, mong Ngài cho phép, tôi mới dám trình bày.”
Thế Tôn đáp:
“Ông muốn hỏi gì tùy ý.”
Bà-la-môn liền hỏi:
“Thưa Cù-đàm, kinh điển của Bà-la-môn nương vào đâu mà tồn tại?”
Đức Thế Tôn đáp:
“Kinh điển của Bà-la-môn nương vào con người mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, con người nương vào đâu mà tồn tại?”
“Con người nương vào lúa gạo mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, lúa gạo nương vào đâu mà tồn tại?”
“Lúa gạo nương vào đất mà tồn tại.”
Bà-la-môn lại hỏi:
“Thưa Cù-đàm, đất nương vào đâu mà tồn tại?”
Thế Tôn đáp:
“Đất nương vào nước mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, nước nương vào đâu mà tồn tại?”
“Nước nương vào gió mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, gió nương vào đâu mà tồn tại?”
“Gió nương vào hư không mà tồn tại?”
“Thưa Cù-đàm, hư không nương vào đâu mà tồn tại?”
“Hư không không có nương tựa, nhưng nhân mặt trời, mặt trăng mà có hư không.”
“Thưa Cù-đàm, mặt trời và mặt trăng nương vào đâu mà tồn tại?”
“Mặt trời, mặt trăng nương vào Tứ thiên vương mà tồn tại.”
Bà-la-môn lại hỏi:
“Thưa Cù-đàm, Tứ thiên vương nương vào đâu mà tồn tại?”
Thế Tôn đáp:
“Tứ Thiên vương nương vào Tam thập tam thiên mà tồn tại?”
“Thưa Cù-đàm, Tam thập tam thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Tam thập tam thiên nương vào Diệm-ma thiên mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Diệm-ma thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Diệm-ma thiên nương vào Đâu-suất-đà thiên mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Đâu-suất-đà thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Đâu-suất-đà thiên nương vào Hóa lạc thiên mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Hóa lạc thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Hóa lạc thiên nương vào Tha hóa lạc thiên mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Tha hóa lạc thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Tha hóa lạc thiên nương vào Phạm thiên mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Phạm thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Phạm thiên nương vào Đại phạm mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Đại phạm nương vào đâu mà tồn tại?”
“Đại phạm nương vào nhẫn nhục, ôn hòa mà tồn tại.”
Bà-la-môn lại hỏi:
“Thưa Cù-đàm, nhẫn nhục, ôn hòa nương vào đâu mà tồn tại?”
Thế Tôn đáp:
“Nhẫn nhục, ôn hòa nương vào Niết-bàn mà tồn tại.”
Bà-la-môn lại hỏi:
“Thưa Cù-đàm, Niết-bàn nương vào đâu mà tồn tại?”
Thế Tôn đáp:
“Ý muốn của Bà-la-môn nương vào những sự kiện không cùng nên ông nay đã hỏi Ta về sự không có giới hạn, nhưng Niết-bàn không nương vào đâu cả. Niết-bàn là tịch diệt, Niết-bàn là tối thượng. Này Bà-la-môn, vì mục đích này mà nhiều người theo ta mà tu hành Phạm hạnh.”
Bà-la-môn thưa:
“Bạch Đức Thế Tôn, con đã biết. Bạch Thiện Thệ, con đã rõ. Bạch Đức Thế Tôn, con nay xin đem mình quy y Phật, Pháp và chúng Tỳ-kheo. Mong Đức Thế Tôn nhận con làm Ưu-bà-tắc từ nay và suốt đời, con nguyện đem mình quy y cho đến lúc mạng chung.”
Đức Phật thuyết như vậy, Bà-la-môn A-già-la-ha-na sau khi nghe Phật dạy xong, hoan hỷ phụng hành.
T 0681c27我聞如是：
一時，佛遊舍衛國，在勝林給孤獨T 0681c28園。
爾時，阿伽羅訶那梵志中後彷徉，往詣佛T 0681c29所，共相問訊，却坐一面，白曰：「瞿曇！欲有所T 0682a01問，聽乃敢陳？」
世尊告曰：「恣汝所問。」
梵志即T 0682a02便問曰：「瞿曇！梵志經典何所依住？」
世尊答T 0682a03曰：「梵志經典依於人住。」
梵志即復問曰：「瞿T 0682a04曇！人何所依住？」
世尊答曰：「人依稻麥住。」
梵T 0682a05志即復問曰：「瞿曇！稻麥何所依住？」
世尊答曰：T 0682a06「稻麥依地住。」
梵志即復問曰：「瞿曇！地何所T 0682a07依住？」
世尊答曰：「地依水住。」
梵志即復問曰：T 0682a08「瞿曇！水何所依住？」
世尊答曰：「水依風住。」
梵T 0682a09志即復問曰：「瞿曇！風何所依住？」
世尊答曰：T 0682a10「風依空住。」
梵志即復問曰：「瞿曇！空何所依T 0682a11住？」
世尊答曰：「空無所依，但因日月，故有虛T 0682a12空。」
梵志即復問曰：「瞿曇！日月何所依住？」
世T 0682a13尊答曰：「日月依於四王天住。」
梵志即復問T 0682a14曰：「瞿曇！四王天何所依住？」
世尊答曰：「四王T 0682a15天依三十三天住。」
梵志即復問曰：「瞿曇！三T 0682a16十三天何所依住？」
世尊答曰：「三十三天依［火＊僉］T 0682a17摩天住。」
梵志即復問曰：「瞿曇！［火＊僉］摩天何所T 0682a18依住？」
世尊答曰：「［火＊僉］摩天依兜瑟哆天住。」
梵T 0682a19志即復問曰：「瞿曇！兜瑟哆天何所依住？」
世尊T 0682a20答曰：「兜瑟哆天依化樂天住。」
梵志即復問曰：T 0682a21「瞿曇！化樂天何所依住？」
世尊答曰：「化樂天T 0682a22依他化樂天住。」
梵志即復問曰：「瞿曇！他T 0682a23化樂天何所依住？」
世尊答曰：「他化樂天依梵T 0682a24世住。」
梵志即復問曰：「瞿曇！梵世何所依住？」
T 0682a25世尊答曰：「梵世依於大梵住。」
梵志即復問T 0682a26曰：「瞿曇！大梵何所依住？」
世尊答曰：「大梵依T 0682a27於忍辱溫良住。」
梵志即復問曰：「瞿曇！忍辱溫T 0682a28良何所依住？」
世尊答曰：「忍辱溫良依涅槃T 0682a29住。」
梵志即復問曰：「瞿曇！涅槃何所依住？」
世T 0682b01尊告曰：「梵志意欲依無窮事，汝今從我受T 0682b02問無邊，然涅槃者無所依住，但涅槃滅訖，涅T 0682b03槃為最。梵志！以此義故，從我行梵行。」
梵志T 0682b04白曰：「世尊！我已知。善逝！我已解。世尊！我今T 0682b05自歸於佛、法及比丘眾，唯願世尊受我為T 0682b06優婆塞，從今日始，終身自歸，乃至命盡。」
佛T 0682b07說如是。阿伽羅訶那梵志聞佛所說，歡喜T 0682b08奉行。
T 0682b09
阿伽羅訶那經第八竟（六百三十四字）
T 0682b10 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to the country of Śrāvastī and stayed at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove.
SC 2It was then that the priest Agrahana went for a walkabout in the afternoon. He paid the Buddha a visit, exchanging greetings with him and withdrawing to sit at one side. He said, “Gautama, I have a question I would like to ask if you would permit me.”
The Bhagavān told him, “You may ask your question.”
SC 3The priest asked, “Gautama, what is the basis of the priestly scriptures?”
The Bhagavān replied, “The basis of the priestly scriptures is humanity.”
SC 4The priest also asked, “Gautama, what is the basis of humanity?”
The Bhagavān replied, “The basis of humanity is grain.”
SC 5The priest again asked, “Gautama, what is the basis of grain?”
The Bhagavān replied, “The basis of grain is the earth.”
SC 6The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the earth?”
The Bhagavān replied, “The basis of the earth is water.”
SC 7The priest again asked, “Gautama, what is the basis of water?”
The Bhagavān replied, “The basis of water is air.”
SC 8The priest again asked, “Gautama, what is the basis of air?”
The Bhagavān replied, “The basis of air is space.”
SC 9The priest again asked, “Gautama, what is the basis of space?”
The Bhagavān replied, “Space has no basis. It’s only because of the sun and moon that there is space.”
SC 10The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the sun and moon?”
The Bhagavān replied, “The basis of the sun and moon is the Heaven of the Four Kings.”
SC 11The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Heaven of the Four Kings?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Heaven of the Four Kings is the Trayastriṃśa Heaven.”
SC 12The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Trayastriṃśa Heaven?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Trayastriṃśa Heaven is the Yama Heaven.”
SC 13The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Yama Heaven?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Yama Heaven is the Tuṣita Heaven.”
SC 14The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Tuṣita Heaven?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Tuṣita Heaven is the Nirmāṇarati Heaven.”
SC 15The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Nirmāṇarati Heaven?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Nirmāṇarati Heaven is the Paranirmāṇarati Heaven.”
SC 16The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Paranirmāṇarati Heaven?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Paranirmāṇarati Heaven is the Brahma world.”
SC 17The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Brahma world?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Brahma world is Mahābrahmā.”
SC 18The priest again asked, “Gautama, what is the basis of Mahābrahmā?”
The Bhagavān replied, “The basis of Mahābrahmā is patience and gentleness.”
SC 19The priest again asked, “Gautama, what is the basis of patience and gentleness?”
The Bhagavān replied, “The basis of patience and gentleness is nirvāṇa.”
SC 20The priest again asked, “Gautama, what is the basis of nirvāṇa?”
The Bhagavān replied, “Priest, you want the basis of something that’s endless. Now, you could put limitless questions to me about it, but nirvāṇa has no basis. It’s only nirvāṇa that completely extinguishes [a person]. Nirvāṇa is the highest. Priest, the religious life is practiced under me for this goal.”
SC 21The priest again asked, “I know, Bhagavān! I understand, Sugata! Bhagavān, I now devote myself to the Buddha, the Dharma, and the Saṅgha of monks. Please, Bhagavān, accept me as a layman. Starting today, I will devote myself to them for the rest of my life.”
SC 22This is what the Buddha said. When the priest Agrahana heard what the Buddha taught, he rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ có Bà-la-môn A-già-la-ha-na, sau bữa cơm trưa, ung dung đi đến chỗ Đức Phật, chào hỏi rồi ngồi qua một bên và nói:
“Thưa Cù-đàm, tôi có điều muốn hỏi, mong Ngài cho phép, tôi mới dám trình bày.”
Thế Tôn đáp:
“Ông muốn hỏi gì tùy ý.”
Bà-la-môn liền hỏi:
“Thưa Cù-đàm, kinh điển của Bà-la-môn nương vào đâu mà tồn tại?”
Đức Thế Tôn đáp:
“Kinh điển của Bà-la-môn nương vào con người mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, con người nương vào đâu mà tồn tại?”
“Con người nương vào lúa gạo mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, lúa gạo nương vào đâu mà tồn tại?”
“Lúa gạo nương vào đất mà tồn tại.”
Bà-la-môn lại hỏi:
“Thưa Cù-đàm, đất nương vào đâu mà tồn tại?”
Thế Tôn đáp:
“Đất nương vào nước mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, nước nương vào đâu mà tồn tại?”
“Nước nương vào gió mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, gió nương vào đâu mà tồn tại?”
“Gió nương vào hư không mà tồn tại?”
“Thưa Cù-đàm, hư không nương vào đâu mà tồn tại?”
“Hư không không có nương tựa, nhưng nhân mặt trời, mặt trăng mà có hư không.”
“Thưa Cù-đàm, mặt trời và mặt trăng nương vào đâu mà tồn tại?”
“Mặt trời, mặt trăng nương vào Tứ thiên vương mà tồn tại.”
Bà-la-môn lại hỏi:
“Thưa Cù-đàm, Tứ thiên vương nương vào đâu mà tồn tại?”
Thế Tôn đáp:
“Tứ Thiên vương nương vào Tam thập tam thiên mà tồn tại?”
“Thưa Cù-đàm, Tam thập tam thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Tam thập tam thiên nương vào Diệm-ma thiên mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Diệm-ma thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Diệm-ma thiên nương vào Đâu-suất-đà thiên mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Đâu-suất-đà thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Đâu-suất-đà thiên nương vào Hóa lạc thiên mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Hóa lạc thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Hóa lạc thiên nương vào Tha hóa lạc thiên mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Tha hóa lạc thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Tha hóa lạc thiên nương vào Phạm thiên mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Phạm thiên nương vào đâu mà tồn tại?”
“Phạm thiên nương vào Đại phạm mà tồn tại.”
“Thưa Cù-đàm, Đại phạm nương vào đâu mà tồn tại?”
“Đại phạm nương vào nhẫn nhục, ôn hòa mà tồn tại.”
Bà-la-môn lại hỏi:
“Thưa Cù-đàm, nhẫn nhục, ôn hòa nương vào đâu mà tồn tại?”
Thế Tôn đáp:
“Nhẫn nhục, ôn hòa nương vào Niết-bàn mà tồn tại.”
Bà-la-môn lại hỏi:
“Thưa Cù-đàm, Niết-bàn nương vào đâu mà tồn tại?”
Thế Tôn đáp:
“Ý muốn của Bà-la-môn nương vào những sự kiện không cùng nên ông nay đã hỏi Ta về sự không có giới hạn, nhưng Niết-bàn không nương vào đâu cả. Niết-bàn là tịch diệt, Niết-bàn là tối thượng. Này Bà-la-môn, vì mục đích này mà nhiều người theo ta mà tu hành Phạm hạnh.”
Bà-la-môn thưa:
“Bạch Đức Thế Tôn, con đã biết. Bạch Thiện Thệ, con đã rõ. Bạch Đức Thế Tôn, con nay xin đem mình quy y Phật, Pháp và chúng Tỳ-kheo. Mong Đức Thế Tôn nhận con làm Ưu-bà-tắc từ nay và suốt đời, con nguyện đem mình quy y cho đến lúc mạng chung.”
Đức Phật thuyết như vậy, Bà-la-môn A-già-la-ha-na sau khi nghe Phật dạy xong, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to the country of Śrāvastī and stayed at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove.
SC 2It was then that the priest Agrahana went for a walkabout in the afternoon. He paid the Buddha a visit, exchanging greetings with him and withdrawing to sit at one side. He said, “Gautama, I have a question I would like to ask if you would permit me.”
The Bhagavān told him, “You may ask your question.”
SC 3The priest asked, “Gautama, what is the basis of the priestly scriptures?”
The Bhagavān replied, “The basis of the priestly scriptures is humanity.”
SC 4The priest also asked, “Gautama, what is the basis of humanity?”
The Bhagavān replied, “The basis of humanity is grain.”
SC 5The priest again asked, “Gautama, what is the basis of grain?”
The Bhagavān replied, “The basis of grain is the earth.”
SC 6The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the earth?”
The Bhagavān replied, “The basis of the earth is water.”
SC 7The priest again asked, “Gautama, what is the basis of water?”
The Bhagavān replied, “The basis of water is air.”
SC 8The priest again asked, “Gautama, what is the basis of air?”
The Bhagavān replied, “The basis of air is space.”
SC 9The priest again asked, “Gautama, what is the basis of space?”
The Bhagavān replied, “Space has no basis. It’s only because of the sun and moon that there is space.”
SC 10The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the sun and moon?”
The Bhagavān replied, “The basis of the sun and moon is the Heaven of the Four Kings.”
SC 11The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Heaven of the Four Kings?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Heaven of the Four Kings is the Trayastriṃśa Heaven.”
SC 12The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Trayastriṃśa Heaven?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Trayastriṃśa Heaven is the Yama Heaven.”
SC 13The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Yama Heaven?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Yama Heaven is the Tuṣita Heaven.”
SC 14The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Tuṣita Heaven?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Tuṣita Heaven is the Nirmāṇarati Heaven.”
SC 15The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Nirmāṇarati Heaven?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Nirmāṇarati Heaven is the Paranirmāṇarati Heaven.”
SC 16The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Paranirmāṇarati Heaven?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Paranirmāṇarati Heaven is the Brahma world.”
SC 17The priest again asked, “Gautama, what is the basis of the Brahma world?”
The Bhagavān replied, “The basis of the Brahma world is Mahābrahmā.”
SC 18The priest again asked, “Gautama, what is the basis of Mahābrahmā?”
The Bhagavān replied, “The basis of Mahābrahmā is patience and gentleness.”
SC 19The priest again asked, “Gautama, what is the basis of patience and gentleness?”
The Bhagavān replied, “The basis of patience and gentleness is nirvāṇa.”
SC 20The priest again asked, “Gautama, what is the basis of nirvāṇa?”
The Bhagavān replied, “Priest, you want the basis of something that’s endless. Now, you could put limitless questions to me about it, but nirvāṇa has no basis. It’s only nirvāṇa that completely extinguishes [a person]. Nirvāṇa is the highest. Priest, the religious life is practiced under me for this goal.”
SC 21The priest again asked, “I know, Bhagavān! I understand, Sugata! Bhagavān, I now devote myself to the Buddha, the Dharma, and the Saṅgha of monks. Please, Bhagavān, accept me as a layman. Starting today, I will devote myself to them for the rest of my life.”
SC 22This is what the Buddha said. When the priest Agrahana heard what the Buddha taught, he rejoiced and approved.