TTC 1Một thời, Tôn giả Ananda trú ở Ràjagaha, tại suối nước nóng Tapodàràma. Rồi Tôn giả Ananda khi đêm vừa mới sáng, thức dậy đi đến Tapodàràma để rửa tay chân. Rửa tay chân xong, ở Tapodà, sau khi ra khỏi, Tôn giả đứng đắp một y để phơi tay chân cho khô. Bấy giờ có tu sĩ Kokanuda, khi đêm vừa mới sáng, thức dậy đi đến Tapodà để rửa tay chân. Du sĩ Kokanuda thấy Tôn giả Ananda từ xa đi đến, sau khi thấy, nói với Tôn giả Ananda:
—Hiền giả là ai?
—Thưa Hiền giả, tôi là Tỷ-kheo.
—Này Hiền giả, thuộc về các Tỷ-kheo nào?
—Là Sa-môn Thích tử.
—Này Hiền giả, chúng tôi muốn hỏi Hiền giả một vài vấn đề.
—Nếu Hiền giả cho tôi cơ hội để trả lời câu hỏi, thì nay Hiền giả, hãy hỏi đi. Sau khi nghe, chúng tôi sẽ được biết.
TTC 2—Thưa Hiền giả, có phải: “Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.”? Kiến là như vậy, có phải không Hiền giả?
—Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vậy: “ Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.”
—Vậy có phải: “Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”? Kiến là như vậy, có phải không Hiền giả?
—Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vầy: “Thế giới là vô thường, kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.”
—Có phải, thưa Hiền giả, “Thế giới là có biên tế… “Thế giới là không biên tế… “Sinh mạng và thân thể là một… “Sinh mạng và thân thể là khác… “Như Lai có tồn tại sau khi chết… “Như Lai không tồn tại sau khi chết… “Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết… “Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết… Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”? Kiến là như vậy, có phải không thưa Hiền giả?
—Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vầy: “Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”.
—Vậy thưa Hiền giả, Hiền giả không biết, Hiền giả không thấy.
—Thưa Hiền giả, không phải tôi không hết, không phải tôi không thấy. Thưa Hiền giả, tôi có biết, tôi có thấy.
TTC 3—Có phải, thưa Hiền giả, “Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”? Ðược hỏi vậy, Hiền giả nói: “Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vậy: “Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào là khác là hư vọng”. Có phải, thưa Hiền giả, “Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”? … “Thế giới là có biên tế… Thế giới là vô biên… “Sinh mạng và thân thể là một… Sinh mạng và thân thể là khác… “Như Lai có tồn tại sau khi chết… “Như Lai không có tồn tại sau khi chết… “Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết… “Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”? Ðược hỏi vậy, Hiền giả nói: “Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vầy: “Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.” Vậy, thưa Hiền giả, “Hiền giả không biết, Hiền giả không thấy?” Ðược hỏi vậy, Hiền giả nói: “Thưa Hiền giả, không phải tôi không biết, không phải tôi không thấy. Thưa Hiền giả, tôi có biết, tôi có thấy”. Vậy thưa Hiền giả, “cần phải hiểu như thế nào, ý nghĩa lời nói này? “
TTC 4—“Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”. Thưa Hiền giả, đây là tà kiến. “Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”. Thưa Hiền giả, đây là tà kiến. “Thế giới có biên tế… “Thế giới không biên tế… “Sinh mạng và thân thể là một… “Sinh mạng và thân thể là khác… “Như Lai có tồn tại sau khi chết… “Như Lai không có tồn tại sau khi chết… “Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết… “Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”. Thưa Hiền giả, đây là tà kiến. Thưa Hiền giả, xa cho đến như vậy là các tà kiến. Xa cho đến như vậy là kiến xứ, kiến trú, kiến triền phược, kiến khởi, kiến diệt, tôi có biết điều ấy, tôi có thấy điều ấy. Do tôi có biết điều ấy, tôi có thấy điều ấy, làm sao tôi lại trả lời : “ Tôi không biết, tôi không thấy”! Thưa Hiền giả: “Tôi có biết, tôi có thấy”.
—Hiền giả tên là gì? Và như thế nào các vị đồng Phạm hạnh biết Hiền giả?
—Thưa Hiền giả, Ananda là tên của tôi. Và các vị đồng Phạm hạnh biết tôi là Ananda.
—Ôi, tôi đang nói chuyện với Tôn giả Ðại sư, mà tôi không biết là Tôn giả Ananda. Nếu tôi biết là Tôn giả Ananda, tôi đã không nói nhiều như vậy, mong Tôn giả Ananda tha lỗi cho.
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando rājagahe viharati tapodārāme.
Atha kho āyasmā ānando rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.
Tapodāya gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.
Kokanudopi kho paribbājako rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.
Addasā kho kokanudo paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ dūratova āgacchantaṁ.
Disvāna āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
“kvettha, āvuso”ti?
“Ahamāvuso, bhikkhū”ti.
“Katamesaṁ, āvuso, bhikkhūnan”ti?
“Samaṇānaṁ, āvuso, sakyaputtiyānan”ti.
“Puccheyyāma mayaṁ āyasmantaṁ kiñcideva desaṁ, sace āyasmā okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
“Pucchāvuso, sutvā vedissāmā”ti.
“Kiṁ nu kho, bho, ‘sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—evaṁdiṭṭhi bhavan”ti?
“Na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi:
‘sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.
“Kiṁ pana, bho, ‘asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—evaṁdiṭṭhi bhavan”ti?
“Na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi:
‘asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.
“Kiṁ nu kho, bho, antavā loko …pe…
anantavā loko …
taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti—evaṁdiṭṭhi bhavan”ti?
“Na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi:
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.
“Tena hi bhavaṁ na jānāti, na passatī”ti?
“Na kho ahaṁ, āvuso, na jānāmi na passāmi.
Jānāmahaṁ, āvuso, passāmī”ti.
“‘Kiṁ nu kho, bho, sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti—
evaṁdiṭṭhi bhavan’ti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi—
sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.
‘Kiṁ pana, bho, asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti—
evaṁdiṭṭhi bhavan’ti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi—
asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.
Kiṁ nu kho, bho, antavā loko …pe…
anantavā loko …
taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti—
evaṁdiṭṭhi bhavanti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi—
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.
‘Tena hi bhavaṁ na jānāti na passatī’ti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, āvuso, na jānāmi na passāmi.
Jānāmahaṁ, āvuso, passāmī’ti vadesi.
Yathā kathaṁ panāvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo”ti?
“‘Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṁ.
‘Asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṁ.
Antavā loko …pe…
anantavā loko …
taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṁ.
Yāvatā, āvuso, diṭṭhi yāvatā diṭṭhiṭṭhānaṁ diṭṭhiadhiṭṭhānaṁ diṭṭhipariyuṭṭhānaṁ diṭṭhisamuṭṭhānaṁ diṭṭhisamugghāto, tamahaṁ jānāmi tamahaṁ passāmi.
Tamahaṁ jānanto tamahaṁ passanto kyāhaṁ vakkhāmi:
‘na jānāmi na passāmī’ti?
Jānāmahaṁ, āvuso, passāmī”ti.
“Ko nāmo āyasmā, kathañca panāyasmantaṁ sabrahmacārī jānantī”ti?
“‘Ānando’ti kho me, āvuso, nāmaṁ.
‘Ānando’ti ca pana maṁ sabrahmacārī jānantī”ti.
“Mahācariyena vata kira, bho, saddhiṁ mantayamānā na jānimha:
‘āyasmā ānando’ti.
Sace hi mayaṁ jāneyyāma:
‘ayaṁ āyasmā ānando’ti, ettakampi no nappaṭibhāyeyya.
Khamatu ca me āyasmā ānando”ti.
Chaṭṭhaṁ.
On one occasion Ven. Ananda was staying near Rajagaha, at Tapoda monastery. Then, as night was ending, he got up & went to the Tapoda Hot Springs to bathe his limbs. Having bathed his limbs and having gotten out of the springs, he stood wearing only his lower robe, drying his limbs. Kokanuda the wanderer, as night was ending, also got up & went to the Tapoda Hot Springs to bathe his limbs. He saw Ven. Ananda from afar, and on seeing him said to him, “Who are you, my friend?”
“I am a monk, my friend.”
“Which kind of monk?”
“A son-of-the-Sakyan contemplative.”
“I would like to ask you about a certain point, if you would give me leave to pose a question.”
“Go ahead and ask. Having heard [your question], I’ll inform you.”
“How is it, my friend: ‘The cosmos is eternal. Only this is true; anything otherwise is worthless.’ Is this the sort of view you have?”
“No, my friend, I don’t have that sort of view.”
“Very well, then: ‘The cosmos is not eternal. Only this is true; anything otherwise is worthless.’ Is this the sort of view you have?”
“No, my friend, I don’t have that sort of view.”
“Very well, then: ‘The cosmos is finite… The cosmos is infinite… The soul & the body are the same… The soul is one thing and the body another… After death a Tathagata exists… After death a Tathagata does not exist… After death a Tathagata both does & does not exist… After death a Tathagata neither does nor does not exist. Only this is true; anything otherwise is worthless.’ Is this the sort of view you have?”
“No, my friend, I don’t have that sort of view.”
“Then in that case, do you not know or see?”
“No, my friend. It’s not the case that I don’t know, I don’t see. I do know. I do see.”
“But on being asked, ‘How is it, my friend: “The cosmos is eternal. Only this is true; anything otherwise is worthless.” Is this the sort of view you have?’ you inform me, ‘No, my friend, I don’t have that sort of view.’ On being asked, ‘Very well then: “The cosmos is not eternal… The cosmos is finite… The cosmos is infinite… The soul & the body are the same… The soul is one thing and the body another… After death a Tathagata exists… After death a Tathagata does not exist… After death a Tathagata both does & does not exist… After death a Tathagata neither does nor does not exist. Only this is true; anything otherwise is worthless.” Is this the sort of view you have?’ you inform me, ‘No, my friend, I don’t have that sort of view.’ But on being asked, ‘Then in that case, do you not know or see?’ you inform me, ‘No, my friend. It’s not the case that I don’t know or see. I do know. I do see.’ Now, how is the meaning of this statement to be understood?”
“‘The cosmos is eternal. Only this is true; anything otherwise is worthless,’ is a viewpoint. ‘The cosmos is not eternal… The cosmos is finite… The cosmos is infinite… The soul & the body are the same… The soul is one thing and the body another… After death a Tathagata exists… After death a Tathagata does not exist… After death a Tathagata both does & does not exist… After death a Tathagata neither does nor does not exist. Only this is true; anything otherwise is worthless,’ is a viewpoint. The extent to which there are viewpoints, view-stances, the taking up of views, obsessions of views, the cause of views, & the uprooting of views: that’s what I know. That’s what I see. Knowing that, I say ‘I know.’ Seeing that, I say ‘I see.’ Why should I say ‘I don’t know, I don’t see’? I do know. I do see.”
“What is your name, my friend? What do your fellows in the chaste life call you?”
“My name is Ananda, my friend, and that’s what my fellows in the chaste life call me.”
“What? Have I been talking with the great teacher without realizing that it was Ven. Ananda? Had I recognized that it was Ven. Ananda, I would not have cross-examined him so much. May Ven. Ananda please forgive me.”
TTC 1Một thời, Tôn giả Ananda trú ở Ràjagaha, tại suối nước nóng Tapodàràma. Rồi Tôn giả Ananda khi đêm vừa mới sáng, thức dậy đi đến Tapodàràma để rửa tay chân. Rửa tay chân xong, ở Tapodà, sau khi ra khỏi, Tôn giả đứng đắp một y để phơi tay chân cho khô. Bấy giờ có tu sĩ Kokanuda, khi đêm vừa mới sáng, thức dậy đi đến Tapodà để rửa tay chân. Du sĩ Kokanuda thấy Tôn giả Ananda từ xa đi đến, sau khi thấy, nói với Tôn giả Ananda:
—Hiền giả là ai?
—Thưa Hiền giả, tôi là Tỷ-kheo.
—Này Hiền giả, thuộc về các Tỷ-kheo nào?
—Là Sa-môn Thích tử.
—Này Hiền giả, chúng tôi muốn hỏi Hiền giả một vài vấn đề.
—Nếu Hiền giả cho tôi cơ hội để trả lời câu hỏi, thì nay Hiền giả, hãy hỏi đi. Sau khi nghe, chúng tôi sẽ được biết.
TTC 2—Thưa Hiền giả, có phải: “Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.”? Kiến là như vậy, có phải không Hiền giả?
—Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vậy: “ Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.”
—Vậy có phải: “Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”? Kiến là như vậy, có phải không Hiền giả?
—Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vầy: “Thế giới là vô thường, kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.”
—Có phải, thưa Hiền giả, “Thế giới là có biên tế… “Thế giới là không biên tế… “Sinh mạng và thân thể là một… “Sinh mạng và thân thể là khác… “Như Lai có tồn tại sau khi chết… “Như Lai không tồn tại sau khi chết… “Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết… “Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết… Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”? Kiến là như vậy, có phải không thưa Hiền giả?
—Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vầy: “Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”.
—Vậy thưa Hiền giả, Hiền giả không biết, Hiền giả không thấy.
—Thưa Hiền giả, không phải tôi không hết, không phải tôi không thấy. Thưa Hiền giả, tôi có biết, tôi có thấy.
TTC 3—Có phải, thưa Hiền giả, “Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”? Ðược hỏi vậy, Hiền giả nói: “Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vậy: “Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào là khác là hư vọng”. Có phải, thưa Hiền giả, “Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”? … “Thế giới là có biên tế… Thế giới là vô biên… “Sinh mạng và thân thể là một… Sinh mạng và thân thể là khác… “Như Lai có tồn tại sau khi chết… “Như Lai không có tồn tại sau khi chết… “Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết… “Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”? Ðược hỏi vậy, Hiền giả nói: “Thưa Hiền giả, tôi không có kiến như vầy: “Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng.” Vậy, thưa Hiền giả, “Hiền giả không biết, Hiền giả không thấy?” Ðược hỏi vậy, Hiền giả nói: “Thưa Hiền giả, không phải tôi không biết, không phải tôi không thấy. Thưa Hiền giả, tôi có biết, tôi có thấy”. Vậy thưa Hiền giả, “cần phải hiểu như thế nào, ý nghĩa lời nói này? “
TTC 4—“Thế giới là thường còn. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”. Thưa Hiền giả, đây là tà kiến. “Thế giới là vô thường. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”. Thưa Hiền giả, đây là tà kiến. “Thế giới có biên tế… “Thế giới không biên tế… “Sinh mạng và thân thể là một… “Sinh mạng và thân thể là khác… “Như Lai có tồn tại sau khi chết… “Như Lai không có tồn tại sau khi chết… “Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết… “Như Lai không có tồn tại và không không tồn tại sau khi chết. Kiến này là sự thật, kiến nào khác là hư vọng”. Thưa Hiền giả, đây là tà kiến. Thưa Hiền giả, xa cho đến như vậy là các tà kiến. Xa cho đến như vậy là kiến xứ, kiến trú, kiến triền phược, kiến khởi, kiến diệt, tôi có biết điều ấy, tôi có thấy điều ấy. Do tôi có biết điều ấy, tôi có thấy điều ấy, làm sao tôi lại trả lời : “ Tôi không biết, tôi không thấy”! Thưa Hiền giả: “Tôi có biết, tôi có thấy”.
—Hiền giả tên là gì? Và như thế nào các vị đồng Phạm hạnh biết Hiền giả?
—Thưa Hiền giả, Ananda là tên của tôi. Và các vị đồng Phạm hạnh biết tôi là Ananda.
—Ôi, tôi đang nói chuyện với Tôn giả Ðại sư, mà tôi không biết là Tôn giả Ananda. Nếu tôi biết là Tôn giả Ananda, tôi đã không nói nhiều như vậy, mong Tôn giả Ananda tha lỗi cho.
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando rājagahe viharati tapodārāme.
Atha kho āyasmā ānando rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.
Tapodāya gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.
Kokanudopi kho paribbājako rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.
Addasā kho kokanudo paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ dūratova āgacchantaṁ.
Disvāna āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
“kvettha, āvuso”ti?
“Ahamāvuso, bhikkhū”ti.
“Katamesaṁ, āvuso, bhikkhūnan”ti?
“Samaṇānaṁ, āvuso, sakyaputtiyānan”ti.
“Puccheyyāma mayaṁ āyasmantaṁ kiñcideva desaṁ, sace āyasmā okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
“Pucchāvuso, sutvā vedissāmā”ti.
“Kiṁ nu kho, bho, ‘sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—evaṁdiṭṭhi bhavan”ti?
“Na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi:
‘sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.
“Kiṁ pana, bho, ‘asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—evaṁdiṭṭhi bhavan”ti?
“Na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi:
‘asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.
“Kiṁ nu kho, bho, antavā loko …pe…
anantavā loko …
taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti—evaṁdiṭṭhi bhavan”ti?
“Na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi:
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.
“Tena hi bhavaṁ na jānāti, na passatī”ti?
“Na kho ahaṁ, āvuso, na jānāmi na passāmi.
Jānāmahaṁ, āvuso, passāmī”ti.
“‘Kiṁ nu kho, bho, sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti—
evaṁdiṭṭhi bhavan’ti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi—
sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.
‘Kiṁ pana, bho, asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti—
evaṁdiṭṭhi bhavan’ti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi—
asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.
Kiṁ nu kho, bho, antavā loko …pe…
anantavā loko …
taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti—
evaṁdiṭṭhi bhavanti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi—
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.
‘Tena hi bhavaṁ na jānāti na passatī’ti, iti puṭṭho samāno:
‘na kho ahaṁ, āvuso, na jānāmi na passāmi.
Jānāmahaṁ, āvuso, passāmī’ti vadesi.
Yathā kathaṁ panāvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo”ti?
“‘Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṁ.
‘Asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṁ.
Antavā loko …pe…
anantavā loko …
taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṁ.
Yāvatā, āvuso, diṭṭhi yāvatā diṭṭhiṭṭhānaṁ diṭṭhiadhiṭṭhānaṁ diṭṭhipariyuṭṭhānaṁ diṭṭhisamuṭṭhānaṁ diṭṭhisamugghāto, tamahaṁ jānāmi tamahaṁ passāmi.
Tamahaṁ jānanto tamahaṁ passanto kyāhaṁ vakkhāmi:
‘na jānāmi na passāmī’ti?
Jānāmahaṁ, āvuso, passāmī”ti.
“Ko nāmo āyasmā, kathañca panāyasmantaṁ sabrahmacārī jānantī”ti?
“‘Ānando’ti kho me, āvuso, nāmaṁ.
‘Ānando’ti ca pana maṁ sabrahmacārī jānantī”ti.
“Mahācariyena vata kira, bho, saddhiṁ mantayamānā na jānimha:
‘āyasmā ānando’ti.
Sace hi mayaṁ jāneyyāma:
‘ayaṁ āyasmā ānando’ti, ettakampi no nappaṭibhāyeyya.
Khamatu ca me āyasmā ānando”ti.
Chaṭṭhaṁ.