Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Tỳ-kheo niên thiếu vừa mới thành tựu giới hãy thường xuyên đi đến một nghĩa địa mà quán sát các tướng trạng tử thi: tướng xương, tướng xám xanh, tướng rữa nát, tướng bị thú ăn, tướng bộ xương khô. Vị ấy sau khi ghi nhận kỹ những tướng trạng tử thi này rồi trở về trụ xứ của mình, rửa sạch tay chân, trải ni-sư-đàn trên giường, ngồi kiết già và suy niệm về các tướng trạng này: tướng xương, tướng xám xanh, tướng rữa nát, tướng bị thú ăn, tướng những đốt xương dính liền. Vì sao vậy? Nếu Tỳ-kheo tu tập bằng các tướng trạng này sẽ đoạn trừ nhanh chóng những bệnh tham dục, sân nhuế trong tâm.”
Rồi Đức Thế Tôn nói bài tụng này:
Những niên thiếu Tỳ-kheo,
Chưa đạt thành niệm trụ
Hãy đến bãi tha ma
Để trừ dâm dục ý.
Để tâm không hận thù,
Thương yêu cả chúng sanh,
Tràn đầy khắp mọi phương.
Hãy quán sát thân thể,
Quán sát tướng xám xanh
Và rữa nát, hư hoại;
Quán sâu, quạ rỉa thân,
Xương phơi bày từng đốt.
Tu tập những tướng này,
Rồi trở về trụ xứ,
Gội rửa sạch chân tay,
Trải giường ngồi ngay thẳng;
Hãy quán sát như chân,
Trong thân và ngoài thân,
Chứa đầy đại tiểu tiện;
Tim, thận, gan và phổi,
Nếu khi đi trì bình
Đến nơi thôn ấp người,
Như tướng mang giáp trụ,
Hãy chánh niệm trước mắt.
Nếu thấy sắc khả ái
Tinh sạch, liên hệ dục;
Thấy vậy quán như chân,
Chánh niệm pháp luật Phật.
Trong đây không xương, gân,
Không thịt, cũng không máu;
Không thận, tim, gan, phổi;
Không đàm, giải, não, óc,
Địa đại thảy đều không;
Thủy đại cũng bất thực;
Hỏa đại cũng là không;
Phong đại cũng chẳng thực.
Nếu có cảm thọ nào,
Tinh sạch liên hệ dục,
Tất cả đều lắng tịnh;
Quán sát bằng thật tuệ.
Như vậy tinh cần hành.
Thường niệm bất tịnh tưởng;
Đoạn trừ dâm, nộ, si,
Vô minh cũng dứt tuyệt;
Hưng khởi thanh tịnh minh,
Tỳ-kheo vượt khổ tế.
Phật thuyết như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
T 0646c11我聞如是:
一時,佛遊舍衛國,在勝林給孤T 0646c12獨園。
爾時,世尊告諸比丘:「年少比丘始成就T 0646c13戒,當以數數詣息止道觀相,骨相、青相、腐T 0646c14相、食相、骨鏁相。彼善受善持此相已,還至T 0646c15住處,澡洗手足,敷尼師檀,在於床上結T 0646c16加趺坐,即念此相,骨相、青相、腐相、食相、骨T 0646c17鏁相。所以者何?若彼比丘修習此相,速除T 0646c18心中欲恚之病。」
於是,世尊說此頌曰:
T 0646c19
「若年少比丘, 覺未得上意,T 0646c20
當詣息止道, 欲除其婬欲。T 0646c21
心中無恚諍, 慈愍於眾生,T 0646c22
遍滿一切方, 往至觀諸身。T 0646c23
當觀於青相, 及以爛腐壞,T 0646c24
觀鳥蟲所食, 骨骨節相連。T 0646c25
修習如是相, 還歸至本處,T 0646c26
澡洗於手足, 敷床正基坐。T 0646c27
當以觀真實, 內身及外身,T 0646c28
盛滿大小便, 心腎肝肺等。T 0646c29
若欲分衛食, 到人村邑間,T 0647a01
如將鎧纏絡, 常正念在前。T 0647a02
若見色可愛, 清淨欲相應,T 0647a03
見已觀如真, 正念佛法律。T 0647a04
此中無骨筋, 無肉亦無血,T 0647a05
無腎心肝肺, 無有涕唾腦。T 0647a06
一切地皆空, 水種亦復然,T 0647a07
空一切火種, 風種亦復空。T 0647a08
若所有諸覺, 清淨欲相應,T 0647a09
彼一切息止, 如慧之所觀。T 0647a10
如是行精懃, 常念不淨想,T 0647a11
永斷婬怒癡, 除一切無明,T 0647a12
興起清淨明, 比丘得苦邊。」
T 0647a13佛說如是。彼諸比丘聞佛所說,歡喜奉行。
T 0647a14
息止道經第二十三竟(三百七十二字)
T 0647a15 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to the country of Śrāvastī and stayed at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “Junior monks who’ve recently accomplished the precepts should frequently resort to the path of calming by contemplating these signs: signs of bones, blueness, rot, being eaten, and the skeleton. Once these signs have been well perceived and retained, they should return to their residence. They should then wash their hands and feet, spread out their sitting mat, sit down cross-legged on that seat, and recollect these signs: signs of bones, blueness, rot, being eaten, and the skeleton. Why is that? If that monk develops these signs, he will quickly rid his mind of the illnesses of desire and dislike.”
SC 3Thereupon, the Bhagavān spoke these verses:
“If a junior monk’s training
Has yet to yield a calm mind,
He should resort to the path of calming
Wanting to get rid of his lust.
With no hateful disputes in his heart,
He has compassion for sentient beings.
Everywhere in all directions,
He goes to contemplate their bodies.
He should observe the sign of blueness
And being rotten, putrid, and scattered.
Observe them eaten by birds and insects
And their bones linked together with sinews.
Having developed these signs,
[Junior monks] return to their homes,
Wash their hands and feet,
Prepare a seat, and sit upright.
They should contemplate truly
Their own body and other bodies,
The feces and urine filling them,
And their hearts, kidneys, livers, and lungs.
If they want a serving of food,
They go among people in a village.
Like officers marching in armor,
Their attention is on what’s ahead of them.
If they see a form that’s lovely
And associated with desire for purity,
They observe its reality upon seeing it,
Mindful of the Buddha’s Dharma and Vinaya.
There are no bones or sinews,
Neither flesh nor blood,
No heart, kidneys, liver, or lungs,
And no tears, spit, or brains.
The whole earth is empty,
And likewise is the water element.
Empty is all that is fire element;
Likewise is the air element empty.
Whatever feelings they have
That are associated with the desire for purity,
They are all calmed
And observed the way a sage observes them.
They practice in this way diligently,
Recollecting perceptions of the impure.
Ending lust, hate, and delusion forever,
They are rid of all ignorance.
When they produce pure insight,
A monk reaches the end of suffering.”
SC 4This is what the Buddha said. Those monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.