Nội dung dưới đây được dịch tự động. Có thể chưa hoàn toàn chính xác về thuật ngữ Phật học. Vui lòng tham chiếu bản gốc tiếng Anh hoặc Pāli để đối chiếu.
Tôi nghe như vầy.
Một thời Đức Phật trú gần Sāvatthī, tại Kỳ viên, tịnh xá ông Cấp Cô Độc.
Lúc bấy giờ Tôn giả Saṅgāmaji đã đến Sāvatthī để yết kiến Đức Phật.
Người vợ cũ của ngài nghe
rằng ngài đã đến,
bèn đi đến Kỳ viên, dẫn theo đứa con trai.
Lúc bấy giờ Tôn giả Saṅgāmaji đang ngồi dưới gốc cây thiền định ban ngày.
Người vợ cũ đến gần và nói:
"Thưa sa-môn, xin nuôi đứa bé này."
Nghe vậy, Saṅgāmaji im lặng.
Lần thứ hai, nàng nói:
"Thưa sa-môn, xin nuôi đứa bé này."
Lần thứ hai, Saṅgāmaji im lặng.
Lần thứ ba, nàng nói:
"Thưa sa-môn, xin nuôi đứa bé này."
Lần thứ ba, Saṅgāmaji im lặng.
Nàng đặt đứa bé trước mặt Saṅgāmaji, nói:
"Đây là con của ông, sa-môn. Xin nuôi nó."
Nhưng Saṅgāmaji không nhìn đứa bé cũng không nói với nó.
Người vợ cũ đi xa một quãng. Ngoái lại, thấy Saṅgāmaji phớt lờ đứa bé, nàng nghĩ:
"Sa-môn này không muốn con mình nữa."
Nàng quay lại bồng đứa bé rồi đi.
Với thiên nhãn thanh tịnh siêu phàm, Đức Phật thấy người vợ cũ của Saṅgāmaji quay lại đón con.
Rồi hiểu rõ vấn đề, nhân dịp ấy Đức Phật thốt lên:
"Khi nàng đến, ngài không vui mừng,
khi nàng đi, ngài không sầu bi.
Chiến thắng trong trận chiến, thoát xiềng xích,
đó là người ta gọi Bà-la-môn."
Evaṁ me sutaṁ—
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena āyasmā saṅgāmaji sāvatthiṁ anuppatto hoti bhagavantaṁ dassanāya.
Assosi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā:
“ayyo kira saṅgāmaji sāvatthiṁ anuppatto”ti.
Sā dārakaṁ ādāya jetavanaṁ agamāsi.
Tena kho pana samayena āyasmā saṅgāmaji aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisinno hoti.
Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā yenāyasmā saṅgāmaji tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ etadavoca:
“khuddaputtañhi, samaṇa, posa man”ti.
Evaṁ vutte, āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.
Dutiyampi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ etadavoca:
“khuddaputtañhi, samaṇa, posa man”ti.
Dutiyampi kho āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.
Tatiyampi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ etadavoca:
“khuddaputtañhi, samaṇa, posa man”ti.
Tatiyampi kho āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.
Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā taṁ dārakaṁ āyasmato saṅgāmajissa purato nikkhipitvā pakkāmi:
“eso te, samaṇa, putto; posa nan”ti.
Atha kho āyasmā saṅgāmaji taṁ dārakaṁ neva olokesi nāpi ālapi.
Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā avidūraṁ gantvā apalokentī addasa āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ taṁ dārakaṁ neva olokentaṁ nāpi ālapantaṁ, disvānassā etadahosi:
“na cāyaṁ samaṇo puttenapi atthiko”ti.
Tato paṭinivattitvā dārakaṁ ādāya pakkāmi.
Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikāya evarūpaṁ vippakāraṁ.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
“Āyantiṁ nābhinandati,
pakkamantiṁ na socati;
Saṅgā saṅgāmajiṁ muttaṁ,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇan”ti.
Aṭṭhamaṁ.
SC 1Thus I heard: At one time the Gracious One was dwelling near Sāvatthī, in Jeta’s Wood, at Anāthapiṇḍika’s monastery. Then at that time venerable Saṅgāmajī had arrived at Sāvatthī to see the Gracious One.
SC 2Venerable Saṅgāmajī’s former wife heard: “Master Saṅgāmajī it seems has arrived at Sāvatthī”, and taking her little boy she went to Jeta’s Wood.
SC 3Then at that time venerable Saṅgāmajī was dwelling for the day sat at the root of a certain tree. Then venerable Saṅgāmajī’s former wife went to venerable Saṅgāmajī, and after going, she said to venerable Saṅgāmajī: “I have a little son, ascetic, you must take care of me.”
SC 4After that was said, venerable Saṅgāmajī was silent.
SC 5For a second time venerable Saṅgāmajī’s former wife said to venerable Saṅgāmajī: “I have a little son, ascetic, you must take care of me.”
For a second time venerable Saṅgāmajī was silent.
SC 6For a third time venerable Saṅgāmajī’s former wife said to venerable Saṅgāmajī: “I have a little son, ascetic, you must take care of me.”
For a third time venerable Saṅgāmajī was silent.
SC 7Then venerable Saṅgāmajī’s former wife, having put the boy down in front of venerable Saṅgāmajī, went away, saying: “This is your son, ascetic, you must take care of him.”
SC 8But venerable Saṅgāmajī did not look at the boy, nor did he speak to him.
SC 9Then venerable Saṅgāmajī’s former wife having gone not far away, looking round saw that venerable Saṅgāmajī was neither looking at the boy, nor was he speaking to him. Having seen that this occured to her: “This ascetic does not even have need of a son.” Therefore, after turning back and taking the boy, she went away.
SC 10The Gracious One saw with the divine-eye which is purified, and surpasses that of normal men, that venerable Saṅgāmajī’s former wife had such bad manners. Then the Gracious One, having understood the significance of it, on that occasion uttered this exalted utterance:
SC 11“In her coming he does not rejoice, in her leaving he does not grieve,
Saṅgāmajī ‘Victorious in Battle’, free from the shackle: him I call a brāhmaṇa.”
Tôi nghe như vầy.
Một thời Đức Phật trú gần Sāvatthī, tại Kỳ viên, tịnh xá ông Cấp Cô Độc.
Lúc bấy giờ Tôn giả Saṅgāmaji đã đến Sāvatthī để yết kiến Đức Phật.
Người vợ cũ của ngài nghe
rằng ngài đã đến,
bèn đi đến Kỳ viên, dẫn theo đứa con trai.
Lúc bấy giờ Tôn giả Saṅgāmaji đang ngồi dưới gốc cây thiền định ban ngày.
Người vợ cũ đến gần và nói:
"Thưa sa-môn, xin nuôi đứa bé này."
Nghe vậy, Saṅgāmaji im lặng.
Lần thứ hai, nàng nói:
"Thưa sa-môn, xin nuôi đứa bé này."
Lần thứ hai, Saṅgāmaji im lặng.
Lần thứ ba, nàng nói:
"Thưa sa-môn, xin nuôi đứa bé này."
Lần thứ ba, Saṅgāmaji im lặng.
Nàng đặt đứa bé trước mặt Saṅgāmaji, nói:
"Đây là con của ông, sa-môn. Xin nuôi nó."
Nhưng Saṅgāmaji không nhìn đứa bé cũng không nói với nó.
Người vợ cũ đi xa một quãng. Ngoái lại, thấy Saṅgāmaji phớt lờ đứa bé, nàng nghĩ:
"Sa-môn này không muốn con mình nữa."
Nàng quay lại bồng đứa bé rồi đi.
Với thiên nhãn thanh tịnh siêu phàm, Đức Phật thấy người vợ cũ của Saṅgāmaji quay lại đón con.
Rồi hiểu rõ vấn đề, nhân dịp ấy Đức Phật thốt lên:
"Khi nàng đến, ngài không vui mừng,
khi nàng đi, ngài không sầu bi.
Chiến thắng trong trận chiến, thoát xiềng xích,
đó là người ta gọi Bà-la-môn."
Evaṁ me sutaṁ—
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena āyasmā saṅgāmaji sāvatthiṁ anuppatto hoti bhagavantaṁ dassanāya.
Assosi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā:
“ayyo kira saṅgāmaji sāvatthiṁ anuppatto”ti.
Sā dārakaṁ ādāya jetavanaṁ agamāsi.
Tena kho pana samayena āyasmā saṅgāmaji aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisinno hoti.
Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā yenāyasmā saṅgāmaji tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ etadavoca:
“khuddaputtañhi, samaṇa, posa man”ti.
Evaṁ vutte, āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.
Dutiyampi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ etadavoca:
“khuddaputtañhi, samaṇa, posa man”ti.
Dutiyampi kho āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.
Tatiyampi kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ etadavoca:
“khuddaputtañhi, samaṇa, posa man”ti.
Tatiyampi kho āyasmā saṅgāmaji tuṇhī ahosi.
Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā taṁ dārakaṁ āyasmato saṅgāmajissa purato nikkhipitvā pakkāmi:
“eso te, samaṇa, putto; posa nan”ti.
Atha kho āyasmā saṅgāmaji taṁ dārakaṁ neva olokesi nāpi ālapi.
Atha kho āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikā avidūraṁ gantvā apalokentī addasa āyasmantaṁ saṅgāmajiṁ taṁ dārakaṁ neva olokentaṁ nāpi ālapantaṁ, disvānassā etadahosi:
“na cāyaṁ samaṇo puttenapi atthiko”ti.
Tato paṭinivattitvā dārakaṁ ādāya pakkāmi.
Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena āyasmato saṅgāmajissa purāṇadutiyikāya evarūpaṁ vippakāraṁ.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
“Āyantiṁ nābhinandati,
pakkamantiṁ na socati;
Saṅgā saṅgāmajiṁ muttaṁ,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇan”ti.
Aṭṭhamaṁ.