Tôi nghe như vầy.
Một thời Đức Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Ta sẽ nói cho các ngươi nghe về pháp chân nhân, và pháp không phải chân nhân. Hãy lắng nghe, hãy khéo hý luận”.
Các Tỳ-kheo thọ giáo lắng nghe.
Phật nói:
“Thế nào là pháp không phải chân nhân? Ở đây có một người thuộc dòng dõi hào quý, xuất gia học đạo và những người khác thì không như vậy. Người ấy nhân vì dòng dõi hào quý mà quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải nhân bởi dòng dõi hào quý mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không phải dòng dõi hào quý mà xuất gia học đạo, người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người đoan chánh, khả ái, những người khác không được như vậy. Người kia nhân vì mình đoan chánh, khả ái mà quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do vẻ đoan chánh khả ái này mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không đoan chánh khả ái nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có một người hùng biện, luận giỏi, những người khác không được như vậy. Người kia nhân vì hùng biện, luận giỏi mà quý mình khinh người. Đó gọi là điều của kẻ không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do tài hùng biện, luận giỏi này mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không có tài hùng biện, luận giỏi, nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người thuộc hàng Trưởng lão, quen biết với vua, nổi tiếng với mọi người và có đại phước, những người khác không được như vậy. Người kia nhân vì là Trưởng lão, vì quen biết với vua, vì nổi tiếng với mọi người và có đại phước mà quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do Trưởng lão, không phải do quen biết với vua, nổi tiếng với mọi người và có đại phước mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không phải là Trưởng lão, không quen biết với vua, không nổi tiếng với mọi người và cũng không có đại phước, nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người tụng Kinh, trì Luật, học A-tỳ-đàm, thuộc làu A-hàm, học nhiều kinh sách, người khác không được như vậy. Người kia nhân vì thuộc làu A-hàm, học nhiều kinh sách nên quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do thuộc làu A-hàm, học nhiều kinh sách mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không thuộc làu A-hàm, cũng không học nhiều kinh sách, nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người mặc y phấn tảo, nhiếp ba pháp phục, trì y bất mạn, người khác không được như vậy. Người kia nhân vì trì y bất mạn nên quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do trì y bất mạn này mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không trì y bất mạn nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người thường đi khất thực, cơm chỉ ngang bằng năm thăng, chỉ khất thực hạn cuộc nơi bảy nhà, chỉ ăn một bữa, quá giữa trưa không uống nước trái cây, người khác không được như vậy. Người kia nhân vì quá giữa trưa không uống nước trái cây mà quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp thượng nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do sự quá giữa trưa không uống nước trái cây này mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không dứt bỏ sự quá giữa trưa uống nước trái cây, nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người ở chỗ rừng vắng sơn lâm, dưới gốc cây, hoặc ở núi cao hay nơi đất trống, hoặc nơi gò mả, hoặc có thể biết thời; người khác không được như vậy. Người kia nhân vì biết thời mà quý mình khinh người. Đó không phải là pháp chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do sự biết thời này mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không biết thời nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người vừa được Sơ thiền. Người ấy nhân vì được Sơ thiền mà quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Về Sơ thiền, Đức Thế Tôn nói là vô lượng chủng loại, nếu có kế chấp thì gọi là ái vậy. Do đó người ấy được cúng dường cung kính’. Như vậy, vị này thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế, nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người được Nhị, Tam, Tứ thiền; được Không vô biên xứ, Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ, người khác không được như vậy. Người kia nhân vì được phi tưởng phi phi tưởng xứ nên quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Phi tưởng phi phi tưởng, Đức Thế Tôn nói là vô lượng chủng loại, nếu có kế chấp thì gọi đó là ái, do đó người ấy được cúng dường cung kính’. Như vậy, vị này thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế, nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Các ngươi hãy nhận biết pháp chân nhân và pháp không phải chân nhân. Sau khi biết được pháp thượng nhân và pháp không phải chân nhân rồi, hãy dứt bỏ pháp không phải chân nhân và hãy học pháp chân nhân”.
Giàu, đẹp trai, nói giỏi,
Trưởng lão, tụng nhiều kinh,
Y, thực, tu núi, thiền,
Sau cùng bố vô sắc.
“Các ngươi nên học như vậy”.
Phật thuyết như vậy, các Tỳ-kheo nghe Đức Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
T 0561a22我聞如是：
一時，佛遊舍衛國，在勝林給孤T 0561a23獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「我今為汝說真T 0561a24人法及不真人法，諦聽，諦聽，善思念之。」
時，諸T 0561a25比丘受教而聽。
佛言：「云何不真人法？或有T 0561a26一人是豪貴族出家學道，餘者不然，彼因T 0561a27是豪貴族故，自貴賤他，是謂不真人法。真T 0561a28人法者作如是觀：『我不因此是豪貴族故，T 0561a29斷婬、怒、癡。』或有一人不是豪貴出家學道，T 0561b01彼行法如法，隨順於法，向法次法，彼因T 0561b02此故，得供養恭敬，如是趣向得真諦法者，T 0561b03不自貴、不賤他，是謂真人法。
「復次，或有T 0561b04一人端正可愛，餘者不然，彼因端正可T 0561b05愛故，自貴賤他，是謂不真人法。真人法者T 0561b06作如是觀：『我不因此端正可愛故，斷婬、怒、T 0561b07癡。』或有一人不端正可愛，彼行法如法，T 0561b08隨順於法，向法次法，彼因此故，得供養恭T 0561b09敬，如是趣向得真諦法者，不自貴、不賤T 0561b10他，是謂真人法。
「復次，或有一人才辯工談，T 0561b11餘者不然，彼因才辯工談故，自貴賤他，是T 0561b12謂不真人法。真人法者作如是觀：『我不因T 0561b13此才辯工談故，斷婬、怒、癡。』或有一人無才T 0561b14辯工談，彼行法如法，隨順於法，向法次T 0561b15法，彼因此故，得供養恭敬，如是趣向得真T 0561b16諦法者，不自貴、不賤他，是謂真人法。
「復T 0561b17次，或有一人是長老，為王者所識及眾人所T 0561b18知，而有大福，餘者不然，彼因是長老，為王T 0561b19者所識及眾人所知，而有大福故，自貴賤T 0561b20他，是謂不真人法。真人法者作如是觀：T 0561b21『我不因此是長老，為王者所識及眾人所T 0561b22知，而有大福故，斷婬、怒、癡。』或有一人非是T 0561b23長老，不為王者所識及眾人所知，亦無大T 0561b24福，彼行法如法，隨順於法，向法次法，彼T 0561b25因此故，得供養恭敬，如是趣向得真諦法T 0561b26者，不自貴、不賤他，是謂真人法。
「復次，或T 0561b27有一人誦經、持律、學阿毘曇，諳阿含慕，T 0561b28多學經書，餘者不然，彼因諳阿含慕，多T 0561b29學經書故，自貴賤他，是謂不真人法。真人T 0561c01法者作如是觀：『我不因此諳阿含慕，多T 0561c02學經書故，斷婬、怒、癡。』或有一人不諳阿T 0561c03含慕，亦不多學經書，彼行法如法，隨順T 0561c04於法，向法次法，彼因此故，得供養恭敬，如T 0561c05是趣向得真諦法者，不自貴、不賤他，是T 0561c06謂真人法。
「復次，或有一人著糞掃衣，攝三T 0561c07法服，持不慢衣，餘者不然，彼因持不慢T 0561c08衣故，自貴賤他，是謂不真人法。真人法者T 0561c09作如是觀：『我不因此持不慢衣故，斷婬、T 0561c10怒、癡。』或有一人不持不慢衣，彼行法如T 0561c11法，隨順於法，向法次法，彼因此故，得供T 0561c12養恭敬，如是趣向得真諦法者，不自貴、不T 0561c13賤他，是謂真人法。
「復次，或有一人常行乞T 0561c14食，飯齊五升，限七家食，或復一食，過中不T 0561c15飲漿，餘者不然，彼因過中不飲漿故，自貴T 0561c16賤他，是謂不真人法。真人法者作如是觀：T 0561c17『我不因此過中不飲漿故，斷婬、怒、癡。』或有T 0561c18一人不斷過中飲漿，彼行法如法，隨順T 0561c19於法，向法次法，彼因此故，得供養恭敬，如T 0561c20是趣向得真諦法者，不自貴、不賤他，是T 0561c21謂真人法。
「復次，或有一人在無事處、山林T 0561c22樹下，或住高巖，或止露地，或處塚間，或T 0561c23能知時，餘者不然，彼因此知時故，自貴賤T 0561c24他，是謂不真人法。真人法者作如是觀：『我T 0561c25不因此知時故，斷婬、怒、癡。』或有一人而不T 0561c26知時，彼行法如法，隨順於法，向法次法，T 0561c27彼因此故，得供養恭敬，如是趣向得真諦T 0561c28法者，不自貴、不賤他，是謂真人法。
「復次，T 0561c29或有一人逮得初禪，彼因得初禪故，自貴T 0562a01賤他，是謂不真人法。真人法者作如是觀：T 0562a02『初禪者，世尊說無量種，若有計者是謂愛T 0562a03也。』彼因此故，得供養恭敬，如是趣向得真T 0562a04諦法者，不自貴、不賤他，是謂真人法。
「復T 0562a05次，或有一人得第二、第三、第四禪，得空處、T 0562a06識處、無所有處、非有想非無想處，餘者不然，T 0562a07彼因得非有想非無想處故，自貴賤他，是T 0562a08謂不真人法。真人法者作如是觀：『非有想T 0562a09非無想處，世尊說無量種，若有計者是謂T 0562a10愛也。』彼因此故，得供養恭敬，如是趣向得T 0562a11真諦法者，不自貴、不賤他，是謂真人法。
T 0562a12「諸比丘！是謂真人法、不真人法，汝等當知T 0562a13真人法、不真人法，知真人法、不真人法已，T 0562a14捨離不真人法，學真人法，汝等當學如是。」
T 0562a15佛說如是。彼諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0562a16
豪貴、端正、談 長老、誦諸經T 0562a17
衣、食、無事、禪 四無色在後
T 0562a18
真人經第十四竟（千二百九十三字）
T 0562a19 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to Śrāvastī and stayed at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “Now, I’ll explain for you the way of a genuine person and the way of a disingenuous person. Listen closely! Listen closely, and consider it well.”
The monks then accepted the teaching and listened.
SC 3The Buddha said, “What is the way of a genuine person? Suppose a person from a noble family leaves home to train on the path, but that isn’t the case for others. Because this person was from a noble family, they esteem themselves and denigrate the others. This is the way of a disingenuous person.
SC 4“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It isn’t because of this noble family that I will abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who isn’t from a noble family were to leave home and train on the path. They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 5“Furthermore, suppose a person is handsome and delightful, but that isn’t the case for others. Because this person is handsome and delightful, they esteem themselves and denigrate the others. This is the way of a disingenuous person.
SC 6“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I am handsome and delightful that I will abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who isn’t handsome and delightful [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 7“Furthermore, suppose a person is eloquent and skilled at discourse, but that isn’t the case for others. Because this person is eloquent and skilled at discourse, they esteem themselves and denigrate the others. This is the way of a disingenuous person.
SC 8“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because of eloquence and skill in discourse that I will abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who isn’t eloquent and skilled at discourse [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 9“Furthermore, suppose a person is an elder who became familiar with the king, is known to many people, and has great fortune, but that isn’t the case for others. Because this person is an elder who’s familiar with the king, known to many people, and has great fortune, they esteem themselves and denigrate the others. This is the way of a disingenuous man.
SC 10“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I’m an elder who’s familiar with the king, known to many people, and has great fortune that I’ll abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who’s not an elder, not familiar with the king, not known to many people, and doesn’t have great fortune [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 11“Furthermore, suppose a person recites the Sūtras … observes the Vinaya … studies the Abhidharma … memorizes the Āgamas, and is well educated in the scriptures, but that isn’t the case for others. Because they … memorize the Āgamas, and are well-educated in the scriptures, they esteem themselves and denigrate others. This is the way of a disingenuous person.
SC 12“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I … memorize the Āgamas, and am well-educated in the scriptures that I’ll abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who … doesn’t memorize the Āgamas, and isn’t well-educated in the scriptures [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 13“Furthermore, suppose a person wears rags for robes … gathers the three Dharma garments … keeps unassuming robes, but that isn’t the case for others. Because they … keep unassuming robes, they esteem themselves and denigrate the others. This is the way of a disingenuous person.
SC 14“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I … keep these unassuming robes that I’ll abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who doesn’t … keep unassuming robes [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Someone who thus proceeds to attain the true Dharma doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 15“Furthermore, suppose a person always walks the almsround … doesn’t eat more than half a peck of food … limits their begging to seven households … doesn’t eat soup after midday if they do eat again, but that isn’t the case for others. Because that person … doesn’t eat soup after midday, they esteem themselves and denigrate others. This is the way of a disingenuous person.
SC 16“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I … don’t eat soup after midday that I’ll abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who doesn’t … doesn’t stop eating soup after midday [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 17“Furthermore, suppose a person stays in an undisturbed place … under a tree in a mountain forest … lives on a high peak … stops on open ground … dwells in charnel grounds … knows the season, but that isn’t the case for others. Because that person … knows the season, they esteem themselves and denigrate others. This is the way of a disingenuous person.
SC 18“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I … know the season that I’ll abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who doesn’t … know the season [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 19“Furthermore, suppose a person achieves the first dhyāna. Because that person achieves the first dhyāna, they esteem themselves and denigrate others. This is the way of a disingenuous person.
SC 20“The way of a genuine person is to make this observation: ‘The Bhagavān has said that this first dhyāna has measureless kinds. If someone supposes something about it, this is craving.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 21“Furthermore, perhaps there’s a person who attains the second … third … fourth dhyāna … attain the abode of space … abode of consciousness … abode of nothingness … abode of neither having conception nor having no conception, but for others this isn’t the case. Because they attain the abode of neither having conception nor having no conception, they esteem themselves and denigrate others. This the way of a disingenuous person.
SC 22“The way of a genuine person is to make this observation: ‘… The Bhagavān has said that this abode of neither having conception nor having no conception has measureless kinds. If someone supposes something about it, this is craving.’ For this reason, they attain offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 23“Monks, this is the way of a genuine person and the way of a disingenuous person. All of you should know the way of a genuine person and the way of a disingenuous person. Once you know the way of a genuine person and the way of a disingenuous person, discard the way of a disingenuous person and train in the way of a genuine person. You should train in this way.”
SC 24Thus did the Buddha speak. Those monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.
The noble, handsome, and eloquent,
The elder and reciter of sūtras,
Robes, food, undisturbed, dhyāna,
And last are four formless attainments.
Tôi nghe như vầy.
Một thời Đức Phật trú tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Ta sẽ nói cho các ngươi nghe về pháp chân nhân, và pháp không phải chân nhân. Hãy lắng nghe, hãy khéo hý luận”.
Các Tỳ-kheo thọ giáo lắng nghe.
Phật nói:
“Thế nào là pháp không phải chân nhân? Ở đây có một người thuộc dòng dõi hào quý, xuất gia học đạo và những người khác thì không như vậy. Người ấy nhân vì dòng dõi hào quý mà quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải nhân bởi dòng dõi hào quý mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không phải dòng dõi hào quý mà xuất gia học đạo, người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người đoan chánh, khả ái, những người khác không được như vậy. Người kia nhân vì mình đoan chánh, khả ái mà quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do vẻ đoan chánh khả ái này mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không đoan chánh khả ái nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có một người hùng biện, luận giỏi, những người khác không được như vậy. Người kia nhân vì hùng biện, luận giỏi mà quý mình khinh người. Đó gọi là điều của kẻ không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do tài hùng biện, luận giỏi này mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không có tài hùng biện, luận giỏi, nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người thuộc hàng Trưởng lão, quen biết với vua, nổi tiếng với mọi người và có đại phước, những người khác không được như vậy. Người kia nhân vì là Trưởng lão, vì quen biết với vua, vì nổi tiếng với mọi người và có đại phước mà quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do Trưởng lão, không phải do quen biết với vua, nổi tiếng với mọi người và có đại phước mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không phải là Trưởng lão, không quen biết với vua, không nổi tiếng với mọi người và cũng không có đại phước, nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người tụng Kinh, trì Luật, học A-tỳ-đàm, thuộc làu A-hàm, học nhiều kinh sách, người khác không được như vậy. Người kia nhân vì thuộc làu A-hàm, học nhiều kinh sách nên quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do thuộc làu A-hàm, học nhiều kinh sách mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không thuộc làu A-hàm, cũng không học nhiều kinh sách, nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người mặc y phấn tảo, nhiếp ba pháp phục, trì y bất mạn, người khác không được như vậy. Người kia nhân vì trì y bất mạn nên quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do trì y bất mạn này mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không trì y bất mạn nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người thường đi khất thực, cơm chỉ ngang bằng năm thăng, chỉ khất thực hạn cuộc nơi bảy nhà, chỉ ăn một bữa, quá giữa trưa không uống nước trái cây, người khác không được như vậy. Người kia nhân vì quá giữa trưa không uống nước trái cây mà quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp thượng nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do sự quá giữa trưa không uống nước trái cây này mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không dứt bỏ sự quá giữa trưa uống nước trái cây, nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người ở chỗ rừng vắng sơn lâm, dưới gốc cây, hoặc ở núi cao hay nơi đất trống, hoặc nơi gò mả, hoặc có thể biết thời; người khác không được như vậy. Người kia nhân vì biết thời mà quý mình khinh người. Đó không phải là pháp chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Ta không phải do sự biết thời này mà đoạn trừ được dâm, nộ, si. Hoặc có người nào đó không biết thời nhưng người ấy thực hành pháp như pháp, tùy thuận pháp, thực hành pháp tùy pháp, do đó mà được cúng dường, cung kính’. Vị ấy như vậy mà thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người vừa được Sơ thiền. Người ấy nhân vì được Sơ thiền mà quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Về Sơ thiền, Đức Thế Tôn nói là vô lượng chủng loại, nếu có kế chấp thì gọi là ái vậy. Do đó người ấy được cúng dường cung kính’. Như vậy, vị này thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế, nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Lại nữa, hoặc có người được Nhị, Tam, Tứ thiền; được Không vô biên xứ, Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ, người khác không được như vậy. Người kia nhân vì được phi tưởng phi phi tưởng xứ nên quý mình khinh người. Đó gọi là pháp không phải chân nhân. Pháp chân nhân xét nghĩ như thế này: ‘Phi tưởng phi phi tưởng, Đức Thế Tôn nói là vô lượng chủng loại, nếu có kế chấp thì gọi đó là ái, do đó người ấy được cúng dường cung kính’. Như vậy, vị này thú hướng sự chứng đắc pháp chân đế, nhưng không quý mình, không khinh người. Đó gọi là pháp chân nhân.
“Các ngươi hãy nhận biết pháp chân nhân và pháp không phải chân nhân. Sau khi biết được pháp thượng nhân và pháp không phải chân nhân rồi, hãy dứt bỏ pháp không phải chân nhân và hãy học pháp chân nhân”.
Giàu, đẹp trai, nói giỏi,
Trưởng lão, tụng nhiều kinh,
Y, thực, tu núi, thiền,
Sau cùng bố vô sắc.
“Các ngươi nên học như vậy”.
Phật thuyết như vậy, các Tỳ-kheo nghe Đức Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to Śrāvastī and stayed at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “Now, I’ll explain for you the way of a genuine person and the way of a disingenuous person. Listen closely! Listen closely, and consider it well.”
The monks then accepted the teaching and listened.
SC 3The Buddha said, “What is the way of a genuine person? Suppose a person from a noble family leaves home to train on the path, but that isn’t the case for others. Because this person was from a noble family, they esteem themselves and denigrate the others. This is the way of a disingenuous person.
SC 4“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It isn’t because of this noble family that I will abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who isn’t from a noble family were to leave home and train on the path. They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 5“Furthermore, suppose a person is handsome and delightful, but that isn’t the case for others. Because this person is handsome and delightful, they esteem themselves and denigrate the others. This is the way of a disingenuous person.
SC 6“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I am handsome and delightful that I will abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who isn’t handsome and delightful [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 7“Furthermore, suppose a person is eloquent and skilled at discourse, but that isn’t the case for others. Because this person is eloquent and skilled at discourse, they esteem themselves and denigrate the others. This is the way of a disingenuous person.
SC 8“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because of eloquence and skill in discourse that I will abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who isn’t eloquent and skilled at discourse [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 9“Furthermore, suppose a person is an elder who became familiar with the king, is known to many people, and has great fortune, but that isn’t the case for others. Because this person is an elder who’s familiar with the king, known to many people, and has great fortune, they esteem themselves and denigrate the others. This is the way of a disingenuous man.
SC 10“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I’m an elder who’s familiar with the king, known to many people, and has great fortune that I’ll abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who’s not an elder, not familiar with the king, not known to many people, and doesn’t have great fortune [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 11“Furthermore, suppose a person recites the Sūtras … observes the Vinaya … studies the Abhidharma … memorizes the Āgamas, and is well educated in the scriptures, but that isn’t the case for others. Because they … memorize the Āgamas, and are well-educated in the scriptures, they esteem themselves and denigrate others. This is the way of a disingenuous person.
SC 12“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I … memorize the Āgamas, and am well-educated in the scriptures that I’ll abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who … doesn’t memorize the Āgamas, and isn’t well-educated in the scriptures [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 13“Furthermore, suppose a person wears rags for robes … gathers the three Dharma garments … keeps unassuming robes, but that isn’t the case for others. Because they … keep unassuming robes, they esteem themselves and denigrate the others. This is the way of a disingenuous person.
SC 14“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I … keep these unassuming robes that I’ll abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who doesn’t … keep unassuming robes [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Someone who thus proceeds to attain the true Dharma doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 15“Furthermore, suppose a person always walks the almsround … doesn’t eat more than half a peck of food … limits their begging to seven households … doesn’t eat soup after midday if they do eat again, but that isn’t the case for others. Because that person … doesn’t eat soup after midday, they esteem themselves and denigrate others. This is the way of a disingenuous person.
SC 16“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I … don’t eat soup after midday that I’ll abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who doesn’t … doesn’t stop eating soup after midday [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 17“Furthermore, suppose a person stays in an undisturbed place … under a tree in a mountain forest … lives on a high peak … stops on open ground … dwells in charnel grounds … knows the season, but that isn’t the case for others. Because that person … knows the season, they esteem themselves and denigrate others. This is the way of a disingenuous person.
SC 18“The way of a genuine person is to make this observation: ‘It’s not because I … know the season that I’ll abandon lust, anger, and delusion. Suppose a person who doesn’t … know the season [were to leave home and train on the path.] They practice the Dharma according to the Dharma, conform themselves to the Dharma, and go from one thing to the next.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 19“Furthermore, suppose a person achieves the first dhyāna. Because that person achieves the first dhyāna, they esteem themselves and denigrate others. This is the way of a disingenuous person.
SC 20“The way of a genuine person is to make this observation: ‘The Bhagavān has said that this first dhyāna has measureless kinds. If someone supposes something about it, this is craving.’ For this reason, they get offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 21“Furthermore, perhaps there’s a person who attains the second … third … fourth dhyāna … attain the abode of space … abode of consciousness … abode of nothingness … abode of neither having conception nor having no conception, but for others this isn’t the case. Because they attain the abode of neither having conception nor having no conception, they esteem themselves and denigrate others. This the way of a disingenuous person.
SC 22“The way of a genuine person is to make this observation: ‘… The Bhagavān has said that this abode of neither having conception nor having no conception has measureless kinds. If someone supposes something about it, this is craving.’ For this reason, they attain offerings of support and respect. Proceeding to attain the true Dharma in this way, a person doesn’t esteem themselves and denigrate others. This is the way of a genuine person.
SC 23“Monks, this is the way of a genuine person and the way of a disingenuous person. All of you should know the way of a genuine person and the way of a disingenuous person. Once you know the way of a genuine person and the way of a disingenuous person, discard the way of a disingenuous person and train in the way of a genuine person. You should train in this way.”
SC 24Thus did the Buddha speak. Those monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.
The noble, handsome, and eloquent,
The elder and reciter of sūtras,
Robes, food, undisturbed, dhyāna,
And last are four formless attainments.