Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật trú tại nước Bà-kì-sấu, ở rừng Bố trong núi Ngạc, trong vườn Lộc dã.
Bấy giờ Tôn giả Đại Mục-kiền-liên ở tại nước Ma-kiệt-đà, trong làng Thiện tri thức. Lúc ấy, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên sống riêng một mình nơi yên tĩnh, ngồi tĩnh tọa tư duy nhưng mắc phải chứng buồn ngủ. Đức Thế Tôn ở xa biết Tôn giả Đại Mục-kiền-liên sống riêng một mình nơi yên tĩnh, ngồi tĩnh tọa tư duy và mắc phải chứng buồn ngủ. Đức Thế Tôn biết như vậy, Ngài liền như vậy mà nhập định. Do định như vậy, trong khoảnh khắc, như người lực sĩ co duỗi cánh tay, từ Bà-kì-sấu, rừng Bố trong núi Ngạc, trong vườn Lộc dã, Đức Thế Tôn bỗng biến mất khỏi chỗ đó, qua đến nước Ma-kiệt-đà, thôn Thiện tri thức, trước mặt Tôn giả Đại Mục-kiền-liên. Rồi Đức Thế Tôn xuất định và nói rằng:
“Này Đại Mục-kiền-liên, ngươi đang bị buồn ngủ chi phối. Này Đại Mục-kiền-liên, ngươi đang bị buồn ngủ chi phối.”
Tôn giả Đại Mục-kiền-liên bạch Thế Tôn:
“Quả thật vậy, bạch Đức Thế Tôn”.
Phật lại nói:
“Này Đại Mục-kiền-liên, nếu như sở tướng nào gây buồn ngủ, ngươi chớ tu tập tướng ấy và cũng đừng phát triển nó. Như vậy, chứng buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu chứng buồn ngủ của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy theo giáo pháp đã được nghe, tùy theo đó mà thọ trì, quảng bá và tụng đọc. Như vậy mới có thể diệt trừ được buồn ngủ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy theo giáo pháp đã được nghe, tùy theo đó mà thọ trì, rồi diễn rộng ra cho người khác nghe. Như vậy sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy theo giáo pháp đã được nghe, tùy theo đó mà thọ trì, tâm suy niệm, tâm suy tư. Như vậy, sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu thụy miên của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy dùng hai tay day hai lỗ tai. Như vậy, sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy lấy nước lạnh rửa mặt và dội ướt thân thể. Như vậy, sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu thụy miên của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy đi ra ngoài thất, xem khắp bốn phương, ngước nhìn các vì sao. Như vậy, chứng buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy đi ra ngoài thất, đến khoảng đất trống phía đầu thất mà kinh hành, thủ hộ các căn, tâm an trụ bên trong, khởi hậu tiền tưởng. Như vậy, sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy bỏ con đường đang kinh hành, đến đầu con đường ấy, trải ni-sư-đàn, ngồi kiết già. Như vậy, sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy trở vào thất, gấp y uất-đa-la-tăng bốn lớp trải trên giường, gấp tăng-già-lê làm gối, nằm hông bên phải, hai chân chồng lên nhau, khởi tưởng ánh sang, lập chánh niệm chánh trí và luôn luôn khởi ý tưởng muốn trỗi dậy. Này Đại Mục-kiền-liên, đừng ham lạc thú giường nệm, đừng ham lạc thú ngủ nghỉ, đừng ham tài lợi, đừng đắm trước danh dự. Lý do vì sao? Vì Ta nói: ‘Tất cả pháp không nên tụ hội’, và cũng nói, ‘Nên tụ hội’.
“Này Đại Mục-kiền-liên, Ta nói pháp gì không nên tụ hội? Này Đại Mục-kiền-liên, nếu pháp đạo và tục mà cùng tụ hội, Ta nói pháp này không nên tụ hội. Này Đại Mục-kiền-liên, nếu pháp đạo và tục mà cùng tụ hội thì có nhiều điều phải nói. Nếu có nhiều điều phải nói thì có trạo cử. Nếu có trạo cử thì tâm không tịch tĩnh. Này Đại Mục-kiền-liên, nếu tâm không tịch tĩnh thì tâm rời xa định. Này Đại Mục-kiền-liên, do đó Ta nói là không thể tụ hội.
“Này Đại Mục-kiền-liên, Ta nói pháp gì nên cùng tụ hội? Này Đại Mục-kiền-liên, ở nơi rừng vắng kia, Ta nói pháp này nên cùng tụ hội: núi rừng, dưới cây, chỗ an tĩnh không nhàn, núi cao, hang đá, vắng bặt âm thanh, viễn ly, không ác, không người, có thể tùy thuận mà tĩnh tọa. Này Đại Mục-kiền-liên, Ta nói pháp này nên cùng tụ hội.
“Này Đại Mục-kiền-liên, nếu ngươi đi vào làng khất thực, hãy nhàm tởm lợi lộc, nhàm tởm sự cúng dường, cung kính. Đối với lợi lộc, cúng dường, cung kính, khi tâm ngươi đã phát khởi sự nhàm tởm rồi mới vào làng khất thực.
“Này Đại Mục-kiền-liên, đừng đem ý cao đại mà vào làng khất thực. Vì sao? Vì nhà trưởng giả có công việc gì đó, Tỳ-kheo đến khất thực khiến trưởng giả không chú ý. Tỳ-kheo liền nghĩ rằng: ‘Ai phá hoại ta ở nhà trưởng giả? Vì sao? Vì ta vào nhà trưởng giả khất thực mà trưởng giả không chú ý”. Nhân đó sanh ưu sầu, nhân ưu sầu mà sanh trạo cử, nhân trạo cử mà tâm không tịch tĩnh, nhân tâm không tịch tĩnh nên tâm rời xa định.
“Này Đại Mục-kiền-liên, khi ngươi thuyết pháp, đừng vì tranh luận. Nếu có tranh luận thì có nhiều lời, nhân nhiều lời mà có trạo cử, nhân trạo cử mà tâm không tịch tĩnh, nhân tâm không tịch tĩnh nên tâm rời xa định.
“Này Đại Mục-kiền-liên, khi ngươi thuyết pháp đừng nói to, nói mạnh, như sư tử. Này Đại Mục-kiền-liên, khi ngươi thuyết pháp hãy hạ ý mà thuyết pháp, không ráng sức, tiêu diệt sức, dẹp bỏ sức, hãy thuyết pháp bằng sự không dùng cường lực, như sư tử.
“Này Đại Mục-kiền-liên, hãy học như vậy”.
Bấy giờ Tôn giả Đại Mục-kiền-liên rời chỗ ngồi đứng dậy, trịch áo vai phải, chắp tay hướng Phật, bạch rằng:
“Bạch Đức Thế Tôn, thế nào là Tỳ-kheo đến chỗ cứu cánh, cứu cánh bạch tịnh, cứu cánh phạm hạnh và cứu cánh phạm hạnh cùng tột?”
Đức Thế Tôn bảo:
“Này Đại Mục-kiền-liên, Tỳ-kheo khi đã thọ lạc, cảm thọ khổ, cảm thọ không lạc không khổ, vị ấy ở nơi các cảm thọ này mà quán vô thường, quán hưng suy, quán đoạn, quán vô dục, quán diệt, quán xả. Sau khi ở nơi các cảm thọ này mà quán vô thường, quán hưng suy, quán đoạn, quán vô dục, quán diệt, quán xả, vị ấy không chấp thủ cái gì cả trong đời này, do không chấp gì thủ đời này mà không bị nhọc nhằn, do không bị nhọc nhằn nên nhập Niết-bàn, biết một cách như thật rằng: ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, điều đáng làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’.
“Này Đại Mục-kiền-liên, như vậy là Tỳ-kheo đạt đến chỗ cứu cánh, cứu cánh bạch tịnh, cứu cánh phạm hạnh và cứu cánh phạm hạnh cùng tột”.
Phật thuyết như vậy. Tôn giả Đại Mục-kiền-liên nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
T 0559b29我聞如是：
一時，佛遊婆耆瘦，在鼉山怖T 0559c01林鹿野園中。
爾時，尊者大目揵連遊摩竭T 0559c02國，在善知識村中。於是，尊者大目揵連獨T 0559c03安靜處宴坐思惟而便睡眠。世尊遙知尊者T 0559c04大目揵連獨安靜處宴坐思惟而便睡眠。T 0559c05世尊知已，即入如其像定，以如其像定，猶T 0559c06若力士屈申臂頃，從婆耆瘦鼉山怖林鹿T 0559c07野園中忽沒不現，往摩竭國善知識村尊T 0559c08者大目揵連前。於是，世尊從定而寤，告曰：T 0559c09「大目揵連！汝著睡眠。大目揵連！汝著睡眠。」
T 0559c10尊者大目揵連白世尊曰：「唯然。世尊！」
佛復告T 0559c11曰：「大目揵連！如所相著睡眠，汝莫修彼T 0559c12相，亦莫廣布，如是睡眠便可得滅。若汝睡T 0559c13眠故不滅者，大目揵連！當隨本所聞法，隨T 0559c14而受持廣布誦習，如是睡眠便可得滅。若T 0559c15汝睡眠故不滅者，大目揵連！當隨本所聞T 0559c16法，隨而受持為他廣說，如是睡眠便可得T 0559c17滅。若汝睡眠故不滅者，大目揵連！當隨本T 0559c18所聞法，隨而受持、心念、心思，如是睡眠便可T 0559c19得滅。若汝睡眠故不滅者，大目揵連！當T 0559c20以兩手捫摸於耳，如是睡眠便可得滅。
T 0559c21「若汝睡眠故不滅者，大目揵連！當以冷水T 0559c22澡洗面目及灑身體，如是睡眠便可得滅。T 0559c23若汝睡眠故不滅者，大目揵連！當從室出，T 0559c24外觀四方，瞻視星宿，如是睡眠便可得滅。T 0559c25若汝睡眠故不滅者，大目揵連！當從室出，T 0559c26而至屋頭，露地經行，守護諸根，心安在內，T 0559c27於後前想，如是睡眠便可得滅。若汝睡眠T 0559c28故不滅者，大目揵連！當捨經行道，至經行T 0559c29道頭，敷尼師檀，結跏趺坐，如是睡眠便可T 0560a01得滅。若汝睡眠故不滅者，大目揵連！當還T 0560a02入室，四疊優多羅僧以敷床上，襞僧伽梨T 0560a03作枕，右脇而臥，足足相累，心作明想，立正T 0560a04念正智，常欲起想。
「大目揵連！莫計床樂眠T 0560a05臥安快，莫貪財利，莫著名譽。所以者何？我T 0560a06說一切法不可與會，亦說與會。大目揵連！T 0560a07我說何法不可與會？大目揵連！若道俗法T 0560a08共合會者，我說此法不可與會。大目揵連！T 0560a09若道俗法共合會者，便多有所說，若多有T 0560a10所說者，則便有調，若有調者，便心不息。大T 0560a11目揵連！若心不息者，便心離定。大目揵連！T 0560a12是故我說不可與會。大目揵連！我說何法T 0560a13可與共會？大目揵連！彼無事處，我說此法T 0560a14可與共會，山林樹下空安靜處，高巖石室寂T 0560a15無音聲，遠離，無惡，無有人民，隨順宴坐。大T 0560a16目揵連！我說此法可與共會。
「大目揵連！汝T 0560a17若入村行乞食者，當以厭利，厭供養、恭敬，T 0560a18汝若於利、供養、恭敬心作厭已，便入村乞T 0560a19食。大目揵連！莫以高大意入村乞食。所以T 0560a20者何？諸長者家有如是事，比丘來乞食，T 0560a21令長者不作意，比丘便作是念：『誰壞我長T 0560a22者家？所以者何？我入長者家，長者不作意。』T 0560a23因是生憂，因憂生調，因調生心不息，因T 0560a24心不息，心便離定。大目揵連！汝說法時莫T 0560a25以諍說，若諍說者，便多有所說，因多說故，T 0560a26則便生調，因生調故，便心不息，因心不息T 0560a27故，便心離定。大目揵連！汝說法時莫強，說T 0560a28法如師子。大目揵連！汝說法時，下意說法，T 0560a29捨力、滅力、破壞於力，當以不強，說法如師T 0560b01子。大目揵連！當學如是。」
爾時，尊者大目揵T 0560b02連即從坐起，偏袒著衣，叉手向佛，白曰：「世T 0560b03尊！云何比丘得至究竟，究竟白淨、究竟梵T 0560b04行、究竟梵行訖？」
世尊告曰：「大目揵連！比丘T 0560b05若覺樂、覺苦、覺不苦不樂者，彼此覺觀無T 0560b06常、觀興衰、觀斷、觀無欲、觀滅、觀捨。彼此T 0560b07覺觀無常、觀興衰、觀斷、觀無欲、觀滅、觀T 0560b08捨已，不受此世；因不受世已，便不疲勞；因T 0560b09不疲勞已，便般涅槃，生已盡，梵行已立，所T 0560b10作已辦，不更受有，知如真。大目揵連！如是T 0560b11比丘得至究竟，究竟白淨、究竟梵行、究竟梵T 0560b12行訖。」
佛說如是。尊者大目揵連聞佛所說，T 0560b13歡喜奉行。
T 0560b14
長老上尊睡眠經第十二竟（千一百三十七字）
T 0560b15
中阿含經卷第二十（七千八百九字）（第二小土城T 0560b16誦）
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to Bharga and stayed at Mṛgadāva Park in Bhīṣaṇikā Grove of Śuśumāragiri.
SC 2It was then that Venerable Mahāmaudgalyāyana traveled to the country of Magadha and stayed at the village of *Kalyāṇamitra. Just then, Venerable Mahāmaudgalyāyana was sitting in repose alone in a peaceful dwelling and was drowsy while reflecting. The Bhagavān knew from far away that Venerable Mahāmaudgalyāyana was sitting in repose alone in a peaceful dwelling and was drowsy while reflecting. After noticing that, the Bhagavān then entered a manner of samādhi. Using that manner of samādhi, he disappeared from Mṛgadāva Park in Bharga and appeared before Venerable Maudgalyāyana in the village *Kalyāṇamitra of Magadha. It took as much time as it takes a strong man to flex his arm.
SC 3The Bhagavān then roused from his samādhi and told him, “Mahāmaudgalyāyana, you look drowsy! Mahāmaudgalyāyana, you look drowsy!”
Venerable Maudgalyāyana said to the Bhagavān, “Indeed, Bhagavān!”
SC 4The Bhagavān again told him, “Mahāmaudgalyāyana, there are signs of drowsiness. Don’t cultivate those signs and don’t let them expand. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 5“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should follow the teachings you’ve heard in the past. According to how you’ve received and retained them, recite them in full and often. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 6“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should follow the teachings you’ve heard in the past. According to how you’ve received and retained them, explain them in detail for others. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 7“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should follow the teachings you’ve heard in the past. According to how you’ve received and retained them, be mindful of your mind and reflect on your mind. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 8“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should grab your ears with both hands. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 9“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should splash cold water on your face and sprinkle it on your body. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 10“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should go outside, look in the four directions, and look up at the stars. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 11“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should go outside to the front of your dwelling and walk at length on the dewy ground. Guard your faculties and keep your mind calm internally. After that, return to your previous conceptions. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 12“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should stop walking the length on the path and walk to the front of the path. Spread out your sitting mat, and sit down cross-legged. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 13“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should return to your dwelling, fold your upper robe four times, and spread it over your bed. Make a pillow with your outer robe and lie down on your right side with your feet together. Create a perception of radiance in your mind, establish right mindfulness and right knowledge, and continuously desire the notion of rising.
SC 14“Mahāmaudgalyāyana, don’t imagine a bed, enjoying lying down, sleeping, and the pleasure of its comfort. Don’t crave material rewards, and don’t be attached to fame. Why is that? I teach all the things that can and can’t be shared with the congregation.
SC 15“Mahāmaudgalyāyana, what do I teach that can’t be shared with the congregation? Mahāmaudgalyāyana, if religious and secular teachings are combined in the same congregation, then I teach that these things can’t be shared with the congregation. Mahāmaudgalyāyana, if the religious and secular teachings are combined in the same congregation, then they’ll have many explanations. If there are many explanations, then there’ll be agitation. If there’s agitation, then one’s mind isn’t calm. Mahāmaudgalyāyana, if one’s mind isn’t calm, then it’ll be separated from samādhi. Mahāmaudgalyāyana, I therefore say that this can’t be shared with the congregation.
SC 16“Mahāmaudgalyāyana, what do I teach that can be shared with the congregation? Mahāmaudgalyāyana, that’s being in an undisturbed place. I teach this as something that can be shared with the congregation. In a peaceful place in the mountains and forests under a tree or on open ground, on high cliffs, or in caves, there are no voices. It’s secluded, there are no evils, and there are no people. It’s fitting for sitting in repose. Mahāmaudgalyāyana, I teach this as something that can be shared with the congregation.
SC 17“Mahāmaudgalyāyana, if you enter a village to solicit alms, you should do so feeling tired of rewards and tired of support and respect. If you’ve made your mind tired of rewards, support, and respect, then enter a village to solicit alms. Mahāmaudgalyāyana, don’t go into a village to solicit alms with a haughty attitude. Why is that?
SC 18“Some family elders have such duties that they don’t pay any attention to a monk who has come to solicit alms. The monk then thinks to himself, ‘Someone has damaged my reputation with these family elders. Why is that? I’ve entered their home, but the elders pay no attention to me.’ Because of this, sadness arises. Because of this sadness, agitation arises. Because of agitation, one’s mind isn’t calm. Because one’s mind isn’t calm, it separates from samādhi.
SC 19“Mahāmaudgalyāyana, when you teach Dharma, don’t do it with arguments. If you teach with arguments, then you’ll have many explanations. As a result of saying so much, agitation arises. Because agitation arises, one’s mind isn’t calm. Because one’s mind isn’t calm, it separates from samādhi.
SC 20“Mahāmaudgalyāyana, when you teach Dharma, don’t be forceful. Teach Dharma like a lion. Mahāmaudgalyāyana, when you teach Dharma, do so with a humble attitude. Abandon strength, cease strength, and destroy what’s strong. One must not be forceful and teach Dharma like a lion. Mahāmaudgalyāyana, you should train in this way.”
SC 21It was then that Venerable Mahāmaudgalyāyana rose from his seat, adjusted his robe to one shoulder, and saluted the Buddha with his palms together. He said, “Bhagavān, how can a monk reach the ultimate, that is the ultimate purity, ultimate religious practice, and ultimate end of the religious life?”
SC 22The Bhagavān told him, “Mahāmaudgalyāyana, if a monk has pleasant feelings, painful feelings, or feelings that are neither pleasant nor painful, he contemplates these feelings as impermanent. He contemplates them as arising and passing away, contemplates ending them, and contemplates dispassion, cessation, and equanimity. After he contemplates these feelings as impermanent, contemplates them as arising and passing away, contemplates ending them, and contemplates dispassion, cessation, and equanimity, he is not subject to this world. Because he’s not subject to this world, he isn’t troubled. Because he isn’t troubled, he parinirvāṇas: ‘Birth has been ended, the religious practice has been established, and the task has been accomplished. I truly know that I’m no longer subject to existence.’
SC 23“Mahāmaudgalyāyana, such a monk can reach the ultimate, which is the ultimate purity, ultimate religious practice, and ultimate end of the religious practice.”
SC 24Thus did the Buddha speak. When Venerable Mahāmaudgalyāyana heard what the Buddha taught, he rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật trú tại nước Bà-kì-sấu, ở rừng Bố trong núi Ngạc, trong vườn Lộc dã.
Bấy giờ Tôn giả Đại Mục-kiền-liên ở tại nước Ma-kiệt-đà, trong làng Thiện tri thức. Lúc ấy, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên sống riêng một mình nơi yên tĩnh, ngồi tĩnh tọa tư duy nhưng mắc phải chứng buồn ngủ. Đức Thế Tôn ở xa biết Tôn giả Đại Mục-kiền-liên sống riêng một mình nơi yên tĩnh, ngồi tĩnh tọa tư duy và mắc phải chứng buồn ngủ. Đức Thế Tôn biết như vậy, Ngài liền như vậy mà nhập định. Do định như vậy, trong khoảnh khắc, như người lực sĩ co duỗi cánh tay, từ Bà-kì-sấu, rừng Bố trong núi Ngạc, trong vườn Lộc dã, Đức Thế Tôn bỗng biến mất khỏi chỗ đó, qua đến nước Ma-kiệt-đà, thôn Thiện tri thức, trước mặt Tôn giả Đại Mục-kiền-liên. Rồi Đức Thế Tôn xuất định và nói rằng:
“Này Đại Mục-kiền-liên, ngươi đang bị buồn ngủ chi phối. Này Đại Mục-kiền-liên, ngươi đang bị buồn ngủ chi phối.”
Tôn giả Đại Mục-kiền-liên bạch Thế Tôn:
“Quả thật vậy, bạch Đức Thế Tôn”.
Phật lại nói:
“Này Đại Mục-kiền-liên, nếu như sở tướng nào gây buồn ngủ, ngươi chớ tu tập tướng ấy và cũng đừng phát triển nó. Như vậy, chứng buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu chứng buồn ngủ của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy theo giáo pháp đã được nghe, tùy theo đó mà thọ trì, quảng bá và tụng đọc. Như vậy mới có thể diệt trừ được buồn ngủ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy theo giáo pháp đã được nghe, tùy theo đó mà thọ trì, rồi diễn rộng ra cho người khác nghe. Như vậy sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy theo giáo pháp đã được nghe, tùy theo đó mà thọ trì, tâm suy niệm, tâm suy tư. Như vậy, sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu thụy miên của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy dùng hai tay day hai lỗ tai. Như vậy, sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy lấy nước lạnh rửa mặt và dội ướt thân thể. Như vậy, sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu thụy miên của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy đi ra ngoài thất, xem khắp bốn phương, ngước nhìn các vì sao. Như vậy, chứng buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy đi ra ngoài thất, đến khoảng đất trống phía đầu thất mà kinh hành, thủ hộ các căn, tâm an trụ bên trong, khởi hậu tiền tưởng. Như vậy, sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy bỏ con đường đang kinh hành, đến đầu con đường ấy, trải ni-sư-đàn, ngồi kiết già. Như vậy, sự buồn ngủ mới có thể được diệt trừ.
“Nếu sự buồn ngủ của ngươi vẫn không diệt trừ, thì này Đại Mục-kiền-liên, hãy trở vào thất, gấp y uất-đa-la-tăng bốn lớp trải trên giường, gấp tăng-già-lê làm gối, nằm hông bên phải, hai chân chồng lên nhau, khởi tưởng ánh sang, lập chánh niệm chánh trí và luôn luôn khởi ý tưởng muốn trỗi dậy. Này Đại Mục-kiền-liên, đừng ham lạc thú giường nệm, đừng ham lạc thú ngủ nghỉ, đừng ham tài lợi, đừng đắm trước danh dự. Lý do vì sao? Vì Ta nói: ‘Tất cả pháp không nên tụ hội’, và cũng nói, ‘Nên tụ hội’.
“Này Đại Mục-kiền-liên, Ta nói pháp gì không nên tụ hội? Này Đại Mục-kiền-liên, nếu pháp đạo và tục mà cùng tụ hội, Ta nói pháp này không nên tụ hội. Này Đại Mục-kiền-liên, nếu pháp đạo và tục mà cùng tụ hội thì có nhiều điều phải nói. Nếu có nhiều điều phải nói thì có trạo cử. Nếu có trạo cử thì tâm không tịch tĩnh. Này Đại Mục-kiền-liên, nếu tâm không tịch tĩnh thì tâm rời xa định. Này Đại Mục-kiền-liên, do đó Ta nói là không thể tụ hội.
“Này Đại Mục-kiền-liên, Ta nói pháp gì nên cùng tụ hội? Này Đại Mục-kiền-liên, ở nơi rừng vắng kia, Ta nói pháp này nên cùng tụ hội: núi rừng, dưới cây, chỗ an tĩnh không nhàn, núi cao, hang đá, vắng bặt âm thanh, viễn ly, không ác, không người, có thể tùy thuận mà tĩnh tọa. Này Đại Mục-kiền-liên, Ta nói pháp này nên cùng tụ hội.
“Này Đại Mục-kiền-liên, nếu ngươi đi vào làng khất thực, hãy nhàm tởm lợi lộc, nhàm tởm sự cúng dường, cung kính. Đối với lợi lộc, cúng dường, cung kính, khi tâm ngươi đã phát khởi sự nhàm tởm rồi mới vào làng khất thực.
“Này Đại Mục-kiền-liên, đừng đem ý cao đại mà vào làng khất thực. Vì sao? Vì nhà trưởng giả có công việc gì đó, Tỳ-kheo đến khất thực khiến trưởng giả không chú ý. Tỳ-kheo liền nghĩ rằng: ‘Ai phá hoại ta ở nhà trưởng giả? Vì sao? Vì ta vào nhà trưởng giả khất thực mà trưởng giả không chú ý”. Nhân đó sanh ưu sầu, nhân ưu sầu mà sanh trạo cử, nhân trạo cử mà tâm không tịch tĩnh, nhân tâm không tịch tĩnh nên tâm rời xa định.
“Này Đại Mục-kiền-liên, khi ngươi thuyết pháp, đừng vì tranh luận. Nếu có tranh luận thì có nhiều lời, nhân nhiều lời mà có trạo cử, nhân trạo cử mà tâm không tịch tĩnh, nhân tâm không tịch tĩnh nên tâm rời xa định.
“Này Đại Mục-kiền-liên, khi ngươi thuyết pháp đừng nói to, nói mạnh, như sư tử. Này Đại Mục-kiền-liên, khi ngươi thuyết pháp hãy hạ ý mà thuyết pháp, không ráng sức, tiêu diệt sức, dẹp bỏ sức, hãy thuyết pháp bằng sự không dùng cường lực, như sư tử.
“Này Đại Mục-kiền-liên, hãy học như vậy”.
Bấy giờ Tôn giả Đại Mục-kiền-liên rời chỗ ngồi đứng dậy, trịch áo vai phải, chắp tay hướng Phật, bạch rằng:
“Bạch Đức Thế Tôn, thế nào là Tỳ-kheo đến chỗ cứu cánh, cứu cánh bạch tịnh, cứu cánh phạm hạnh và cứu cánh phạm hạnh cùng tột?”
Đức Thế Tôn bảo:
“Này Đại Mục-kiền-liên, Tỳ-kheo khi đã thọ lạc, cảm thọ khổ, cảm thọ không lạc không khổ, vị ấy ở nơi các cảm thọ này mà quán vô thường, quán hưng suy, quán đoạn, quán vô dục, quán diệt, quán xả. Sau khi ở nơi các cảm thọ này mà quán vô thường, quán hưng suy, quán đoạn, quán vô dục, quán diệt, quán xả, vị ấy không chấp thủ cái gì cả trong đời này, do không chấp gì thủ đời này mà không bị nhọc nhằn, do không bị nhọc nhằn nên nhập Niết-bàn, biết một cách như thật rằng: ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, điều đáng làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’.
“Này Đại Mục-kiền-liên, như vậy là Tỳ-kheo đạt đến chỗ cứu cánh, cứu cánh bạch tịnh, cứu cánh phạm hạnh và cứu cánh phạm hạnh cùng tột”.
Phật thuyết như vậy. Tôn giả Đại Mục-kiền-liên nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to Bharga and stayed at Mṛgadāva Park in Bhīṣaṇikā Grove of Śuśumāragiri.
SC 2It was then that Venerable Mahāmaudgalyāyana traveled to the country of Magadha and stayed at the village of *Kalyāṇamitra. Just then, Venerable Mahāmaudgalyāyana was sitting in repose alone in a peaceful dwelling and was drowsy while reflecting. The Bhagavān knew from far away that Venerable Mahāmaudgalyāyana was sitting in repose alone in a peaceful dwelling and was drowsy while reflecting. After noticing that, the Bhagavān then entered a manner of samādhi. Using that manner of samādhi, he disappeared from Mṛgadāva Park in Bharga and appeared before Venerable Maudgalyāyana in the village *Kalyāṇamitra of Magadha. It took as much time as it takes a strong man to flex his arm.
SC 3The Bhagavān then roused from his samādhi and told him, “Mahāmaudgalyāyana, you look drowsy! Mahāmaudgalyāyana, you look drowsy!”
Venerable Maudgalyāyana said to the Bhagavān, “Indeed, Bhagavān!”
SC 4The Bhagavān again told him, “Mahāmaudgalyāyana, there are signs of drowsiness. Don’t cultivate those signs and don’t let them expand. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 5“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should follow the teachings you’ve heard in the past. According to how you’ve received and retained them, recite them in full and often. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 6“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should follow the teachings you’ve heard in the past. According to how you’ve received and retained them, explain them in detail for others. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 7“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should follow the teachings you’ve heard in the past. According to how you’ve received and retained them, be mindful of your mind and reflect on your mind. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 8“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should grab your ears with both hands. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 9“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should splash cold water on your face and sprinkle it on your body. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 10“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should go outside, look in the four directions, and look up at the stars. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 11“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should go outside to the front of your dwelling and walk at length on the dewy ground. Guard your faculties and keep your mind calm internally. After that, return to your previous conceptions. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 12“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should stop walking the length on the path and walk to the front of the path. Spread out your sitting mat, and sit down cross-legged. In this way, drowsiness can be ceased.
SC 13“Suppose that doesn’t cease your drowsiness. Mahāmaudgalyāyana, you should return to your dwelling, fold your upper robe four times, and spread it over your bed. Make a pillow with your outer robe and lie down on your right side with your feet together. Create a perception of radiance in your mind, establish right mindfulness and right knowledge, and continuously desire the notion of rising.
SC 14“Mahāmaudgalyāyana, don’t imagine a bed, enjoying lying down, sleeping, and the pleasure of its comfort. Don’t crave material rewards, and don’t be attached to fame. Why is that? I teach all the things that can and can’t be shared with the congregation.
SC 15“Mahāmaudgalyāyana, what do I teach that can’t be shared with the congregation? Mahāmaudgalyāyana, if religious and secular teachings are combined in the same congregation, then I teach that these things can’t be shared with the congregation. Mahāmaudgalyāyana, if the religious and secular teachings are combined in the same congregation, then they’ll have many explanations. If there are many explanations, then there’ll be agitation. If there’s agitation, then one’s mind isn’t calm. Mahāmaudgalyāyana, if one’s mind isn’t calm, then it’ll be separated from samādhi. Mahāmaudgalyāyana, I therefore say that this can’t be shared with the congregation.
SC 16“Mahāmaudgalyāyana, what do I teach that can be shared with the congregation? Mahāmaudgalyāyana, that’s being in an undisturbed place. I teach this as something that can be shared with the congregation. In a peaceful place in the mountains and forests under a tree or on open ground, on high cliffs, or in caves, there are no voices. It’s secluded, there are no evils, and there are no people. It’s fitting for sitting in repose. Mahāmaudgalyāyana, I teach this as something that can be shared with the congregation.
SC 17“Mahāmaudgalyāyana, if you enter a village to solicit alms, you should do so feeling tired of rewards and tired of support and respect. If you’ve made your mind tired of rewards, support, and respect, then enter a village to solicit alms. Mahāmaudgalyāyana, don’t go into a village to solicit alms with a haughty attitude. Why is that?
SC 18“Some family elders have such duties that they don’t pay any attention to a monk who has come to solicit alms. The monk then thinks to himself, ‘Someone has damaged my reputation with these family elders. Why is that? I’ve entered their home, but the elders pay no attention to me.’ Because of this, sadness arises. Because of this sadness, agitation arises. Because of agitation, one’s mind isn’t calm. Because one’s mind isn’t calm, it separates from samādhi.
SC 19“Mahāmaudgalyāyana, when you teach Dharma, don’t do it with arguments. If you teach with arguments, then you’ll have many explanations. As a result of saying so much, agitation arises. Because agitation arises, one’s mind isn’t calm. Because one’s mind isn’t calm, it separates from samādhi.
SC 20“Mahāmaudgalyāyana, when you teach Dharma, don’t be forceful. Teach Dharma like a lion. Mahāmaudgalyāyana, when you teach Dharma, do so with a humble attitude. Abandon strength, cease strength, and destroy what’s strong. One must not be forceful and teach Dharma like a lion. Mahāmaudgalyāyana, you should train in this way.”
SC 21It was then that Venerable Mahāmaudgalyāyana rose from his seat, adjusted his robe to one shoulder, and saluted the Buddha with his palms together. He said, “Bhagavān, how can a monk reach the ultimate, that is the ultimate purity, ultimate religious practice, and ultimate end of the religious life?”
SC 22The Bhagavān told him, “Mahāmaudgalyāyana, if a monk has pleasant feelings, painful feelings, or feelings that are neither pleasant nor painful, he contemplates these feelings as impermanent. He contemplates them as arising and passing away, contemplates ending them, and contemplates dispassion, cessation, and equanimity. After he contemplates these feelings as impermanent, contemplates them as arising and passing away, contemplates ending them, and contemplates dispassion, cessation, and equanimity, he is not subject to this world. Because he’s not subject to this world, he isn’t troubled. Because he isn’t troubled, he parinirvāṇas: ‘Birth has been ended, the religious practice has been established, and the task has been accomplished. I truly know that I’m no longer subject to existence.’
SC 23“Mahāmaudgalyāyana, such a monk can reach the ultimate, which is the ultimate purity, ultimate religious practice, and ultimate end of the religious practice.”
SC 24Thus did the Buddha speak. When Venerable Mahāmaudgalyāyana heard what the Buddha taught, he rejoiced and approved.