Vi-n 1 Nhân duyên ở Sāvatthi.
Vi-n 2 Lúc bấy giờ, Thế Tôn bị bịnh về phong khí và Tôn giả Upavāna là thị giả Thế Tôn.
Vi-n 3 Rồi Thế Tôn gọi Tôn giả Upavāna:
—Này Upavāna, Ông có biết làm sao cho Ta nước nóng?
Vi-n 4 —Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Tôn giả Upavāna vâng đáp Thế Tôn, đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ của Bà-la-môn Devadhītā; sau khi đến, đứng im lặng một bên.
Vi-n 5 Bà-la-môn Devadhītā thấy Tôn giả Upavāna đứng im lặng một bên, bèn nói lên bài kệ với Tôn giả Upavāna:
Tôn giả đứng im lặng,
Trọc đầu, choàng đại y,
Ông muốn gì, cầu gì?
Ông đến để xin gì?
Vi-n 6 Tôn giả:
Bậc La-hán, Thiện Thệ,
Hiện bị bịnh phong khí,
Nếu đây có nước nóng,
Hãy dâng bậc Ðại Thánh!
Xứng đáng được cúng dường,
Ngài đã được cúng dường.
Xứng đáng được tôn kính,
Ngài đã được tôn kính,
Xứng đáng được cung kính,
Ngài đã được cung kính,
Vì Ngài, tôi muốn được
Nước nóng để đem về.
Vi-n 7 Rồi Bà-la-môn Devadhītā bảo một người lấy đòn gánh gánh nước nóng và một bình đường mật, dâng cho Tôn giả Upavāna.
Vi-n 8 Rồi Tôn giả Upavāna đi đến Thế Tôn, dùng nước nóng tắm cho Thế Tôn, dùng đường mật pha với nước nóng dâng lên Thế Tôn dùng.
Vi-n 9 Và bệnh phong khí của Thế Tôn được nhẹ bớt.
Vi-n 10 Rồi Bà-la-môn Devadhītā đi đến Thế Tôn; sau khi đến, nói với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên.
Vi-n 11 Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Devadhītā nói lên bài kệ với Thế Tôn:
Chỗ nào người thí chủ,
Xứng đáng nên bố thí?
Chỗ nào sự bố thí,
Ðưa đến quả báo lớn?
Cúng dường phải thế nào?
Cung kính phải thế nào?
Vi-n 12 (Thế Tôn):
Ai biết được đời trước,
Thấy Thiên giới, ác thú,
Ðoạn diệt được tái sanh,
Thắng trí, bậc Mâu-ni.
Nên bố thí vị ấy,
Bố thí được quả lớn.
Cúng dường phải như vậy,
Cung kính phải như vậy.
Vi-n 13 Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn Devadhītā bạch Thế Tôn:
—Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! … Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy ngưỡng!
Sāvatthinidānaṁ.
Tena kho pana samayena bhagavā vātehābādhiko hoti;
āyasmā ca upavāṇo bhagavato upaṭṭhāko hoti.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ āmantesi:
“iṅgha me tvaṁ, upavāṇa, uṇhodakaṁ jānāhī”ti.
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā upavāṇo bhagavato paṭissutvā nivāsetvā pattacīvaramādāya yena devahitassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tuṇhībhūto ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Addasā kho devahito brāhmaṇo āyasmantaṁ upavāṇaṁ tuṇhībhūtaṁ ekamantaṁ ṭhitaṁ.
Disvāna āyasmantaṁ upavāṇaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
“Tuṇhībhūto bhavaṁ tiṭṭhaṁ,
muṇḍo saṅghāṭipāruto;
Kiṁ patthayāno kiṁ esaṁ,
kiṁ nu yācitumāgato”ti.
“Arahaṁ sugato loke,
vātehābādhiko muni;
Sace uṇhodakaṁ atthi,
munino dehi brāhmaṇa.
Pūjito pūjaneyyānaṁ,
sakkareyyāna sakkato;
Apacito apaceyyānaṁ,
tassa icchāmi hātave”ti.
Atha kho devahito brāhmaṇo uṇhodakassa kājaṁ purisena gāhāpetvā phāṇitassa ca puṭaṁ āyasmato upavāṇassa pādāsi.
Atha kho āyasmā upavāṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ uṇhodakena nhāpetvā uṇhodakena phāṇitaṁ āloletvā bhagavato pādāsi.
Atha kho bhagavato ābādho paṭippassambhi.
Atha kho devahito brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho devahito brāhmaṇo bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
“Kattha dajjā deyyadhammaṁ,
kattha dinnaṁ mahapphalaṁ;
Kathañhi yajamānassa,
kathaṁ ijjhati dakkhiṇā”ti.
“Pubbenivāsaṁ yo vedī,
saggāpāyañca passati;
Atho jātikkhayaṁ patto,
abhiññāvosito muni.
Ettha dajjā deyyadhammaṁ,
ettha dinnaṁ mahapphalaṁ;
Evañhi yajamānassa,
evaṁ ijjhati dakkhiṇā”ti.
Evaṁ vutte, devahito brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
“abhikkantaṁ, bho gotama …pe…
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
At Sāvatthī.
Now at that time the Buddha was afflicted by winds.
Venerable Upavāṇa was his carer.
Then the Buddha said to Upavāṇa,
“Go on then, Upavāṇa, find some hot water for me.”
“Yes, sir,” replied Upavāṇa. He robed up, and, taking his bowl and robe, went to the home of the brahmin Devahita, and stood silently to one side.
Devahita saw him standing there
and addressed him in verse:
“Silent stands the worthy one,
shaven, wrapped in his outer robe.
What do you want? What are you looking for?
What have you come here to ask for?”
“The perfected one, the Holy One in the world,
the sage is afflicted by winds.
If there’s hot water,
give it to the sage, brahmin.
I wish to bring it to the one
who is esteemed by the estimable,
honored by the honorable,
venerated by the venerable.”
Then Devahita had a man fetch a carrying-pole with hot water. He also presented Upavāṇa with a jar of molasses.
Then Venerable Upavāṇa went up to the Buddha and bathed him with the hot water. Then he stirred molasses into hot water and presented it to the Buddha.
Then the Buddha’s illness died down.
Then the brahmin Devahita went up to the Buddha, and exchanged greetings with him.
When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side,
and addressed the Buddha in verse:
“Where should you give an available gift?
Where is a gift very fruitful?
How does one who is donating
ensure the success of their religious donation?”
“One who knows their past lives,
sees heaven and places of loss,
and has attained the ending of rebirth,
is a sage of perfect insight.
Here you should give an available gift;
what’s given here is very fruitful.
That’s how a sponsor of sacrifices
ensures the success of their religious donation.”
When he had spoken, the brahmin Devahita said to the Buddha,
“Excellent, worthy Gotama …
From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”
Vi-n 1 Nhân duyên ở Sāvatthi.
Vi-n 2 Lúc bấy giờ, Thế Tôn bị bịnh về phong khí và Tôn giả Upavāna là thị giả Thế Tôn.
Vi-n 3 Rồi Thế Tôn gọi Tôn giả Upavāna:
—Này Upavāna, Ông có biết làm sao cho Ta nước nóng?
Vi-n 4 —Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Tôn giả Upavāna vâng đáp Thế Tôn, đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ của Bà-la-môn Devadhītā; sau khi đến, đứng im lặng một bên.
Vi-n 5 Bà-la-môn Devadhītā thấy Tôn giả Upavāna đứng im lặng một bên, bèn nói lên bài kệ với Tôn giả Upavāna:
Tôn giả đứng im lặng,
Trọc đầu, choàng đại y,
Ông muốn gì, cầu gì?
Ông đến để xin gì?
Vi-n 6 Tôn giả:
Bậc La-hán, Thiện Thệ,
Hiện bị bịnh phong khí,
Nếu đây có nước nóng,
Hãy dâng bậc Ðại Thánh!
Xứng đáng được cúng dường,
Ngài đã được cúng dường.
Xứng đáng được tôn kính,
Ngài đã được tôn kính,
Xứng đáng được cung kính,
Ngài đã được cung kính,
Vì Ngài, tôi muốn được
Nước nóng để đem về.
Vi-n 7 Rồi Bà-la-môn Devadhītā bảo một người lấy đòn gánh gánh nước nóng và một bình đường mật, dâng cho Tôn giả Upavāna.
Vi-n 8 Rồi Tôn giả Upavāna đi đến Thế Tôn, dùng nước nóng tắm cho Thế Tôn, dùng đường mật pha với nước nóng dâng lên Thế Tôn dùng.
Vi-n 9 Và bệnh phong khí của Thế Tôn được nhẹ bớt.
Vi-n 10 Rồi Bà-la-môn Devadhītā đi đến Thế Tôn; sau khi đến, nói với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên.
Vi-n 11 Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Devadhītā nói lên bài kệ với Thế Tôn:
Chỗ nào người thí chủ,
Xứng đáng nên bố thí?
Chỗ nào sự bố thí,
Ðưa đến quả báo lớn?
Cúng dường phải thế nào?
Cung kính phải thế nào?
Vi-n 12 (Thế Tôn):
Ai biết được đời trước,
Thấy Thiên giới, ác thú,
Ðoạn diệt được tái sanh,
Thắng trí, bậc Mâu-ni.
Nên bố thí vị ấy,
Bố thí được quả lớn.
Cúng dường phải như vậy,
Cung kính phải như vậy.
Vi-n 13 Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn Devadhītā bạch Thế Tôn:
—Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! … Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy ngưỡng!
Sāvatthinidānaṁ.
Tena kho pana samayena bhagavā vātehābādhiko hoti;
āyasmā ca upavāṇo bhagavato upaṭṭhāko hoti.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ āmantesi:
“iṅgha me tvaṁ, upavāṇa, uṇhodakaṁ jānāhī”ti.
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā upavāṇo bhagavato paṭissutvā nivāsetvā pattacīvaramādāya yena devahitassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tuṇhībhūto ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Addasā kho devahito brāhmaṇo āyasmantaṁ upavāṇaṁ tuṇhībhūtaṁ ekamantaṁ ṭhitaṁ.
Disvāna āyasmantaṁ upavāṇaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
“Tuṇhībhūto bhavaṁ tiṭṭhaṁ,
muṇḍo saṅghāṭipāruto;
Kiṁ patthayāno kiṁ esaṁ,
kiṁ nu yācitumāgato”ti.
“Arahaṁ sugato loke,
vātehābādhiko muni;
Sace uṇhodakaṁ atthi,
munino dehi brāhmaṇa.
Pūjito pūjaneyyānaṁ,
sakkareyyāna sakkato;
Apacito apaceyyānaṁ,
tassa icchāmi hātave”ti.
Atha kho devahito brāhmaṇo uṇhodakassa kājaṁ purisena gāhāpetvā phāṇitassa ca puṭaṁ āyasmato upavāṇassa pādāsi.
Atha kho āyasmā upavāṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ uṇhodakena nhāpetvā uṇhodakena phāṇitaṁ āloletvā bhagavato pādāsi.
Atha kho bhagavato ābādho paṭippassambhi.
Atha kho devahito brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho devahito brāhmaṇo bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
“Kattha dajjā deyyadhammaṁ,
kattha dinnaṁ mahapphalaṁ;
Kathañhi yajamānassa,
kathaṁ ijjhati dakkhiṇā”ti.
“Pubbenivāsaṁ yo vedī,
saggāpāyañca passati;
Atho jātikkhayaṁ patto,
abhiññāvosito muni.
Ettha dajjā deyyadhammaṁ,
ettha dinnaṁ mahapphalaṁ;
Evañhi yajamānassa,
evaṁ ijjhati dakkhiṇā”ti.
Evaṁ vutte, devahito brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
“abhikkantaṁ, bho gotama …pe…
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.