Nội dung dưới đây được dịch tự động. Có thể chưa hoàn toàn chính xác về thuật ngữ Phật học. Vui lòng tham chiếu bản gốc tiếng Anh hoặc Pāli để đối chiếu.
Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật trú phía bắc Rājagaha (Vương Xá) tại rừng Sītavana (Hàn Lâm). Bấy giờ, Đức Phật bảo các tỳ-kheo: “Tất cả các pháp hữu vi đều là vô thường. Không ngừng nghỉ, chúng tàn lụi và biến đi rất mau. Chúng ta không thể đặt gốc nương tựa vào chúng được vì chúng luôn bị buộc với sự hao mòn băng toái hủy diệt. Các ông nên nhanh chóng nỗ lực tinh tấn lên và giũ bỏ khỏi các vòng luân đạo của sự rày trôi tử sanh này để theo con đường thoát độ.” Lúc bấy giờ, Ma Vương nghe được những lời này, bèn nghĩ trong bụng: “Tên sa-môn sĩ Cù Đàm đang tuyên giảng một loại Chánh Pháp y thế kia cho các tu sĩ của hắn ở trong rừng Hàn Lâm (Sītavana) gần thị quốc Vương Xá. Ta phải đến tận đó và quấy nhiễu họ mới được.” Khảo tính xong xuôi thể này, y dùng ma phép hiện thân hóa thành một nam thanh tráng niên, tiến thẳng đến trước Đức Phật, đứng qua làm một bên và đọc bài kệ mỉa:
“Xuyên màn triệt ngày và đêm thâm là hằng hữu thường hằng bất dịch /
mọi sức sống cũng sẽ đời đời nảy nở ra rồi và tự biến đi qua lại hoài,
cứ vần xoắn vận hành đều y chang như trục bánh xe /
cứ tua vòng quay tít mù mà sẽ thấy hoài mãi chẳng có chỗ đầu dứt điểm chóp ngừng nghỉ đâu.”
Đức Phật tác ý và rõ mười là gã Đạo vua Ác quỷ đã tới để gây xáo nhiễu rồi tạc ngay bồi đáp vào thẳng mặt nó bằng bài thơ:
“Cái kiếp đời của con người — chuỗi nối ngày lẫn canh đêm cũng đang và tuột trôi đi đến đoạn bặt tuyệt chung dứt điểm trót/
và bản chất cái chu trình sống nọ cũng thực chỉ chật chứa tuyền là những não nề vây quẫn nhọc mệt lấm lem:
chẳng khác chi là, bị xẩy chân giáng gục rơi tõm thả thân xuống một dòng sông lớn chôn lấp, /
và bị giật thốc phăng bít chững lặn không tăm chẳng thấy dạng ngòi đi theo dòng nước cuốn thoắt cái ập là cái một xong.
Ấy là do theo lẽ cớ đó tại đây hỡi lão Tội Ô, /
nhà ngươi nên cất biến dẹp trò, ngừng chớ có mà dám giễu hoáng gõ xằng chọc nhiễu ta nữa.”
Ma Vương liền sửng ý: “Đức Phật ngài biết rõ ý định của ta rồi.” Thế quẫn trí bị bẻ nên y sượng rụt lại sượng mặt buồn chán rồi cảm thấy tiếc hận bẽ bàng. Kẻ ma đầu dùng ảo quỷ tự ẩn cái hình thân trần thô mạo này đi, chẳng buồn lưu luyến, bay luột về mạn trời cung cõi thần ma ở trên.
如是我聞：
一時，佛在王舍城寒林之中。T 0381b15爾時，佛告諸比丘：「諸行無常，迅速不停，無T 0381b16可恃怙，是敗壞法，應當速離，趣解脫道。」
爾T 0381b17時，魔王波旬復作是念：「沙門瞿曇住王舍城T 0381b18在寒林中，為諸聲聞說如是法，我當往彼而T 0381b19為嬈亂。」爾時魔王作是念已，化為摩納，往T 0381b20至佛所，在一面立，而說偈言：
T 0381b21
「晝夜恒在， 命常迴來， 如輪軸轉，T 0381b22
周迴無已。」
T 0381b23佛知魔王來作嬈亂，即說偈言：
T 0381b24
「命欲日夜盡， 壽者多患難，T 0381b25
猶如陷下河， 速盡無遺餘，T 0381b26
是故汝波旬， 不應作壞亂。」
T 0381b27魔作是念：「佛知我心。」愁憂苦惱，極生悔恨，隱T 0381b28形而去，還于天宮。
T 0381b29 SC 1Thus have I heard, once, the Buddha was staying north of Rājagaha in the Sītavana forest. At that time the Buddha told the monks: “All compounded things are impermanent. Relentlessly, they quickly pass away. We cannot rely on them as they are bound to decay. You should make haste and leave the realms of saṁsāric existence to follow the path of liberation.” At that time the Demon King Māra, having heard what was said, thought: “The renunciant Gotama is expounding such a Dhamma for his disciples in the Sītavana forest at Rājagaha. I should go there and disturb them.” Having thought thus, he transformed himself into a young man, went to the Buddha, stood to one side and spoke this verse:
SC 2“Night and day are eternal /
lives will forever come and go,
turning like a wheel on its axle /
spinning around endlessly.”
SC 3The Buddha knew King Māra had come to disturb them and spoke a verse:
SC 4“One’s life—its days and nights do end /
and life itself is filled with sorrows and troubles:
it is like, having fallen into a river, /
being quickly carried away without a trace.
This is why you, Bad One, /
should not disturb us.”
SC 5There Māra thought: “The Buddha knows my intentions.” And he became depressed and dispirited and felt deep regret. He made himself invisible and returned to his heavenly palace.
Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật trú phía bắc Rājagaha (Vương Xá) tại rừng Sītavana (Hàn Lâm). Bấy giờ, Đức Phật bảo các tỳ-kheo: “Tất cả các pháp hữu vi đều là vô thường. Không ngừng nghỉ, chúng tàn lụi và biến đi rất mau. Chúng ta không thể đặt gốc nương tựa vào chúng được vì chúng luôn bị buộc với sự hao mòn băng toái hủy diệt. Các ông nên nhanh chóng nỗ lực tinh tấn lên và giũ bỏ khỏi các vòng luân đạo của sự rày trôi tử sanh này để theo con đường thoát độ.” Lúc bấy giờ, Ma Vương nghe được những lời này, bèn nghĩ trong bụng: “Tên sa-môn sĩ Cù Đàm đang tuyên giảng một loại Chánh Pháp y thế kia cho các tu sĩ của hắn ở trong rừng Hàn Lâm (Sītavana) gần thị quốc Vương Xá. Ta phải đến tận đó và quấy nhiễu họ mới được.” Khảo tính xong xuôi thể này, y dùng ma phép hiện thân hóa thành một nam thanh tráng niên, tiến thẳng đến trước Đức Phật, đứng qua làm một bên và đọc bài kệ mỉa:
“Xuyên màn triệt ngày và đêm thâm là hằng hữu thường hằng bất dịch /
mọi sức sống cũng sẽ đời đời nảy nở ra rồi và tự biến đi qua lại hoài,
cứ vần xoắn vận hành đều y chang như trục bánh xe /
cứ tua vòng quay tít mù mà sẽ thấy hoài mãi chẳng có chỗ đầu dứt điểm chóp ngừng nghỉ đâu.”
Đức Phật tác ý và rõ mười là gã Đạo vua Ác quỷ đã tới để gây xáo nhiễu rồi tạc ngay bồi đáp vào thẳng mặt nó bằng bài thơ:
“Cái kiếp đời của con người — chuỗi nối ngày lẫn canh đêm cũng đang và tuột trôi đi đến đoạn bặt tuyệt chung dứt điểm trót/
và bản chất cái chu trình sống nọ cũng thực chỉ chật chứa tuyền là những não nề vây quẫn nhọc mệt lấm lem:
chẳng khác chi là, bị xẩy chân giáng gục rơi tõm thả thân xuống một dòng sông lớn chôn lấp, /
và bị giật thốc phăng bít chững lặn không tăm chẳng thấy dạng ngòi đi theo dòng nước cuốn thoắt cái ập là cái một xong.
Ấy là do theo lẽ cớ đó tại đây hỡi lão Tội Ô, /
nhà ngươi nên cất biến dẹp trò, ngừng chớ có mà dám giễu hoáng gõ xằng chọc nhiễu ta nữa.”
Ma Vương liền sửng ý: “Đức Phật ngài biết rõ ý định của ta rồi.” Thế quẫn trí bị bẻ nên y sượng rụt lại sượng mặt buồn chán rồi cảm thấy tiếc hận bẽ bàng. Kẻ ma đầu dùng ảo quỷ tự ẩn cái hình thân trần thô mạo này đi, chẳng buồn lưu luyến, bay luột về mạn trời cung cõi thần ma ở trên.
SC 1Thus have I heard, once, the Buddha was staying north of Rājagaha in the Sītavana forest. At that time the Buddha told the monks: “All compounded things are impermanent. Relentlessly, they quickly pass away. We cannot rely on them as they are bound to decay. You should make haste and leave the realms of saṁsāric existence to follow the path of liberation.” At that time the Demon King Māra, having heard what was said, thought: “The renunciant Gotama is expounding such a Dhamma for his disciples in the Sītavana forest at Rājagaha. I should go there and disturb them.” Having thought thus, he transformed himself into a young man, went to the Buddha, stood to one side and spoke this verse:
SC 2“Night and day are eternal /
lives will forever come and go,
turning like a wheel on its axle /
spinning around endlessly.”
SC 3The Buddha knew King Māra had come to disturb them and spoke a verse:
SC 4“One’s life—its days and nights do end /
and life itself is filled with sorrows and troubles:
it is like, having fallen into a river, /
being quickly carried away without a trace.
This is why you, Bad One, /
should not disturb us.”
SC 5There Māra thought: “The Buddha knows my intentions.” And he became depressed and dispirited and felt deep regret. He made himself invisible and returned to his heavenly palace.